Savunma sanayinde yaşananlar ülkeyi sarstı: İHA üretiminde yolsuzluk skandalı

Moskova’da, önde gelen insansız hava aracı (İHA) üreticilerinden “Drone Solutions” şirketinin mevcut ve eski genel müdürleri, “özellikle büyük çapta dolandırıcılık” suçlamasıyla tutuklandı. Kuzminski Bölge Mahkemesi’nin kararıyla gözaltına alınan Vyaçeslav Barbasov ve İrakli Hazaliya hakkında yürütülen soruşturmanın ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, olay Rusya’nın savunma sanayii ve drone sektöründe şok etkisi yaptı.

Bu gelişme, devlet ile özel sektör arasındaki hassas ilişkilerin ve askeri alandaki yolsuzluk iddialarının yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Moskova’nın Kuzminski Bölge Mahkemesi, 8 Ağustos 2026 akşamı “Drone Solutions” şirketinin mevcut Genel Müdürü Vyaçeslav Barbasov ve şirketin eski Genel Müdürü İrakli Hazaliya hakkında tutuklama kararı verdi. Her iki yönetici de Rusya Ceza Kanunu’nun 159. maddesinin 4. bölümü uyarınca “özellikle büyük çapta dolandırıcılık” ile suçlanıyor. Bu suçlamanın, devlet kaynaklarının zimmete geçirilmesi veya bir devlet sözleşmesinin (göz kararı) yerine getirilmemesiyle bağlantılı olduğu tahmin ediliyor.

Mahkeme kararının 12 Ağustos’ta yürürlüğe gireceği belirtilirken, her iki şüpheli hakkındaki iddianamenin ayrıntıları ve soruşturmanın gidişatı hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Tutuklama kararının ardından Barbasov ve Hazaliya’nın savunma avukatlarının itirazda bulunması bekleniyor.

2018 yılında kurulan “Drone Solutions”, Rusya’nın önde gelen insansız hava sistemi geliştiricilerinden biri olarak biliniyor. Şirket, insansız hava araçları, bu araçlar için yazılım ve çeşitli sinir ağlarına dayalı bilgisayarlı görü sistemleri geliştirip üretiyor.

Resmi internet sitesinde ürünlerinin “Arktik’ten Afrika’ya” kadar geniş bir coğrafyada ve her türlü iklim koşulunda çalışabildiği belirtiliyor. Şirket, ürünlerini deniz devriyesi, ormancılık, acil durum yönetimi (MÇS) ile petrol ve gaz sahalarının denetimi gibi sivil alanlarda konumlandırıyor. Ancak, şirketin ürettiği sistemlerin potansiyel askeri uygulamaları da bulunuyor. Şirketin ana hissedarları arasında Genel Müdür Vyaçeslav Barbasov (yaklaşık @ hisse) ve Ulusal Teknoloji Girişimi Projelerini Destekleme Fonu (yaklaşık yüzde 23 hisse) yer alırken, İrakli Hazaliya’nın da azınlık hissesine sahip olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, tutuklamaların büyük olasılıkla bir devlet sözleşmesinin (göz kararı) ihlali veya zimmete para geçirilmesiyle ilgili olduğunu düşünüyor. Avukat Yelena Fedulova, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, davaya konu olayın “muhtemelen bir devlet sözleşmesi kapsamında gerçekleşen bir zimmet” olduğunu belirtti. Fedulova’ya göre, her iki yöneticinin de aynı anda gözaltına alınması, ihlallerin uzun bir süreye yayıldığına ve birden fazla sözleşmeyi kapsadığına işaret ediyor. Mağdurun büyük olasılıkla Rusya Federasyonu bütçesi olduğunu ve sözleşmeyi imzalayan kurumun Savunma Bakanlığı olabileceğini ifade eden Fedulova, bu tür davalarda genellikle maksimum cezaların verildiğini vurguladı.

Soruşturma makamları, şüphelilerin devlet sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirmediği veya kısmen yerine getirdiği gerekçesiyle tutuklama talebinde bulundu. Mahkeme, savcılığın sunduğu delilleri yeterli bularak her iki şüpheli hakkında da tutuklama kararı verdi. Rusya Ceza Kanunu’nun 159. maddesinin 4. bölümü uyarınca “özellikle büyük çapta dolandırıcılık” suçundan yargılanan Barbasov ve Hazaliya, mahkumiyetleri halinde 10 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir.

Bu tutuklamalar, Rusya’nın stratejik öneme sahip drone üretim sektöründe devlet denetiminin ve yolsuzlukla mücadelenin ne denli sıkı olduğunu gösteriyor. Şirketin sivil alandaki faaliyetlerine rağmen, ürünlerinin potansiyel askeri kullanımı, devletin bu sektöre olan ilgisini ve hassasiyetini artırıyor. Olay, aynı zamanda Rusya’nın savunma sanayisinde faaliyet gösteren özel şirketlerin karşı karşıya olduğu riskleri de gözler önüne seriyor. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında, iddianamenin ayrıntılarının ve şüphelilerin savunmalarının kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Bu gelişme, Rusya’daki drone üreticileri ve savunma sanayi şirketleri için önemli bir uyarı niteliği taşırken, devlet ile özel sektör arasındaki ilişkilerin yeniden sorgulanmasına neden olabilir.