Kimse görmesin diye dergiyi toplatmışlar! Atatürk’ün yasaklanan Trablusgarp fotoğrafı ortaya çıktı

Mustafa Kemal Atatürk'ün 1911 yılında Trablusgarp'ta çekilen bir fotoğrafının, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yayımlanmasının ardından tartışmalara yol açtığı ortaya çıktı.

Mustafa Kemal Atatürk, Trablusgarp'a Osmanlı subayı olarak, "Gazeteci Şeref Bey" kimliğiyle gönüllü gittiği dönemde çekilen fotoğrafta, yerel kıyafetler içinde olduğu görülüyor. O dönem için sıradan bir kare olarak değerlendirilen fotoğraf, yıllar sonra farklı bir anlam kazandı.

Fotoğraf ilk olarak 1928 yılında yayımlanan "Türk'ün Altın Kitabı"nda kullanıldı ve herhangi bir tepki çekmedi. Hürrem Elmasçı'nın köşesinde yer verdiği bilgiye göre; aynı kare, Fransızca yayımlanan La Turquie Moderne dergisinde yer alınca süreç değişti. Devlet kurumları arasında yapılan yazışmaların ardından dergi hakkında toplatma kararı verildi. Kararnamede, fotoğraf için "uydurma" ifadesi kullanıldığı belirtildi.

Resmi gerekçede, fotoğrafın "memleketin umumi siyasetine aykırı" olduğu ifade edildi. Yazışmalarda derginin yabancı bağlantıları da ayrıca vurgulandı. Uzmanlara göre tartışmanın temelinde fotoğrafın teknik doğruluğu değil, temsil ettiği anlam yer aldı. Trablusgarp'ta çekilen karedeki Mustafa Kemal'in, Cumhuriyet döneminde oluşturulan lider imgesinden farklı bir profil çizdiği değerlendirildi.