Ağrı Dağı için korkutan gelişme: 50 yıl içinde büyük bölümünü kaybedebilir

Türkiye’nin çatısı olarak bilinen 5.137 metre yüksekliğindeki Ağrı Dağı’nın zirvesinde bulunan takke buzulu, küresel ısınmanın etkisiyle her yıl biraz daha eriyor.

Türkiye’nin çatısı olarak anılan 5 bin 137 metre yüksekliğindeki Ağrı Dağı’nın zirvesinde yer alan takke buzulu, küresel ısınmanın etkisiyle her geçen yıl biraz daha eriyor.

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi (AİÇÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı ve Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alperen Kayserili, yapılan analizlerde buzulların son 37 yılda yaklaşık yüzde 41 oranında küçüldüğünü tespit ettiklerini söyledi.

Prof. Dr. Alperen Kayserili, 1987 sonrası özellikle her yılın ağustos aylarına ait analizler üzerinden yapılan değerlendirmelere göre, Ağrı Dağı'na ait uydu görüntüleri analiz ettiklerini belirtti.

Uydudan alınan görüntülere göre Ağrı Dağı’ndaki buzulun, yaklaşık 8 bin 42 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktayken 2024 yılına gelindiğinde ise 4 bin 95 kilometre kareye gerilediğini gözlemlediklerini ifade eden Kayserili, "Bu durum, son 37 yıllık süreçte buzulun yüzey alanında yaklaşık 3 bin 47 kilometrekarelik yani yüzde 41 oranında bir küçülmenin gerçekleştiğini gösteriyor.

Yaptığımız değerlendirmelere göre, buzullarda ciddi bir gerileme yaşandığını ortaya koyduk. Söz konusu azalma, bölgedeki küresel iklim değişikliğinin etkilerini açık biçimde ortaya koymaktadır" diye konuştu. Prof. Dr. Kayserili, buzul sınırının geçen yıllarda daha düşük irtifalarda yer aldığını belirterek, “1975 yılında çekilen ve başrollerini Fatma Girik ile Hakan Balamir’in paylaştığı ‘Ağrı Dağı Efsanesi’ filminden alınan görüntülere göre, o dönem yaz aylarında buzullar yaklaşık olarak 3 bin 500 metre seviyelerine kadar iniyordu. Bugün ise buzullar 4 bin metrenin üzerine çekilmiş durumda. Bu da küresel ısınmanın Ağrı Dağı üzerindeki etkisini açıkça gösteriyor" dedi.

Küresel ısınma ve sıcaklık artışlarının bu hızla devam etmesi durumunda buzulların büyük kısmının yok olacağına dikkat çeken Prof. Dr. Kayserili, “1987-2024 yılları arasında buzulun yıllık ortalama kaybına bakıldığında 0,0938 kilometre karelik buzul alanı kaybı yaşanmış. Eğer sıcaklık değerleri bu seyirde devam ederse önümüzdeki 50 yıllık süreç içerisinde, Türkiye’nin en büyük takke buzulunun büyük oranda yok olması anlamına geliyor" diye konuştu.

Afrika kıtasındaki 5 bin 895 metre yükseklikteki Kilimanjaro Dağı’nda buzulların neredeyse tamamen yok olduğunu hatırlatan Kayserili, benzer bir sürecin Ağrı Dağı’nda da yaşanabileceğini belirterek, “Bu süreç devam ederse, yakın gelecekte 5 bin 137 metrelik bu dev zirvede buzul yerine sadece volkanik kayaçlarla karşılaşılması muhtemeldir. Bu yalnızca doğal değil, aynı zamanda çevresel bir kayıptır. Çünkü hem ekolojik hem de hidrolojik anlamda büyük problemlere sebep olabilecektir" ifadelerini kullandı.