• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Ücretsiz izin verilen işçi, işsizlik maaşından yararlanabilir mi? Merak edilen soruya dikkat çeken cevap

Türkiye'de 44 vatandaşın hayatını kaybetmesine neden olan koronavirüs nedeniyle faaliyetlerine ara veren işyerlerindeki çalışanların ücretsiz izne çıkma şartları, işsizlik maaşı alıp alamayacakları gibi merak edilen konulara avukat Bedia Teymur açıklık getirdi.

2020-03-25 15:11:00 -
Ücretsiz izin verilen işçi, işsizlik maaşından yararlanabilir mi? Merak edilen soruya dikkat çeken cevap

Çin'den tüm dünyaya hızla yayılan ve Türkiye'de de 44 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan koronavirüs salgını, ekonomik olarakta ciddi zarar meydana getiriyor.

Virüsle mücadele kapsamında birçok iş yeri kapatılırken, vatandaşlara 'Evde Kal' çağrısı yapılıyor. Faaliyetlerine ara veren işletmeler; çalışanlarını izinli saydığı taktirde ücretlerde bir sıkıntı yaşanmazken, asıl problem verilen ücretsiz izinlerde ortaya çıkıyor. Ücretsiz izin verilen çalışanların rızası alınmazsa, hukuki olarak sorun teşkil eden durum oluşuyor. Vatandaşların bu dönemde en çok merak ettiği İş Kanunu ile ilgili açıklamalarda bulunan Av. Bedia Teymur, verilen ücretsiz izinlerde işçi ve işveren arasında yazılı bir mutabakat yapılması gerektiğinin altını çizdi. Teymur, ayrıca ücretsiz izin kullanan çalışanların işsizlik maaşı alamayacağını söyledi.

''Yargıtay uygulamaları esas alınıyor''

Çalışanların izinleriyle ilgili düzenlemelerin4857 sayılı İş Kanunu'nda belirtildiğine dikkat çeken Av. Bedia Teymur, ''Ancak İş Kanunu'nda asıl yer verilen konu, ücretli izinlerdir. Bu nedenle ücresiz izin konusunda Yargıtay uygulamalarına göre de hareket edildiği görülür. Yargıtay içtihatları gereğince işverenlerin işçiyi ücretsiz izne zorlaması mümkün değildir. Uygulamada rastlanan bir diğer durum ise işçinin yıllık iznine mahsuben ücretsiz izin kullanmasıdır ki sonuç itibariyle bu da taraflar arasında karşılık mutabakata tabidir.'' dedi.

4875 sayılı İş Kanunu'nda belirtilen ücretsiz izinler şu şekilde düzenlenmiştir:

1 - Madde 74 İstekleri üzerine, kadın çalışan analık izninin bitiminden itibaren ve 3 yaşından küçük bir çocuğu evlat edinen eşlerden biri 6 ay süreyle ücretsiz izin kullanabilir.

2 - Madde 56 Yıllık iznini işyerinin bulunduğu mahal dışında kullanacağını belgeleyen çalışana 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.

3 - Madde 56 Kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. (Madde 56)

''Ücretsiz izin kullanan çalışan, işsizlik maaşı alamaz''

Çalışana ücretsiz izin verilmesi, sadece imzalanacak ortak mutabakata bağlı değildir diyen Av. Teymur, ''Ücretsiz izin için işverenin başka şartları da yerine getirmesi gerekiyor. İlk olarak bu izin teklifi, İş Kanunu'nun 22. maddesine göre işçiye yazılı bir şekilde yapılmalıdır. İşçi de bu teklife 6 iş günü içerisinde yanıt vermelidir. Diğer yandan işçi de işvereninden ücretsiz izin talebinde bulunabilme hakkına sahiptir. Taraflar ortak bir mutabakata vararak işçi ücretsiz izine çıkarsa, iş sözleşmesi izin süresi boyunca askıya alınır. Kişinin yaşanan süreç içerisinde işsizlik maaşı alma hakkı da bulunmaz.'' ifadelerini kullandı.

Çalışılmayan günlerin primi ödenir mi?

Ücretsiz izinle ilgili uygulamalar kapsamında çalışılmayan günlerin ücretinin ödenmeyeceğini belirten Av. Bedia Teymur, ''Özellikle bu kısım çok önemli ve işçileri mağdur edebilecek bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü, ücretsiz izinli günleri için SGK primi ödenmez, eksik gün bildirimi yapılır. Çalışan, 10 güne kadar sağlık hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilir. Kullanılan ücretsiz izinler, süresi kadar işçinin kıdeminden düşürülürken ayrıca çalışan, ücretsiz izin kullandığı dönemde başka bir yerde çalışamaz.'' dedi.

Peki bu durumu kabul etmeyen işçi hangi haklara sahiptir? Ne yapmalıdır?

Av. Teymur, merak edilen konuyla ilgili, ''Bu gibi durumlarda çalışanlar, sözleşmelerini 4875 sayılı İş Kanunu'na dayanarak haklı nedenle feshedebilir ve tazminat başta olmak üzere diğer haklarının tamamını alabilir. Bugünlerde şahitlik ettiğimiz koronavirüs salgını gibi olağanüstü durumlarda, zorunlu olarak çalışmalar durdurulabilir. Zorlayıcı nedenden dolayı, işyerinin faaliyetlerini durdurmak zorunda olduğu ilk hafta için çalışana yarım ücret ödenmesi gerekir. İşveren sonraki dönemde sözleşme fesih hakkını ya da çalışana İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca 3 aylık kısa çalışma yaptırarak ücretin işsizlik sigortası fonundan ödenmesini sağlayabilir." dedi.

''Haksızlığa uğrayan işçi hukuki yollara başvurmalı''

İşçilerin karşılaştıkları çeşitli durumlarda iddia edilen yaptırımları kabul etmeden önce, alanında uzman bir avukata danışması gerektiğini söyleyen Av. Teymur, ''Gerekiyorsa hukuki süreci başlatmalıdır.'' dedi.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı