Türkiye'nin ünlü İHA üreticisi iflas etmek üzereyken öyle bir şey oldu ki: Savunma devinin patronu açıkladı

StoryBox YouTube hesabında yer alan başarı öyküsü izleyenlerin dikkatini çekti. Çocuk yaşlardan itibaren yaz tatillerini Hollanda’da çalışarak geçiren Çağlayan Erguvan, lise eğitiminin ardından Almanya’ya lisans okumaya gitse de Avrupa’daki zorlu rekabete tutunamayarak Türkiye’ye döndü.

Sabancı Üniversitesi Mekatronik Mühendisliği bölümünde eğitimini tamamlarken, hayatını değiştirecek olan "döner kanatlı insansız hava araçlarıyla" üniversitenin ilk yıllarında tanıştı.

Mezuniyetin ardından uzun süre iş bulamayan Erguvan, çareyi Amerika’ya gitmekte buldu. New York’ta restoran mutfaklarında ve züccaciye mağazalarında çalışarak hayatta kalma mücadelesi verirken, 2020 yılında patlak veren küresel pandemi oyunun kurallarını tamamen değiştirdi. Şartların zorlaşmasıyla Türkiye’ye dönme kararı alan Erguvan, gönlünde yatan aslanı uyandırarak bir havacılık şirketi kurmak için kolları sıvadı.

TUSAŞ'a yaptığı iş başvurusu reddedildikten sonra, 2021 yılında Amerika’daki kısıtlı birikimlerini ve kardeşinin arabasını satarak elde ettiği yaklaşık 20 bin dolar sermayeyle yola çıktı. Mersin Karaduvar’da 400 metrekarelik derme çatma bir hangarda, henüz iki kişiden oluşan genç bir ekiple Baibars Mekatronik Havacılık Sanayi A.Ş.'yi kurdu.

O dönemde rakiplerinin yaptığı gibi Uzak Doğu'dan dron ithal edip satmak yerine zoru seçerek yerli üretim yapmaya karar verdiler. Adını Nuri Demirağ'ın uçağının kuyruk numarasından alan ilk tarım dronları Kahve Yeli'ni ürettiler. Ancak ilk deneme tam bir hayal kırıklığıydı; dron havalandıktan sadece 5 saniye sonra yere çakıldı. Kırılan dronların parçalarını toplayan ekip pes etmedi; tamir edip iki gün sonra tekrar uçurdular ve 5 saniyelik süreyi önce 20 saniyeye, sonra dakikalara çıkardılar.

Ar-Ge süreçleri ve saha testleri maddi olarak zorlayıcıydı. Kur dalgalanmaları, ödenemeyen borçlar ve yoğun banka kredileri sebebiyle şirket tam 3 kez iflasın eşiğinden döndü. Erguvan'ın deyimiyle "Tam artık gidiyoruz" dedikleri anda yeni siparişlerle ayakta kaldılar.

Dünyada yıllık Ar-Ge bütçesi 300 milyon dolar olan 7 bin kişilik dev rakiplere karşı 8 kişilik bir ekiple mücadele eden Baibars'ın kaderi, 2023 yılında gelen bir telefonla değişti. İstanbul Havalimanı'nda gerçekleşen bir tanışma, Japonya'nın önde gelen şirketlerinden Exedy Corporation ile masaya oturmalarını sağladı. Yaklaşık bir yıl süren görüşmelerin ardından şirket, 15 milyon dolar değerlemeyle Cumhuriyet tarihinin kendi sektöründeki en yüksek tutarlı doğrudan yabancı yatırımını alarak küresel bir oyuncu haline geldi.

İki kişiyle çıkılan yolda bugün 70'in üzerinde istihdama ulaşan Baibars, yeni ve modern tesislerinde Avrupa'nın en büyük sivil İHA üretim merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Ürettikleri sistemler bugün Japonya, İspanya ve Azerbaycan başta olmak üzere tam 12 ülkeye ihraç ediliyor. Şirket, günde 5, ayda ise 150 adet yerli İHA üretebilme kapasitesiyle dikkat çekiyor.

Özellikle yüzde 65'in üzerinde yerlilik oranına sahip CT110 serisi tam otonom tarım dronları, tarım sektöründe devrim yaratıyor. Bu sistemler, çiftçiye ilaçlamada yüzde 50, su kullanımında ise yüzde 95’in üzerinde muazzam bir tasarruf sağlıyor. Ayrıca, tarlaya traktör sokulmadığı için lastik eziğinden kaynaklanan yüzde 4 ile 8 arasındaki mahsul zayiatı da tamamen tarihe karışıyor.

Baibars yalnızca bir tarım teknolojisi şirketi olmakla kalmayıp, geliştirdikleri özel görev platformlarıyla dünyanın dört bir yanından talep görüyor. İspanya itfaiyelerinin de aktif olarak kullandığı Cesur isimli yangın müdahale dronu, itfaiye kamyonundan aldığı suyu özel bir hortumla 90 metre irtifaya taşıyor. Dakikada 400 litre debi ile su sıkarak gökdelen ve yüksek bina yangınlarına anında müdahale edilmesini sağlıyor.

Türkiye'nin en yüksek kapasiteli döner kanat platformu olan Seyit ise 100 kilogram taşıma kapasitesiyle öne çıkıyor. Ağır yük ve ikmal görevleri için tasarlanan bu dron, sinyal karıştırıcı (jamming) sistemlerin bulunduğu zorlu askeri bölgelerde bile uçabiliyor ve bugün TUSAŞ'ın projelerinde de görevalıyor.

Hatay depremindeki acı tecrübelerden yola çıkarak üretilen Dost isimli aydınlatma dronu ise afet bölgelerinde hayat kurtarıcı bir rol üstleniyor. Kablo aracılığıyla yerdeki bir jeneratörden kesintisiz güç alan bu sistem, 12 saat boyunca havada kalarak karanlık enkaz alanlarını adeta gündüze çeviriyor.

Geçmişte iş başvurusu reddedilen Çağlayan Erguvan, bugün Türk sivil havacılığının zirvesindeki isimlerden biri olarak o günleri şöyle özetliyor: "Hiçbir zaman 'başardık' demedik. Daha yürüyecek çok yolumuz var. Biz, Anadolu’dan dünyaya çok katma değerli işler yapılabileceğini tüm dünyaya ispatlamak istiyoruz."