Koyunları kurttan korumak için çivili zırh giydirdiler

Avrupa'da koruma politikaları sayesinde doğal yaşam alanlarına geri dönen kurt popülasyonu, hayvancılık sektörüyle eski bir çatışmayı yeniden alevlendirdi. Sürülere yönelik artan saldırılar karşısında çaresiz kalan Avusturyalı mucit Rudolf Schaubach, koyunları korumak adına sıra dışı bir "zırh" sistemi geliştirdi. Plastik bir ağ üzerine yerleştirilmiş yüzlerce çividen oluşan bu zırhın sosyal medyaya düşen görüntüleri, Avrupa genelinde hem merak uyandırdı hem de hayvan refahı uzmanlarını ayağa kaldırdı. Avusturya'nın Karintiya bölgesinde artan yırtıcı saldırılarının ardından prototipi üretilen sistem; yaklaşık 1,5 x 1,5 metre boyutlarında ve 2 ila 3 kilogram ağırlığında koruyucu bir ağdan oluşuyor. Koyunların gövdesine giydirilen bu ağın üzerinde, hem insanlara hem de koyunun kendisine zarar vermemesi için kauçuk tüplerle izole edilmiş sivri uçlar bulunuyor.

Mucit Schaubach’ın teorisi oldukça basit: Bir kurt koyunu ısırmaya çalıştığında, bu gizli dikenler kurda acı vererek saldırıdan vazgeçmesini sağlayacak. Zamanla bu acıyı deneyimleyen kurtlar, koyunları avlamamayı öğrenecek. Mucit, amacının yırtıcıları öldürmek değil, sadece caydırmak olduğunu vurguluyor. Sosyal medyada büyük ilgi gören bu proje, hayvancılık sektörünün profesyonelleri tarafından ise pek gerçekçi bulunmadı. Deneyimli çobanlar ve koruma uzmanları, sisteme karşı şu eleştirileri yöneltiyor: Kurtlar son derece zeki ve deneyimli avcılardır. Gövdesi zırhla kaplı bir koyunu gören yırtıcının, saldırı stratejisini değiştirerek korumasız kalan baş, boyun veya bacak bölgelerini hedef alacağı belirtiliyor.

Yüzlerce, hatta binlerce koyundan oluşan dev sürülerde her hayvana bu zırhı giydirmek, ciddi bir maliyet ve iş yükü anlamına geliyor. Her kırkım döneminde, veteriner kontrolünde veya nakliye sırasında bu ağların tek tek sökülüp takılması operasyonel bir engele dönüşebilir. Çobanlar, zamanla koyunun yününün bu plastik ağ yapısına dolanacağını, bunun da hem bakımı imkansız hale getireceğini hem de hayvana ciddi rahatsızlık vereceğini savunuyor.

Hayvan hakları örgütleri: "Koyunların doğal yaşamı kısıtlanabilir" Tartışmanın merkezinde ise hayvan refahı yer alıyor. Hayvan koruma örgütleri, koyunların gün boyu engebeli arazilerde yürüdüğünü, otlandığını ve dinlendiğini hatırlatarak, üzerlerindeki bu 3 kiloluk ekstra yükün hareket kabiliyetlerini kısıtlayabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca ağın altında birikecek kirlerin, sürtünmenin ve yaz sıcaklarında oluşabilecek ısı stresinin koyun sağlığını tehdit edebileceği belirtiliyor. Mucit Schaubach, ilk testlerde koyunların gayet normal davrandığını ve beslendiğini iddia etse de, bağımsız veteriner hekimler bu tekil gözlemlerin uzun süreli bilimsel ve klinik denemelerin yerini tutamayacağının altını çiziyor.

Uzmanlar, kurt çatışmasını çözmek için halihazırda rüştünü ispatlamış etkili yöntemlerin zaten devlette ve çiftçide bulunduğunu hatırlatıyor. Bugün Avrupa genelinde en yaygın kullanılan önlemler şunlar: Sürüyle büyüyen ve yırtıcılara karşı geçit vermeyen Mastiff cinsi koruma köpekleri. Geceleri yüksek koruma sağlayan güçlendirilmiş elektrikli çitler. Sürülerin geceleri güvenli, kapalı alanlarda toplanması ve çoban varlığının artırılması. Kameralar, GPS takip cihazları ve sensörler içeren dijital takip sistemleri. Ayrıca yapay zeka destekli termal kameralar, kurt ulumalarını ayırt edebilen akustik sensörler ve otlakları havadan tarayan dronlar gibi pilot teknoloji projeleri de hızla yaygınlaşıyor. Bilim dünyası, tek bir "zırh" çözümüne güvenmek yerine, bu çok katmanlı koruma stratejilerinin birleştirilmesi gerektiğine inanıyor. Avusturyalı mucit, zırhın uzun vadedeki etkilerini kanıtlamak adına Avusturya dışındaki ülkelerde de saha testleri yapmayı planlıyor. O zamana kadar bu sıra dışı çivili zırh, uygulanabilirliği ve güvenliği büyük soru işaretleri barındıran deneysel bir fikir olarak kalmaya devam edecek.