• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Halit Kanak
Halit Kanak
TÜM YAZILARI

Turgut Reis’in Ponza Zaferi (5 Ağustos 1552)

06 Ağustos 2022
A


Halit Kanak İletişim:

Yaptığı koşa teftişten dönen Kânûni Sultan Süleyman mâiyetiyle birlikte Topkapı Sarayına doğru atının üzerinde gidiyordu ki, birdenbire güçlü kuvvetli yapılı biri tarafından atının yuları tutularak durduruldu.

Adeta kellesiyle oynayarak hiçbir makam sahibinin yapmaya cesaret edemediği bu hareketiyle herkesin yüreğini ağzına getiren bu kişi Trablusgarp Fatihi Turgut Reis’ten başkası değildi. Böyle bir hareketi şehzâde bile yapsa hemen orada idam edilirdi.

Ancak Kânûni, sadece görev istemek için bu hareketi yapan yakından tanıdığı ve çok sevdiği Turgut Reis’e gülümseyerek bâzı tavsiyelerde bulundu. Bunun için kendisinden haber beklemesini söyledi.

Turgut Reis, 1551’in Ağustos’unda Ttablusgarb’ı Saint-Jean şövalyelerinden fethettikten sonra geldiği İstanbul’da bir müddettir beklemedeydi..

Sadrâzam Rüstem Paşa, damatlık vasfını da kullanarak, Marmara Denizinden dışarı çıkmamış öz kardeşi Sinan Paşa’yı Kaptan-ı Deryâ yaptırmış, ardından Kânûni’nin söz vermesine rağmen kardeşi Sinan Paşa ile birlikte Trablusgarb’ı fetheden Turgut Reis’i değil, Tacura şehir muhafızı Murad Ağa’yı Trablusgarp Beylerbeyi yapmışlardı.

Hâlbuki Kânûni Turgut Reis’e Trablusgarb’ı fethederse Beylerbeyi yapacağı sözünü vermişti. Buna rağmen sesini çıkartmamış, Levent’lerini alarak görev yeri Preveze’ye doğru hareket etmişti.

Bu arada beklenmedik bir şey olmuş, bütün Osmanlı Donanması da Turgut Reis’in peşine takılmıştı. Turgut Reis gemi kaptanlarına, reislerine “yapmayın bu yaptığınız isyandır, doğruca İstanbul’a gideceksiniz” dediyse de söz geçiremedi. Hepsi birden “Bizim Kapta-ı Deryâmız sensin. Sen nereye biz oraya” demişlerdi.

Bu durum Kaptan-ı Deryâ Sinan Paşa’yı panikletmiş, eğer donanmayı İstanbul’a götüremezse hem kendisinin hem de ağabeyi Sadrazâm Rüstem Paşa’nın boyunlarının vurulacağını düşünerek, tek çârenin Turgut Reis’e yalvarması gerektiğini anlamıştı.

Bu yalvarmalara dayanamayan Turgut Reis, “insanlık bizde kalsın” diyerek bütün donanmaya İstanbul’a gidiyoruz diyerek donanmayı sâlimen İstanbul’a ulaştırmıştı. (Turgut Reis, ancak 5 yıl sonra Murad Ağa’nın vefât etmesi üzerine Kânûni tarafından Trablusgarb’a hem de ömür boyu Beylerbeyi olarak atandı.)

İşte o günden beri İstanbul’da bulunan Turgut Reis, Kânûni’den “benden haber bekle” sözü üzerine, Sancak Merkezi Adriyetik’te Preveze olan Sancak Bey’i olarak görev yaptığı Karlıili’ne gitti.

Kânûni Turgut Reis’i fazla bekletmedi. Kaptan-ı Derya Sinan Paşa’yı Turgut Reis’in emrinden çıkmaması talimatını verdikten sonra 109 parça savaş gemisiyle Preveze’ye hatt-ı hûmanüyla birlikte gönderdi.

Turgut Reis, Cihan Hâkimi ve İslâm Halife’sinin gönderdiği Hatt-ı Hûmayünü aldı önce öpüp başına koydu sonra yavaşça açtı. Türk Sultân’ı kendisinden Akdeniz’in batısına sefer düzenlemesini düşmana göz açtırmamasını istiyordu.

Takvimler 1 Temmuz 1552’yi gösterirken Türk Donanması harekete geçti. Onlarca kez yaptığı gibi meşhur Messina Boğazına girdi. Ardından boğazın İtalya kayısında bulunan Reggio şehrine asker çıkarıldı. Turgut Reis bununla yetinmedi 12 Kadırga ile Sicilya sahillerini yaktı. Sinan Paşa’yı da Kalabriya’nın kuzey kuyuları taraması için gönderdi.

Sonra tekrar toplanan donanma Turgut Reisi’in emriyle Avrupa’nın üçüncü büyük şehri Napoli’ye geldi limana demir attı. Turgut Reis’in hedefinde başında Andrea Doria’nın bulunduğu İspanya donanması vardı.

Bir taraftan O’nu üzerine çekmek ve karşısına çıkması için tahrikkar davranışlarda bulunurken, bir taraftan da, Akdeniz’de yerini tespite çalışıyordu. Nihayet çok geçmeden beklediği haberi aldı ve hemen harekete geçti.

Ve aradığını Napoli ile Roma arasında Gaeta Körfezi açıklarında, Ponza Adasına yakın bir mesafede yakaladı. Vakit kaybetmeden Şahin gibi düşman üzerine süzüldü. Açık denizde şiddetli bir mücadele başlamıştı.

Turgut Reis’in talimatları en uçtaki kadırgalara kadar en koşa zamanda ulaşıyordu. Zaten Reis’ler neyi nerede, ne zaman yapacaklarını çok iyi biliyorlardı. Levent’ler ise canla başla vuruşuyorlardı. Çok geçmeden haçlı donanması Türk’ün imanı karşısında çözüldü.

Sayısız gemisi batan ve ağızına kadar İspanyol, Alman, İtalyan askeriyle dolu tam 7 gemisi Turgut Reis’in eline geçen Andrea Doria’nın yapacağı başka bir şey kalmamıştı. Çözümü Sardunya’ya doğru kaçmakta buldu.

5 Ağustos 1552’de cereyan eden bu deniz zaferinden sonra Türk Donanması iki ay daha İtalya kıyılarında dolaştı. Fransızların Toulon Limanı’nda kışlama teklifini kabul etmeyen Turgut Reis, gelecek yıl Divân’dan alacağı yeni bir sefer emrine kadar hazırlık yapmak üzere İstanbul’a yelken açtı..

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Mehmet Cavit

Rahmetler diliyorum yeri cennet makamı Ali olsun
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23