• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
  • VAV TV CANLI YAYIN
Halit Kanak
Halit Kanak
TÜM YAZILARI
10 Ekim 2020

Ölüm yıldönümünde tarihçi Ord. Prof. Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı (10 Ekim 1977)

Büyük bir tarih şûuruna sahip olan tarihçiler reisi (Reis'ül Müverrihin) ünvanlı İsmail Hakkı Uzunçarşılı, 23 Ağustos 1888 tarihindeİstanbul Eyüpsultân'damedfûnMurâdıMünzevî Hazretlerinin Türbesinin bulunduğu küçük meydanla kesişen Nişanca caddesinde8 nolu evde dünyaya geldi. 

Nişanca mahalle mektebinde ve Haliç kıyısında iplikhâne mektebini okumuş, 1912 yılında mezun olduğu Dârülfünün Edebiyat Şûbesinin bulunduğu Beyazıt'a Eyüpsultan'dan hergün yürüyerek gitmiş ve Mehmet Akif, Hamdullah Suphi, Ahmet Mithat Efendi, Filibeli Ahmet Hilmi gibi devrin önemli hocalarından ders almıştı. 

Buradan mezun olduktan sonra sekiz yıl Kütahya, Kastamonu ve Balıkesir'de öğretmenlik yaptı. Daha sonra maarif müfettişliģi ve ilköğretim genel müdürlüğü görevlerinde bulundu.

İsmail Hakkı Uzunçarşılı 1931'de kurucuları arasında yer aldığı Türk Tarih Kurumunda ölene kadar kurul üyeliği yaptı. Türk Tarih Kurumunun"Belleten" adlı yayın organında makaleler yazdı. (Ayrıca Kastamonu'da görev yaparken Açıksöz Gazetesinde 69 makalesi yayımlandığı gibi, 8 sayılık "Doğu" adlı dergi çıkarmıştır.)

20 Temmuz 1927'den 1950'ye kadar kesintisiz milletvekili olarak parlamentoda yer aldı ve bu süre içerisinde profesör olarak İstanbul ve Ankara'da ders vermeye devam etti. 

Birgün milletvekili ve tarihçi sıfatıyla Atatürk'le tanıştırılır ve sofrasına oturtulur. Sofrada bulunanlar Atatürk'ün soruları karşısında önce kendi fikirlerini söyler, sonra Atatürk'ün aynı fikirde olmadığını görünce fikirlerini değiştirirlermiş. Ancak İsmail Hakkı "tarih insanların fikirlerine göre yorumlanamaz ve değiştirilemez" diyerek söylediklerinden hiçbir zaman vazgeçmemiştir.(Kendi dedelerini yazarken bile sevabı ve günahıyla yazmış objektiflikten ayrılmamıştır.) Atatürk'ün hoşuna giden bu duruşu Yusuf Akçura ile birlikte Türk Tarih Kurumu üyeliğine seçilmesine vesile olmuştur.

Türk Tarih Kurumunda üzerine düşen 1299-1789 arası Osmanlı Devlet Tarihini yazma işini askeriye, ilmiye ve saray teşkilât yapıları başta olmak üzere derinlemesine inceleyerek muazzam eserler ortaya çıkarmıştır.

1958'de Ordinaryüs Profesör olarak öğretim üyeliğini bırakmış, çalışmalarını, vefât ettiği 1977 yılına kadar Topkapı Sarayı arşivinde devam ettirmişti.

Tarihe ömrünü adayan Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi ve teşkilat yapısı ile beylikler üzerinde geniş kapsamlı çalışmalar yaparak geleceğe önemli ışıklar tutacak eserler kaleme aldı.

Bâzı Anadolu Şehirleri hakkındada eserler yazmış olsada, çalışmaları ve dersleridaha fazla Anadolu Selçukluları, Anadolu Beylikleri ve Osmanlı Devleti üzerinde yoğunlaştı. 

İslâm öncesi ve sonrası Türklerdeki idâri yapıyı incelemiş bu konuda gelecek nesillere önemli kazanımlar aktarmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti idâri yapısı çok önceden benimde söylediğim gibi, "Kağan'lık" sistemi olarak bize yakışır şekilde devam etmelidir.

Hatırlayacaksınız, Başkanlık Sistemi tartışmaya açıldığı zaman Fransa'daki, Amerika'daki, Rusya'daki başkanlık yada yarı başkanlık sistemleri üzerinden günlerce televizyon ekranlarından tartışmalar yapılmıştı.

Yâni bizden olmayan hep taklit görüşler ortaya konulmuştu. Bize ait olan Hakan'lık ve Kağan'lık gibi "Milli Devlet Modelleri" hiç konuşulmamıştı.(Yavuz'dan sonra Türk Hakan'ları aynı zamanda "Halife" sıfatıda taşımışlardır.)

Uzunçarşılı merhum, Hezârdinar ve Savcı mahlaslarıyla hece vezni ile arûzvezni'ni çok iyi kullandığı şiirlerde yazmıştır.Kapıkulu Ocakları Teşkilâtı, Osmanlı Merkez ve Bahriye Teşkilâtı, Osmanlı İlmiye ve Osmanlı Saray Teşkilâtı ile Mekke-i Mükerreme Emirleri adlı eserleri Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlanmıştır.

Tam 43 yıl önce bugün Topkapı Sarayı Arşivinde çalışırken geçirdiği kalp krizi neticesinde kaldırıldığı Samatya Devlet Hastanesinde Rahmet-i Rahman’a kavuşmuş, Edirnekapı Şehitliğine defnedilmiştir.

Mekânı Cennet olsun..

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Merhumun doktorası yoktu.
  • Yanıtla

Veysel SİNAN

ALLAH rahmet eylesin mekânı cennet olsun inşallah
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23