Doğum Yıldönümünde İhsan doğramacı Hoca (3 Nisan 1915)

Henüz çocuk yaşında iken yakın akrabası Şeyh Şâmil ile Ruslara karşı savaşmış, yine Şeyh Şamil ile esir düştükten sonra Türk Subayı olarak Osmanlı Ordusunda süvari paşalığına yükselerek pek çok kahramanlıklara imza atmış dünyanın en iyi binicisi ve silahşörü Dağıstanlı Mehmed Fâzıl Paşa, Kut’ül Âmare Savaşı sırasında çok istediği şehâdete Sabih Muharebelerinde atı Verde’nin üzerinde 9 Mart 1916’da ulaştığında, geride bıraktığı çocuklarından birisi de kızı Hacer Hanımdı.

Hacer Hanım, Mondros Mütarekesinden sonra Bağdat'ta kalan Osmanlı subaylarından, daha sonra Irak'ta Milli Eğitim ve Maliye Bakanlıklarından sonra Başbakanlık yapacak olan, Hikmet Süleyman ile evlenmiş ve bu evlilikten olan kızları Ayser Süleyman'la da Prof. Dr. İhsan Doğramacı 1942'de evlenmişti..

3 Nisan 1915 tarihinde Osmanlı sınırları içerisinde bulunan Erbil’de dünyaya gelen İhsan Doğramacı, yaklaşık yüzyıllık yaşamını çocuklara, gençlere ve bütün insanlığa adamıştır. Doğramacı, sadece Türkiye'de değil dünyanın pek çok ülkesindeki hizmetleri ve katkılarıyla yeri doldurulamayacak değerli bir insandı.

Babası, nüfuzlu bir Türkmen ailesinin oğlu olan Doğramacızâde Ali Paşa, Erbil Belediye Başkanı idi. Annesi ise, uzun yıllar Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Kerkük mebusu olarak görev yapmış Kırdarzâde Mehmet Ali Bey'in kızı İsmet Hanımdı.

Bağdat Tıp fakültesinde 1932’de başladığı tıp eğitimini 1938’de İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde tamamladı. Doğramacı, Profesör Albert Eckstein'ın yanında pediatri uzmanı olduktan sonra, Amerika Birleşik Devletleri'nde Harvard Üniversitesinde ve St. Louis'teki Washington Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalıştı. 

Türkiye’ye döndükten sonra Ankara Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı, aynı fakültede 1949’da Doçent, 1955’de profesör unvanını aldı. Ankara Üniversitesi’nde 1954’de Çocuk Sağlığı Enstitüsünü kurdu.

İlk Pediatri ve Çocuk Sağlığı Kliniği başkanı oldu. Hacettepe Çocuk  Sağlığı Enstitüsü ve Çocuk Hastanesini kuruluşlarını 1958’de tamamladıktan sonra, 1963 Hacettepe Tıp Fakültesi ve 1967’de Hacettepe Üniversitesi’nin kurulmasına öncülük etti.

Ankara Üniversitesi ile Hacettepe Tıp Fakültesi’nin ilk Dekanı, Hacettepe Üniversitesi’nin de ilk rektörü oldu. Erzurum Atatürk Üniversitesi,  Karadeniz Üniversitesi ve Trabzon Tıp Fakültesi’nin kuruluşlarını yönetti.

Hacettepe Üniversitesi ve Türkiye’nin ilk Vakıf Üniversitesi olan Bilkent Üniversite’sini kurdu. Ayrıca Yüksek Öğrenim Kurulu’nun 11 yıl başkanlığını yürüttü. Görevi sırasında Kayseri Erciyes, Samsun Ondokuz Mayıs, Sivas Cumhuriyet ve Eskişehir Anadolu Üniversitesitelerinin kuruluşuna destek oldu. Döneminde başörtüsü serbestti.

Prof.Dr. İhsan Doğramacı, DSÖ ve UNICEF dahil farklı kuruluşlardan çeşitli ödüller aldığı gibi kendisine 14 ülkedeki 26 üniversiteden fahri doktora verilmiştir. Birçok ülkenin en yüksek devlet nişanına sahiptir.

Doğramacı ayrıca uluslararası tanınan ‘Turkish Journal of Pediatrics’ ve ‘Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları’ dergilerinin 1958’de kurucusu oldu, 1958-1993 yılları arasında derginin editörü olarak görev yaptı.

Arapça, Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca bilen Doğramacı Türkiye’de Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları biliminin gelişmesine ve Tıp eğitiminin ilerlemesine öncülük etmiştir.

İhsan Hoca iyi bir eş, iyi bir baba, iyi bir hekim, aynı zamanda yazar, yönetici, iş adamı ve hayatını dünya çocuklarının sağlığına adamış bilim insanı olmasının yanı sıra Irak Türkmenlerine her dâim kol kanat germesi ve onlara verdiği destekle tanınmaktadır.

Pek çok ülke ile uluslararası kurumdan ödül, madalya, nişan ve fahri doktora tevdi edilen Doğramacı, 25 Şubat 2010 senesinde çoklu organ yetmezliği teşhisiyle tedavi görmekte olduğu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi  Hastanesinde hayata vedâ etti. Geride yetiştirdiği binlerce insan ve sayısız hayır işleri bıraktı.

Bilkent’te yaptırdığı cami haziresinde 2018 yılında vefât eden eşi Ayser Hanımefendi ile birlikte yatmaktadır. Mekânı cennet olsun inşaallah..