Kötülüklerden kurtulmanın çaresi

Kötülüklerden kurtulmanın çaresi
LATİF ERDOĞAN

“Sana vahiy edilen Kitab’ı oku. Ve namazı dosdoğru kıl. Muhakkak ki namaz hayasızlıktan ve kötülüklerden alıkoyar. Allah’ı anmak elbette en büyük ibadettir. Allah yaptıklarınızı bilir.” (Ankebut, 45)

“Ey iman edenler! Sabır ve namaz ile yardım isteyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir.” (Bakara, 153)

Maddi- manevi şartlarına uygun olarak eda (ikame) edilen namaz insanı, sözlü, fiili her türlü çirkinlikten ve her türlü kötü alışkanlıktan korur muhafaza eder. Eğer aksi bir durum söz konusu ise, yani kişi hem namazını kılıyor hem de Allah’ın yasakladığı davranışlarına devam ediyorsa burada sorgulanması gereken namazın kendisi değil, o kişinin kıldığı namaz olmalıdır.

Nitekim Maun Suresinde “Vay o namaz kılanların haline ki onlar namazın özünden uzaktırlar” (4-5) denilerek bu hususa dikkat çekilmiştir.

Ve yine bir hadiste, “Kimin namazı kendisini hayasızlıktan ve kötülüklerden alıkoymuyorsa o namaz,  namaz değildir” buyrulur.  Bir başka hadiste ise, “o namaz o insanı ancak Allah’tan uzaklaştırır” ilavesi vardır.

Hasan-ı Basri Hazretleri: “Ey Ademoğlu, namaz dediğin kişiyi hayasızlıktan ve fenalıktan alıkoyar. Eğer namazın seni hayasızlıktan ve fenalıktan alıkoymuyorsa namaz kılmıyorsun demektir” diyerek söz konusu ayete yorum getirir.

“Allah’ı anmak elbette en büyük ibadettir” ifadesini ise şöyle yorumlamak mümkündür: İnsan namazını zikir gayesiyle yapar. Namaz onun için en büyük zikir vasıtası olur. Namazı boyunca Rabbiyle konuşur, sohbet eder. Halini Rabbine arz eder. Namazında halini, durumunu okur. İçini dışını bilen Rabbi karşısında kendisini muhasebeye çeker. Yanlışlarını hatırlar, hüzünlenir, pişmanlık duyar. Aynı yanlışa düşmemek üzere bu muhasebe esnasında kendine ve Rabbine söz verir. Bu da onun için samimi bir tövbe hükmüne geçer.

Allah da nasuh tövbe ile kendine yönelen kullarını boş çevirmez ve kulunu affettiğini ona hissettirir. Bu esnada kulun içi sevinç ve sürurla dolar. Bu sevinç ve sürur onu hayasızlıklara, fenalıklara karşı dirençli kılar. Elde edilen bu netice elbette kul için en büyük kazançtır.

Kul Allah’ı andığı gibi Allah da kulunu anar. Ayette: “Artık siz beni anın ki ben de sizi anayım.”(Bakara, 152) denilir. İşte namazda ve her halini namaz gibi huzurda geçirenler için, Allah’ın kulunu anıyor olması insanın Allah’ı anmasından çok çok daha büyüktür, çok çok daha şerefli bir hale ermektir.

Peygamber Efendimiz, yirmi üç sene gibi kısa bir zaman içinde, cahiliye döneminin her türlü çirkin adet ve geleneğini, taassupları sebebiyle iliklerine kadar işlemişken onlardan söküp almış ve yerine ahlakın her türlü güzelliklerini yerleştirmiştir. Onun bu mucizevi başarısında İslam’ın bütün emir ve yasaklarının kendilerine göre bir payı vardır; fakat bu konuda en büyük pay namaza aittir. Onun içindir ki Peygamberimiz ve onun izinden gidenler namazı imandan sonra en büyük hakikat kabul etmiş ve kurtuluşa ermenin vesilesi olması bakımından namaza öncelikli önem vermişlerdir.

Hendek savaşında savaşın şiddetlenmesi sebebiyle ikindi namazını eda edemeyen Peygamberimiz, bunu üzüntüyle dillendirmiş, kendilerini ikindi namazından mahrum ettikleri niçin düşman cepheye beddua etmiştir.

Hz. Ömer, şehadetiyle neticelenen hançerlenmesi hadisesi sonrasında yatağında yatarken, başka hiçbir talebe olumlu cevap veremezken, namaz çağrısı karşısında hemen doğrulur, “namaz, namazı olmayanın dini de olmaz” der, namazını kılardı. Zaten o, ölümcül hançer saldırısına da namazda iken maruz kalmıştı.

Hz. Ali, her ezan okunuşunda tir tir titrerdi. Kendisine sebebi sorulunca da, “Nasıl titrememeyim, biraz sonra Rabbimin huzurunda hesaba çekileceğim” derdi.

Namazın bu derece önemindendir ki, Bediüzzaman Hazretleri, Meclise davetinde milletvekillerinin namaza karşı lakayt oluşlarını görünce bir bildiri yayınlamış ve onlara namazın önemini ve dindeki yerini hatırlatmıştır. Hatta, kendisinin bu çıkışını yadırgayanlara “Hayatta en büyük hakikat imandır, sonra namazdır” karşılığını vermiştir.

Onun, namazdan usananlara yaptığı şu uyarı da çok önemi ve dikkat çekicidir: “Acaba her gün her gün ekmek yersin, su içersin, havayı teneffüs edersin; sana onlar usanç veriyor mu? Madem vermiyor, çünkü ihtiyaç tekerrür ettiğinden usanç değil belki telezzüz ediyorsun. Öyle ise, hane-i cismimde senin arkadaşların olan kalbimin gıdası, ruhumun ab-ı hayatı ve latife-i rabbaniyemin havay-ı nesimini celp ve cezbeden namaz dahi seni usandırmamak gerektir.” Bu ifadelerde namazı t erk eden insanın ruhunda, kalbinde, duygularında ne gibi boşluklar yaşayacağına da bir uyarı vardır. Ve bu boşlukları başka şeylerle doldurmak da mümkün değildir.

Bu büyük hakikati idrak edip hayata geçirebildiğimiz gün, bütün hayasızlıkların, bütün kötülüklerin önüne de geçmiş olacağız. Çareyi başka yerlerde aramak beyhudedir.

Kötülüğün kötülük olduğunu bilmek veya bildirmek tek başına o kötülükten vaz geçmeye ya da vaz geçirmeye yeterli değildir. Bu bilgilere mutlaka iman gücü ve ibadet şuuru da eşlik etmelidir. Namaz ise bütün ibadetlerin özü ve hülasasıdır. Bu yönüyle de namazın önemi çok büyüktür. Yeter ki özüne uygun eda edilebilsin…