2016’ya Bakış -2

Mısır’da cunta zulmü 2016 yılında da bütün şiddetiyle devam etti. Bazı kişiler cezaevlerindeki işkence uygulamalarından dolayı hayatını kaybetti. Cunta yönetimi işkence veya kasıtlı ihmalden kaynaklanan cezaevi ölümlerinin tümüne hastalık görünümü verdiği için cezaevlerinden sorumlu kişiler hakkında herhangi bir soruşturma açma ihtiyacı duymadı. Cezaevlerindeki işkence uygulamalarının da zaten yetkili kişilerden ziyade cunta yönetiminin planlı bir uygulaması ve siyaseti olduğu biliniyor.

Bazı kişiler de evlerine baskınlar düzenlenerek öldürüldü. Bu şekilde öldürülenler arasında İhvan’ın siyasi liderlerinden Muhammed Kemal ve Yasir Şehate’yi özellikle anmak gerekir. Cunta yönetimi bu kişilerin çatışma sonucu öldürüldüklerini iddia etti. Ancak olaylara şahit olanlar herhangi bir çatışma olmadığını hatta zikredilen kişilerin sağ olarak gözaltına alındıklarını ve muhtemelen cezaevine götürülürken kasten  öldürüldüklerini dile getirdiler. 

Cunta, Sina bölgesine yönelik baskınlarını ve hava saldırılarını 2016’da da devam ettirdi. Bu saldırıların IŞİD’in bölgedeki yapılanmasını hedef aldığı açıklamalarda dile getirildi. Ancak saldırılardan birinci derecede zarar görenler bölgenin kırsal kesiminde hayatlarını idame ettirmeye çalışan sivil vatandaşlar oldu. 

Libya’daki iç çatışmalara son verilmesi amacıyla 2015 yılı sonuna doğru Fas’ın Suheyrat şehrinde BM’nin arabuluculuğuyla imzalanan anlaşma ülkeye güven ve istikrar getiremedi. Çünkü anlaşma ülkedeki fitnenin başı durumundaki Halife Haftar’ın milis güçlerini ve Tobruk’ta oluşturduğu paralel hükümetini dağıtmasını şart koşmuyordu. Haftar, anlaşmayla kendi yapılanmasını dağıtmazken Trablus’ta oluşturulacak uzlaşma hükümetine ortak oluyordu. 

Fitneci Haftar’ın milis güçleri özellikle ülkenin petrol kaynaklarını ele geçirmek amacıyla çeşitli saldırılar düzenlediler. Bu arada uzlaşma hükümetine bağlı olarak oluşturulan El-Bunyanu’l-Mersus adlı silahlı güçlerle IŞİD’in Libya kanadı arasındaki çatışmalar da devam etti. 

Yemen’deki çatışmalara son verilmesi için yine BM aracılığıyla bir ateşkes ilan edildi ve Kuveyt’te masa başı görüşmeler başlatıldı. Fakat bu görüşmelerden bir sonuç çıkmadı. O yüzden ateşkes yine bozuldu ve çatışmalara dönüldü. İran’ın 2016 yılında ağırlığı Suriye ve Irak’a verme ihtiyacı duyması, Yemen’de siyasi hâkimiyeti ele geçirmek amacıyla devreye soktuğu Husilere desteğinin nispeten zayıf kalmasına neden oldu. O yüzden Suudi Arabistan’ın liderliğindeki Körfez koalisyonu ve bu koalisyonun desteklediği Abdurabbih Mansur El-Hadi’ye bağlı silahlı güçler, Husilerle eski Yemen diktatörü Ali Abdullah Salih’in ittifakından bazı önemli stratejik noktaları kurtarmayı başardı. Fakat ülke genelinde ve özellikle başkent Sana’nın önemli bir kısmında kontrolü ele geçiremediler. 

Tunus’ta 2014 seçimlerinde iktidarı ele geçiren Nida Tunus Partisi’nin ekonomi ve güvenlik alanında yeterince başarılı olamaması ülke genelinde tartışmalara ve halkın tepki eylemleri düzenlemesine neden oldu.  Bu tepkiler karşısında Tunus Cumhurbaşkanı El-Baci Kaid Es-Sebsi Ağustos 2016’da ülkenin Habib Es-Sayd başkanlığındaki hükümetini ilga ederek genç politikacılardan Yusuf Eş-Şahid’i başbakanlığa atadı ve onu yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi. İktidardaki Nida Tunus Partisi’nin liderlerinden olan Yusuf Eş-Şahid genç ve başarılı bir politikacı olarak tanımlanıyor. 

2016 yılında Ürdün’de bir genel seçim yapıldı. Yeni seçim kanununa göre gerçekleştirilen bu seçimlere Müslüman Kardeşler cemaatinin siyasi partisi olarak bilinen İslâmî Çalışma Cephesi de katıldı. Ancak Ürdün’deki son seçimlerde siyasi partilerden ziyade aşiretlerin aday listeleri başarılı oldu. Bunda yeni seçim kanununun da rolü olduğu tahmin ediliyor. Ürdün’de parlamenter bir sistem uygulanmakla birlikte kral geniş yetkilere sahip. Yetkileri son anayasa değişiklikleriyle daha da artırıldı.