Değmez mi?..
Bilinen dört temel kuvvet vardır... Bunlar basitçe madde ve enerjinin birbiriyle olan etkileşimini açıklarlar... Atomu oluşturan daha küçük parçaları bir arada tutan iki kuvvet; güçlü ve zayıf nükleer kuvvet, kütlenin çekim kuvveti uygulamasını sağlayan yerçekimi kuvveti ve elektromanyetizma...
Bu dört temel kuvvet, bilinen evrenin belirli bir düzende işlemesini sağlar...
Maddenin bir enerji formu olduğu kabul edilir... Maddeden enerji elde etmek mümkündür ama enerjiden madde elde etmek şu anki teknolojiyle mümkün görünmüyor...
Yukarıda bahsettiğimiz kuvvetler, bir elementin başka bir elemente dönüşmesine normal şartlarda izin vermiyor...
Fakat bu kuvvetler yenilmez değil...
Yıldızların merkezindeki basınç ve sıcaklık, bir elementin başka bir elemente dönüşmesine sebep oluyor... Basitçe; hidrojen helyuma, helyum oksijen ve karbona, bu elementler sodyum, magnezyum ve neona, onlar da demir, bakır, nikel gibi elementlere dönüşüyor...
Bir sonraki adım ise, yıldızların patlaması... Demirden daha ağır elementlerin oluşabilmesi için yıldızların yakıtlarını tüketmesi ve önce kendi içlerine çökmesi, sonra da bu büyük basınç yüzünden patlaması gerekiyor...
Bilim bize önce hidrojenin var olduğunu, diğer bütün elementlerin hidrojenin yıldızlarda işlenmesiyle meydana geldiğini söylüyor... Astrofizikçiler bunu söylemeyi çok sever; “Vücudunuzun her bir atomu, daha önce bir yıldızın kalbindeydi!”
Peki, dünya üzerinde bir elementi başka bir elemente çevirmek mümkün mü?
Evet mümkün...
Fakat maliyet açısından baktığınızda, işe yarar değil...
Kurşun elementini altına çevirebilirsiniz ama, harcayacağınız enerji elde edeceğiniz altından binlerce, belki milyonlarca kat fazlasına malolacaktır...
Laboratuvar ortamında elmas elde etmek mümkündür ama, işlemin maliyeti elde edilen elmasa göre çok yüksektir...
Sözün özü; değmez...
İktisattan tıbba, sosyolojiden fiziğe kadar hemen hemen bütün bilim dallarında aynı soru geçerlidir... Bir girişimin maliyeti, alınacak sonuca değer mi?
En basitinden en ağırına kadar her ameliyatın, verilen her ilacın muhakkak vücuda bir zararı vardır...
Fakat, o ameliyat ya da ilaç sayesinde giderilecek olan araz, girişimin etkilerine göre hangi seviyededir?
Her gün çekilen bir ağrıdan kurtuluş, ilacın sebep olduğu bulantıya değmez mi?
Dişçi koltuğunda yarım saat canınızın yanması, her gün dişinizin ağrımasından daha mı korkutucudur?
Başlangıçta bahsettiğim dört kuvvet, eğer değişim isteniyorsa bunun için çaba harcanması gerektiğini ortaya koyar...
Beklemek sadece düzensizlik getirir; elde edeceğiniz şey istediğiniz değil, o an müsait olan neyse o olacaktır...
İstediğiniz ne ise, bir bardak çay ya da dünya barışı, farketmez... Çaba harcamanız, enerji sarfetmeniz gerekir...
Sadece istemeniz yetmez... “Çok istedim” demeniz yetmez...
Bazen zarar görmeyi ve üzülmeyi, zarar vermeyi ve üzmeyi de göze almanız gerekir...
Çünkü bazen değer...