İsmail Hami Danişmend

Özellikle “İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi”isimli eseriyle tanınan, Cumhuriyet döneminin en önemli tarihçilerinden biri olan İsmail Hami Danişmend kimdir?

1892 Merzifon doğumludur. İsmail Hami Danişmend’in, Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend’in soyundan olduğu söylenmektedir. Babası Emir Mehmet Kamil Bey, Annesi Melek Hanım’dır.

İsmail Hami Danişmend, ilk ve orta eğitimini özel olarak aldıktan sonra Şam İdadisinin son sınıfına imtihanla girdi ve buradaki eğitimini bitirdi. İstanbul’a gelip Siyasi Bilgiler Yüksek Okuluna (Mülkiye Mektebi) kaydını yaptırdı ve 1912 senesinde buradaki eğitimini tamamladı. Okulu bitirdikten sonra kısa bir süreliğine Fransa’ya gitti. Fransa’dan döndüğünde Hariciye Nezaretine Katip olarak girdi. Meslek olarak memuriyeti benimsemediği için öğretmenliği tercih etti ve Maliye Yüksek Mektebi’nde tarih öğretmeni olarak göreve başladı. Çeşitli okullarda görev alan İsmail Hami, 1914 senesinde Bağdat Hukuk Mektebi’ne müdür olarak gönderildi ve Birinci Dünya Savaş’ında Bağdat işgal edilinceye kadar göreve devam etti.

1919 senesinde kendi gayretiyle çıkardığı Memleket Gazetesi’nde ve çeşitli gazetelerde yazdığı yazılarla Milli Mücadeleyi destekledi. Memleket Gazetesi 4 ay sonra kapandı ve İsmail Hami Sivas Kongresine İstanbul temsilcisi olarak katıldı.

Sivas Kongresi’nde Genel Sekreterlik ve Kongre İstihbarat Şubesi Şefliği yaptı. Bununla birlikte ilk defa kongre sırasında çıkan İrade-i Milliye Gazetesi’nin baş yazarlığını da yaptı.

Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasından sonra resmi görev ve siyasetten çekildi. Bundan sonraki hayatında tamamen kendini araştırmacılık ve yazarlığa verdi. Özellikle Türk ve İslam tarihi üzerine eserler yazmıştır. Toplamda 30’dan fazla eseri vardır.

Yazmış olduğu eserlere günümüzde de sık sık başvurulan İsmail Hami Danişmend, 12 Nisan 1967’de kalp yetmezliği sonucu hayatını kaybetmiştir. Kabri Zincirlikuyu mezarlığındadır.