Hayatımızı etkileyen şemalarımız

Değerli okuyucularım, şema çocukluktan başlayan ve yaşam boyunca sürekli tekrar eden bir kalıptır. Terk edilmiş, eleştirilmiş, aşırı korunmuş istismar edilmiş-bir şekilde zarar görmüşüzdür. Sonunda şema hayatımızın bir parçası olmuştur. Yetişkin olduğumuzda bile ihmal edildiğimiz aşağılandığımız ya da kontrol edildiğimiz ve istediğimiz hedeflere bir türlü ulaşamadığımız durumlar oluşturmaya devam ederiz. Şemalar düşünce, duygu, davranış ve ilişki kurma biçimlerimizi etkilerler. Öfke, üzüntü gibi güçlü duyguları tetiklerler. 

İnsanlar 12 tip şemadan birine veya birkaçına sahip olabilirler. Bu şemaları tanıyalım;

Terk edilme şeması: sevdiğiniz insanların sizi terk edeceği ve sizin sonsuza kadar duygusal olarak dışlamış olacağınız hissidir. Sevdiğiniz insanların öleceğini veya sonsuza kadar evi terk edeceğini veya başka birini tercih ettikleri için sizi terk edeceklerini hissedersiniz. Yani bir şekilde tek başınıza kalacağınızı düşünürsünüz. Bu inanç yüzünden size yakın olan insanlara çok fazla yapışabilirsiniz. Buna rağmen  en sonunda da o insanları kendinizden uzaklaştırırsınız. Bir danışanım, nişanlısı ile kavga ettiğinde, nişanlısını sık sık arayıp duruyor, mesaj çekiyor, ondan haber almayınca hemen terk edildiğini yanlız kalacağını düşünüyordu. 

Güvensizlik ve kötüye kullanılma şeması: İnsanların sizi inciteceğinin veya bir şekilde sizi kötüye kullanacağının beklentisidir. İnsanlar aldatır, yalan söyler, küçük düşürür veya zarar verir. Bunlardan hiçbiri olmazsa sizden yararlanmaya çalışır. Eğer sizde bu şema varsa insanların size çok yaklaşmasına izin vermezsiniz. Sevdiğiniz insanların sizi arkanızdan vuracağı beklentisi içindesinizdir. Ya ilişki kurmaktan vazgeçersiniz ya da karşı tarafa gerçekten açılmadığınız yüzeysel ilişkiler kurarsınız. Size kötü davranan insanlarla birlikte olabilir ve sonra onlara öfkelenir ve kin beslersiniz. 

Bağımlılık : Bu şemanın içindeyseniz, günlük hayatınızı başkalarının yardımı olmadan sürdüremezsiniz. Çocukken bağımsız davrandığınız zamanlarda zamanlarda hep engellenmiş ve  yetersiz hissetirilmiş olabilirsiniz. Yetişkinken arkanızı yaslayabileceğiniz güçlü figürler ararsınız ve onların sizin hayatınızı kontrol etmesine izin verirsiniz. 

Dayanıksızlık: Bu şemaya sahipseniz her an size çarpacak bir felaket korkusu içinde yaşarsınız. Dünyada kendinizi güvende hissetmezsiniz. Bu şemanız varsa çocukken dünyanın tehlikeli bir yer olduğu size hissettirilmiştir. Büyük olasılıkla aileniz size karşı aşırı korumacıydılar ve sizin güvenliğiniz konusunda aşırı kaygılanırlardı. Bu korkularınızın hayatınızı kontrol etmesine izin verirsiniz ve tüm enerjinizi güvende olduğunuza emin olmak için harcarsınız. Korkularınız, panik atak geçirmek, delirmek veya uçak korkusu, soyulmak, deprem gibi başka fobik durumlar üzerine de yoğunlaşabilir. 

Duygusal yoksunluk: Bu şema, sevilme ihtiyacınızın başkaları tarafından yeteri kadar karşılanmayacağı inancıdır. Kimsenin sizinle gerçekten ilgilendiğini ve sizin hissettiklerinizi anladığını hissetmezsiniz. Soğuk veya verici olmayan insanlardan etkilenirsiniz veya siz kendiniz soğuk veya aşırı vericisinizdir. Bu durum da sonunda kaçınılmaz olarak tatmin edici olmayan ilişkiler kurmanıza neden olur. Aldatılmış hissedersiniz ve bu konudaki hisleriniz öfkelenmek ile incinip yalnız hissetmek arasında gidip gelir. Çelişkili olarak, öfkeniz insanları sizden uzaklaştırır ve yoksunluğunuzun devam etmesine neden olur. 

Sosyal izolasyon: Bu şema, sizi arkadaşlarınızdan farklı hissettirir. Bu şemanız varsa, çocukken akranlarınız tarafından dışlanmışsınızdır. Sizde diğer çocukların reddettiği bir şey olduğu için kendinizi dışlanmış hissetmiş olabilirsiniz. Bu sizi sosyal olarak istenmeyen biri olarak hissettirdi. Yetişkin olarak, kendinizi çirkin, kendini çekici bulmayan, düşük statülü, konuşma becerisi zayıf olan sıkıcı biri gibi hissedebilirsiniz. 

Kusurluluk: Bu şema ile kendinizi eksik ve kusurlu hissedersiniz. İnsanlar sizi tanıyacak kadar yakın olurlarsa, sizi sevilmez bulacaklarınıza inanırsınız. Çocukken, kusurlarınız yüzünden hep eleştirildiniz. Kendinizi suçladınız ve  kendinizi sevilmeye değer görmediniz. 

Başarısızlık: Akranlarınıza göre başarısız olduğunuza inanırsınız. Çocukken başarılı olma konusunda aşağılık hissettirilmiş olabilirsiniz. Yetişkin olarak başarısızlıklarınızın derecesini abartarak ve başarısızlılarınızı devam ettiren şekillerde hareket ederek bu şemayı sürdürüyorsunuz. 

Boyun eğicilik: Siz kendi ihtiyaç ve arzularınızı başkalarını memnun etmek veya onların ihtiyaçlarını karşılamak için feda edersiniz. Diğerlerinin sizi kontrol etmesine izin verirsiniz. Bunu ya kendi isteğinizi öne sürerseniz başkalarını incitecek olmanın suçluluk duygusundan ya da itaat etmezseniz terk edilmekten korktuğunuz için yaparsınız. 

Yüksek standartlar: Mükemmelliyetçi bir tutum içindesiniz. Çocukken hep en iyi olmanız bekleniyordu ve bunun dışındakilerin hep bir başarısızlık olduğu size öğretildi. Yaptığınız hiçbir şeyin yeterince iyi olmadığını öğrendiniz. 

Haklılık: Bu şemaya sahip kişiler istediklerini o anda yapabilme konusunda ısrar ederler. Bu yüzden başkalarına gelecek zarara aldırmazlar. Kendilerini disiplin etme ile ilgili zorluk çekerler. 

Sağlıklı, hayırlı, mutlu günler duasıyla Allah’a emanet olunuz. 

PSİKOLOJİK DANIŞMAN

DNŞ TEL: 0212 503 79 95

0506 401 79 91