Hamas’ın tünelleri
Hamas, elindeki kısıtlı askeri imkanlarla işgalci İsrail ordusuna karşı amansız bir mücadele veriyor. Geçen hafta 21’i bir binanın çökertilmesi olmak üzere bir günde 24 işgalci askeri öldürdü. Direniş sayesinde Gazzelileri önce Mısır’a, sonra Kongo’ya, en son da bir adaya yerleştirme planı yapan İsrail, şimdi de Gazze sınırında bir kilometrelik bir tampon bölge kurmaya kadar düşürdü planlarını. Bunu başarıp başarmayacaklarını zaman gösterecek.
Hamas’ın abluka altındaki Gazze şeridinde başarılı olmasının en önemli sebebi tünellerdir. Şüphesiz savaşta tünel kullanmak yeni bir taktik değil. Kore savaşından Vietnam savaşına kadar birçok savaşta tüneller kullanıldı. An itibariyle Çin’de 5000 kilometre uzunluğunda olup nükleer saldırılara da dayanabilen ve Yeraltı Çin Seddi olarak adlandırılan bir tünel olduğu söyleniyor. Kuzey Kore’de de binlerce kilometrelik tünel olduğu iddia ediliyor. Tüneller Suriye’de YPG tarafından da kullanıldı.
Hamas ise profesyonel manada tünelleri Lübnan’da Hizbullah’tan öğrendi. Gazzelilerin metro dediği tünellerin toplam uzunluğunun 500 kilometreyi geçtiği tahmin ediliyor. Modern War Institute’a göre en uzunu 4 kilometreyi bulan tüneller için 5700 tünel girişi var. Tüneller 5 ile 60 metre derinlikte inşa edilmiş.
İçinde klimalı, tuvaletli, elektrik ve telefon tesisatının da olduğu tüneller için binlerce ton çimento ve demirin kullanıldığı ve yaklaşık 1 milyar dolar harcandığı tahmin ediliyor. Hamas tünellerden gayet güzel istifade ediyor. Geçmişte İsrail içlerine yapılan birçok saldırı tüneller vasıtasıyla oldu. Devam eden savaşta da en büyük kurtarıcı tüneller oldu. Militanlar tünellere girerek hem hayatta kalıyorlar hem de İsrail ordusuna beklenmedik pusular kuruyorlar. Birçok Hamas lideri de tünellerde saklanıyor. Hamas’ın kaçırdığı rehineler de tünellerde tutuluyor. Eğer bir gün savaş biterse veya Hamas İsrail’den taviz koparırsa bunun ana sebebi tünellerde izleri kaybettirilen rehineler ve tünellerin militanlara yaptığı operasyonel katkı olacak.
Tünellerin diğer bir faydası da yeraltı silah imalathanesi olarak kullanılmaları. Hamas’ın elindeki bilhassa Yasin-105 zırh delici anti-tank silahı savaşın seyrini değiştiriyor. Mezkûr silah ve mühimmatı yeraltında üretiliyor. Eğer yüzeyde bir yerde üretilseydi imalathane çoktan havaya uçurulmuş olurdu. Ancak Hamas’ın hiçbir silahının bir tünelin sağladığı fayda kadar faydayı henüz sağlayamadığını söyleyebiliriz.
İsrail tüneller yüzünden Gazze’yi işgal edemediği için büyük sıkıntı içinde. Şu ana kadar tünellerin etkisini kırmak için birçok yol denedi. Mesela eğitilmiş köpeklerle tünellere girmeye çalıştı. Daha sonra içeriye robotları soktu. Bir yandan da 30 metre derinliğe kadar etkili olabilen bombalar kullanmaya başladı. Ayrıca tünel içine deniz suyu da döktü ama sonuç alamamış olmalı ki bir daha bahsi yapılmadı.
İsrail’in tünellere bir de gizlice kimyasal gaz sıktığı ortaya çıktı. Eğer ölenler İsrailli rehineler olmasaydı öğrenemeyecektik. Savaşlarda kimyasal ve biyolojik silah kullanmak suçtur. Böylelikle yeraltı tünelleri İsrail’in bir suçunu yer üstüne çıkarmış oldu. Dileriz bir gün İsrail’i söz konusu silahlar için de yargılarlar.
Son olarak, haberlerde bahsi çok geçmese de halkın da tünellere girerek hayatlarını kurtardığı tahmin ediliyor. Eğer tüneller olmasaydı, Gazze’deki her binayı içindeki masum insanlarla birlikte dümdüz eden İsrail’in katliamındaki ölü sayısı çok daha fazla olabilirdi. Anlaşılan o ki tüneller daha çok hayat kurtaracak. Savaşta ise Hamas için büyük avantaj olmaya devam edecek.