• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
İbrahim Karataş
İbrahim Karataş
TÜM YAZILARI

Ekonomik krizde kim ne kadar suçlu?

25 Ekim 2021


İbrahim Karataş İletişim: [email protected]

Türkiye’deki ekonomik krizle ilgili yorum yaparken sonuçla birlikte kök nedenlerden bahsetmemek mevzunun tam anlaşılmasına engel olur ki bu da haklı bir eleştiride bulunayım derken haksızlık yapmaya neden olur. Daha önce de yazdığımız üzere; 2018 yılında başlayan krizin geçmişi Gezi olaylarıyla başlayıp ve fakat onunla bitmeyen, hükümeti devirme amaçlı teşebbüslerin sonucudur. Hükümet, ardı ardına yediği yumruklar yüzünden halk zarar görmesin diye geçici çözümler üretmek durumunda kaldı. Maalesef kalıcı çözüm üretmek için fırsat bulamadı. 2018 krizi bu şekilde başladı. 2020’nin başında iyiye doğru gidişat başlamışken birden korona denen illet geldi ve tüm dünyayı sarstı.

Salgın tüm dünya gibi Türkiye’yi de etkiledi. Salgın boyunca duran ekonomiler birden normale dönünce çok talep oldu ve küresel bazda fiyatlar arttı. Şu anda şirketler hammadde bulamıyorlar. Bulunan da pahalı. Bu durum haliyle halka da yansıyor. Bu yıl birçok ülke enflasyonda rekor kıracak. Birçoğu bütçe açığı verecek ve daha sert tedbirler almak zorunda kalacak. Mesela Çin bazı şehirlerde 5 yıl boyunca varlık vergisini devreye soktu. Çinliler artık alışveriş yapmasalar bile vergi ödeyecek. 

Dünya devleri böyleyken Türkiye’nin sorunsuz bir şekilde normale dönmesi beklenemezdi. Kaldı ki birçok hammadde için dışa bağımlıyız. Dünya piyasaları durulmadıkça ülkemizin de rahata kavuşmayacağını bilmeliyiz.  Kriz geçici ama yakın zamanda geçmeyeceğini de bilmeliyiz. Şu da var ki; hiçbir hükümet, boyunu aşması hasebiyle krizi yönetemedi. Çünkü sebebi doğal bir afetti ve çaresi de yoktu. 

Ancak Türkiye olarak zaten bir krizde olduğumuz için biz daha fazla etkilenmiş olduk. Bu tür durumlarda yönetenler hep suçlu ilan edilir. Hükümet tabii ki pür-u pak değil. Ancak tek suçlu hükümet mi?

Örneğin ev ve kira fiyatlarını bizler kendimiz uçurduk. Hükümet kaynaklı hiçbir elektrik, yakıt veya doğalgaz zammı 2 milyonluk bir evin 6 ayda 3 milyon çıkmasına sebep olamaz. Öte yandan; mesela öğrenciye sağlanan yurt ve burs imkânları, herkesin istifade ettiği sağlık hizmetleri veyahut biten terör için yöneticilerimizi takdir ettiğimiz söylenemez. 

Ancak bu durum hükümeti de temize çıkarmıyor. Sebebi ne olursa olsun doların bu kadar yükselmemesi gerekiyordu. Alınan önemler iyi niyetli de olsa sonuç vermedi. Belki de kriz ortamında radikal değişiklikler yapmamak lazım. Çünkü değişiklikler hayat pahalılığına neden oluyor ve tepkiye neden oluyor. Bazı çözümlerden bahsediliyor ama ya uygulamaya konulmuyor veya tatminkâr değil. Oysaki mesela yıllardır çıkmayan hal yasası çıkabilir, Tarım Kredi Kooperatiflerinin mağazaları ucuz ürün satabilir, eskiden uygun fiyata ev yapan TOKİ devreye girebilir. Maalesef TOKİ’nin yerini markalı konut yapan Emlak Konut aldı. Öte yandan; dolar artık bir milli güvenlik sorunu haline geldi. Doları ticari amaçlar için kullanmayanların onu yatırım aracı olarak kullanmaları yasaklanmalı. 

Bu ve benzeri icraatlar çok maliyetli de değiller. Hükümetin bir görevi de halkı terör örgütlerinin de destek verdiği muhalefet kokteyline mecbur etmemektir. Muhalefet bu ülkeyi yönetemez. Birkaç yılda kredilerini bitirirler ama memleket de biter. Muhalefet iktidar olacaksa tepki oylarıyla olmamalı. 

Yine halka dönersek, şahsi fikrimiz o dur ki; mevcut iktidar, alternatiflerinden daha iyidir. Kriz geçicidir. Kızılabilir ama destek devam etmeli. Bir zamanlar dul kadınların maaşa bağlanması nedeniyle erkeklerin evlenecek aday bulamadığı bir refaha ulaşılmıştı. Bunu başaran bir hükümet halkına karşı kötü niyetli olamaz. Hükümetin karşısına geçip onunla savaşmak yerine arkasına geçip hizmet yapmaya itmek lazım.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Vatandaş

Hukumet para yagdirdigi isverenleri tusiad aciklamasinda gorduk calisanin vergilerini alabildigince artirdi turkis bile vergilerden bahsetti inanmasi zor ama esnaf ve patron desteklenerek carklar donmez halk harcamazsa ancak ihrac edersin ic piyasayada alim gucu olmayacagi icin urunler pahali gelir kalkinma halktan baslamazsa buyume ancak boyle olur zenginler buyur halk fakirlesir het sene gururla anlatilan buyumeyi halkimizin buyuk bir kismi alim gucu dustugu icin acaba gercekmi diye dusunmeye başladı maaslar avrupanin ve dunyanin cok gerisinde kaldi muhalefet basarisizligi iktidarı biz iyiyiz havasina sokuyor halk acaba kirk satirmi kirk katirmi dayatmasindami olabilir
  • Yanıtla

Ghh

Dışarıdan almak zorunda olduğumuz hammaddelere getirilen vergi miktarının enflasyona sebep olma ihtimali nedir.
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23