THY - TR Çıkışlı Mauritius

Mustafa Nurettin Peker

Tarihçi ve ressam Mustafa Nurettin Peker kimdir?

 Mustafa Nurettin Peker, 1892 yılında Beşiktaş / İstanbul'da dünyaya geldi. Devrekâni Balabanlar köyünden müderris ve imam Hattat Sadık Efendi’nin oğludur.  İlkokul, ortaokul ve liseyi İstanbul Beşiktaş’ta tamamladı. 1909-12 tarihleri arasında İstanbul Kıdemli Küçük Zabit Mektebinden mezun oldu. İşkodra’nın Karadağ sınırındaki Birinci Tümen Birinci Alaya öğretmen olarak atandı. Dönüşünde Çatalca’da Bulgarlarla savaştı. 1913'de Edirne’yi Kurtarış Harekâtına katıldı. Bundan sonra 14. Kastamonu Tümeni Kırkıncı Alay ile Şile’ni Rus bombardımanına karşı savunulmasına ve Çanakkale’de Arıburnu Savaşına katıldı (1915), Emir Subaylığını yaptığı alay komutanı Yarbay Refik Bey şehit düşerken Peker de yaralandı. Bu savaştan dolayı kendisine Osmanlı Harp Madalyası verildi. 1916 yılında 156. Alayla Irak cephesine gitti. Fırat-Dicle boyundaki muharebeler ve İran Harekâtı’nda iki kez yaralandı. Osmanlı Liyâkat Madalyası ve Alman Gümüş Salip Nişanıyla ödüllendirildi. 1917 yılında 18. Alayla Süleymaniye-Musul cephesinde Rus ve İngilizlerle savaştı. 30 Ekim 1918 yılında Musul’da yaralı iken İngilizlerce esir alınarak Bağdat-Basra esir kampına gönderildi. Dürrizade Abdullah’ın fetvasını yaktığından iki arkadaşıyla Hindistan’a sürüldü. Mustafa Kemal Paşa’nın gayretiyle Malta sürgünleriyle birlikte Türkiye’ye dönmesine izin verildi.  

1920 yılında Anadolu’ya geçerek Kuvâ-yi Milliye’ye katıldı. Mustafa Nurettin Peker, 1921’de Sakarya Meydan Savaşında yaralanarak Kastamonu’da tedavi gördü. 1922’de Gaziantep Hudut Taburunda görev aldı. Emsal arkadaşları yüzbaşılığa terfi ederken Mustafa Nurettin Peker’in Irak’ta esirlikte geçen seneleri terfisine sayılmadı. Kendisine esaret maaşı da verilmedi. Bunun üzerine ordudan istifa etti (1923). Fakat kendisine İstiklâl Madalyası verildi. 1923’te girdiği yabancı dil sınavını kazanarak İstanbul’da Taharrî Komiser Muavinliğine atandı. Anne ve babasının İnebolu’ya yerleşmesi sebebiyle, isteği üzerine atandığı Azdavay Nahiye Müdürlüğü (Mayıs 1923) görevinden sonra yirmi sekiz sene Kastamonu’nun çeşitli nahiyelerinde müdürlük, ilçelerinde kaymakam vekilliği yaptı. 1951 yılında emekliye ayrılarak Beşiktaş’taki babaevine yerleşti.

ESERLERİ:

İstiklâl Savaşı (1955), Tarih Konuşuyor (Cemal Kutay’la, 1964, 8 cilt), Öl Esir Olma (1966), Balkan Harbi’nde Kırklareli (1969), Kurtuluş Savaşı’nda Kastamonu (1977-78).

KAYNAK: Nail Tan - Özdemir Tan / Gurur Kaynağımız Kastamonulular III (2004), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).