THY - Orta Avrupa Eylül

II. Süleyman

Osmanlı padişahlarının yirmincisi, İslam Halifelerinin seksen beşincisi olan II. Süleyman kimdir? 4 sene kadar kısa bir süre padişahlık yapmıştır.

II. Süleyman, 15 Nisan 1624 yılında istanbul'da dünyaya geldi. Sultan I. İbrahim'in Saliha Dilaşub Sultan'dan olma oğludur. Bütün şehzadelerin gördüğü eğitim gibi onun da eğitimiyle ünlü alimler ilgilendi. Kardeşi IV. Mehmet'in padişahlığı zamanında Hattat Tokatlı Ahmet'ten ders aldı. Kardeşi tahta geçtiği esnada 6 yaşındaydı.

IV. Mehmet'in annesi Hatice Turhan Sultan, devlet işlerinde söz sahibi olmaması için II. Süleyman ve diğer şehzadeleri çok sıkı gözetim altında tutuluyordu. IV. Mehmet'in tahta geçmesinin ardından II.Süleyman aralıksız 39 yıl kafes hayatı yaşadı.ve sadrazam Siyavuş Paşa'nın ocak ağalarıyla anlaşması sonucu IV. Mehmet tahttan indirilince 9 Kasım 1687 yılında tahta geçirildi.

II. Süleyman tahta çıktığı zaman Osmanlı ordusunun Viyana bozgunuyla başlayan toprak kaybı devam etmekteydi. Venedik, Mora Yarımadası'nı işgal etmiş; Avusturya, Uyvar ve Estergon'nun ardından Budin'i ele geçirmişti. Macaristan'daki Osmanlı hakimiyeti kırılmış, Osmanlı maliyesi zayıflamıştı. Bu çözülmenin getirdiği iç karışıklıklar da had safhadaydı. Osmanlı Devleti'ne bağlı beyler vergileri ödemiyor ve isyan ediyorlardı. Cephelerden kaçan yeniçeriler ve Anadolu'daki eşkiyalar birlik oluşturmuştu. Vergilerin usulsüz toplanması bağlı bulunan bölgelerde huzursuzluklara yok açmaktaydı. Tüm bu durumun içinde II. Süleymanı'nın padişah ilan edildiği günlerde ordu İstanbul'a gelmiş ve ayaklanma hazırlığı içine girmişlerdi. Yeniçeriler ve sipahiler verilen ulufeyi az bularak Siyavuş Paşa'nın idamını talep ettiler. II. Süleyman dönemindeki en önemli olaydan biri "Cebeci Ayaklanması" adıyla bilinen bu Yeniçeri isyanlarıdır. Cebeci Ocağı bahşişlerin verilmemesi yüzünde ayaklanıp Sultanahmet Meydanı'nında toplandılar. Siyavuş Paşa'nın idaresiyle bir süre sakinleştikten sonra sipahiler ile birleşen Yeniçeriler Yeniçeri Ağası'nın görevden alınıp yerine Harputlu Ali Ağa'nın geçmesini istediler. Dükkanlar yağmalandı. Asileri yönettiği ileri sürülen Defterdar Ahmet Efendi tutuklandı. İsmail Paşa olayların yatışmasının ardından sadrazamlığa getirilerek elebaşlarını tespit edip öldürttü.

30 Ekim 1688 yılında Çelebi İbrahim Paşa'nın komutasından çıkılan Avusturya seferi başarı ile sonuçlanmıştı. 1689'da Kırım'a saldıran Rus kuvvetleri Kırım Hanı Giray Han'nın direnciyle karşılaştılar. 1690 yılında Vidin Muhafızı Sarı Hüseyin Paşatarafından Gladova ve Orsova Kaleleri geri alındı, Vişegrad'ta Avusturya ordusunu yenildi. Aynı yıl sadrazamlığa getirilen Köprülü Fazıl Mustafa Paşa, ıslahat hareketlerine girişti. Alınan tedbirlerle hazinenin doldurulması ve Yeniçerileri Ocağı'nın ıslah edilmesi için çalışmalara başlandı. Boşalmış olan hazine için ek vergiler getirtilmesi halkın tepkisine neden oldu.

Köprülü Fazıl Mustafa Paşa komutasındaki yenilenmiş ordu, 11 Temmuz 1690 yılında Kanije'yi kaybetse de 8 Ekim 1690'da Belgrad'ı almayı başardı. Bu yolla Tuna hattı yeniden sağlanmış oldu. Mora Serdarı Koca Halil Paşa da Venediklilerin elinde bulunan Avlonya’yı otuz bir günlük bir muhasaradan sonra ele geçirmişti. 13 Mayıs 1691'de Sancak-ı şerifi, tekrar Fazıl Mustafa Paşa'ya vererek, Avusturya Seferi'ne çıktı.

II. Süleyman 4 yıl kadar tahtta kaldı. 22 Haziran 1691 yılında rahatsızlanarak Edirne'de hayatını kaybetti. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Süleymaniye Camiyakınlarında bulunan Kanuni Sultan Süleyman türbesine defnedildi.

II. Süleyman yardım severliliği ile tanınan bir padişahtı. Şanssız bir dönemde paorunda kaldı. Mimari çalışmalarda bulunulan bu dönemde Fener Kulesi ve İzmir'de bir cami inşa edildi. Kafes hayatı yaşayan şehzadelerin çocuk yapmasına izin verilmediğinden şehzade bırakamadı. Kendisinden sonra tahta babası Sultan I. İbrahim'in Hatice Muazzez Sultan'dan olan oğlu II. Ahmet geçti.