Boykot ediliyordu! Ünlü çay markası Türkiye'den çekildi

Patronlar Dünyası'ndan Kerim Ülker, "İngiliz çay devi Lipton, 39 yıllık Türkiye macerasını sonlandırarak üretimini Özgür Çay’a devretti" başlıklı bir yazı kaleme aldı. İşte o yazıdan öne çıkan detaylar...

Gelin önce Ağustos ayında açıklanan Ofçay’ın satışını hatırlayalım. Sonrasında ise Lipton’da yaşanan el değiştirme sürecinden bahsedelim. Ağustos ayının ilk haftasında Jacobs kahvelerinin sahibi ABD merkezli Jde Peet’s Türkiye pazarından çekildi. Sahibi olduğu Ofçay’ı ise yerli üretici Efor Çay aldı. 2024 yılı itibarıyla Efor Çay 18 bin 427 ton, Ofçay ise 12 bin 427 ton satış gerçekleştirdi.

Bu satış süreciyle birlikte Efor’un büyüklüğü 30 bin tonu geçmiş oldu. Satış sürecinde açıklamada bulunan Efor Holding Gıda ve İçecek Grup Başkanı Ediz Kaboğlu, "Bu birleşme sayesinde toplamda günlük 2 bin tonu aşan yaş çay işleme kapasitesine ulaşıyor, çay sektöründe toplam kapasite ve pazar payı açısından üçüncü sıraya yükseliyoruz. Bu dönüşüm, marka değerimizi ve ciro performansımızı yukarı taşıyacak. Ofçay birleşmesiyle dağıtım kanalımız 10 kat genişledi. Bugün 7 bölgede, 51 ilde tüketiciyle buluşan güçlü dağıtım altyapımız sayesinde, yalnızca üretimde değil, erişimde de sürdürülebilir bir başarı yakalıyoruz” demişti.

Gelelim yeni habere. Bu da dünyanın en büyüklerinden olan Lipton’un Türkiye’deki işleriyle ilgili. Dünya devi Lipton’un yeni sahibi yine yerli bir üretici olan Özgür Çay oldu. Anlaşma resmi onayları aldıktan ve tamamlandıktan sonra İngiliz fonu CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A. tarafından kontrol edilen Lipton Çay Üretim AŞ, Özgür Çay Sanayi’ye devredilecek.

1871'de Birleşik Krallık'ta bir market perakendeciliği işi kuran kurucusu Sir Thomas Lipton tarafından kurulan İngiliz markasını daha önce küresel dev Unilever yönetiyordu. 2022 yılında 186 milyar dolarlık varlığı yöneten Jersey merkezli fon CVC Capital Partners, Unilever ile Lipton için masaya oturdu. CVC Capital, Lipton’u o dönem 4.5 milyar Euro’ya satın aldı.

Özgür Çay’ın satın aldığı Lipton’un Türkiye macerası ise yaklaşık 39 yıl önce başladı. 1986 yılında Türkiye’de çay üretiminin özel sektöre açılmasıyla birlikte Lipton, Rize'nin Pazar ilçesinde faaliyete başladı. Ardından Fındıklı’daki fabrika devreye alındı. 2023 yılında ise son fabrika olan Sakarya tesisinin temeli atıldı. Arifiye’deki yeni fabrika o dönem 500 milyon liralık yatırımla kuruldu ve geçen yıl üretime başladı. 24 dönümlük arazi üzerinde 15 bin metrekare kapalı alanda kurulan çay paketleme fabrikasında 300’den fazla kişi çalışıyor. Lipton’un Türkiye birimini alan Özgür Çay da sektörün eski oyuncularından.

1980’li yılların sonunda üretim yapan şirket, Rize’de tesislere sahip. Hem ABD’li Jacobs’un hem de Lipton’un Türkiye’den üretimden çekilmesi peş peşe geldi. ABD’li ve İngiliz devlerinin sahip olduğu markaların üretimlerini artık Türkler yapacak.