Kürşad

Ünlü bir Türk kahramanı olan Kürşad, emrindeki 40 adamla Çin sarayına baskın düzenleyerek Göktürk Devleti'nin bağımsızlığına kavuşmasında büyük rol oynamıştır.

Kürşad'ın nerede ve ne zaman doğduğu bilinmemektedir. Göktürk hükümdarı Çuluk Kağan'ın küçük oğludur. Annesi bir Çin prensesi olan İ-çeng Hatun'dur. Babası 621 yılında İ-çeng tarafından zehirlenerek öldürülünce yerine kardeşi Kara Kağan geçmiştir. Kara Kağan'ın hükümdarlığı 630 yılında kuşattığı bir Çin kenti önünde bozguna uğrayıp, esir edilerek Çangan'a götürülmesiyle son buldu.

Tutsakların arasında bulunan Kürşad, Çin imparatorunun saray mufafızı bölüğünde görevlendirildi. Kara Kağan 634'te ölünce Göktürk Hanlığı'nın başına Çin yanlısı bir prens olan Sibar getirildi. Bu dönemde Çinliler, Türk boylarını asimile çalışmalarına başladılar. Bunun üzerine bazı Göktürk beyleri ayaklanma başlattılar ancak bu girişim şiddetle bastırıldı. Bu sırada imparator Tai-Çung ölünce yerine Li-Şih-Min geçti.

Çin sarayına baskın

Çangan'da tutsak bulunan Göktürk soylularından kırk kişi, Kürşad'ın önderliğinde gizlice örgütlendi. Kürşad'ın yeğeni olan İşpera'yı Göktürk kağanı ilan ettiler. Birliğin amacı her gece kılık değiştirerek Çangan sokaklarında dolaşan imparator Li-Şih-Min'i kaçırarak, Çin sarayında tutsak bulunan Türk soylularını kurtarmak ve işgal edilen Türk topraklarını geri almaktı.

Fakat saldırının yapılacağı gece büyük bir fırtına çıktı. Bu nedenle Çin imparatoru sarayından çıkamadı. Bunun üzerine planın öğrenilmemesi için Kürşad ve adamları Çin sarayına baskın düzenledi. Büyük bir çarpışma sonucu yüzlerce Çin askeri öldürüldü. İmparatorun ele geçirilemeyeceğini anlayan Kürşad ve adamları ahırda bulunan seyisleri öldürerek atları alıp saraydan kaçtı. 

Kürşad ve adamları Vei Irmağı'na geldi. Amaçları nehri geçerek Türklerin başkenti olan Ötüken'e gitmektir. Ancak sağanak yağmurdan dolayı nehir taşmış ve köprü sular altında kalmıştır. Karşıya geçemeyen Kürşad ve adamları Çin askerlerine karşı savaşa tutuştu. Büyük bir çarpışmanın ardından Çin askerleri tarafından öldürüldüler.

Daha sonra Türk boyları Çin'e karşı ayaklanarak bağımsızlığına kavuştu ve Göktürk Devleti yeniden kuruldu.