Toplum psikolojisi ve siyaset yönetimi

 

Siyaset Psikolojisi, siyasal olguları psikolojik bir bakışla inceleyen bir disiplin olarak ortaya çıkarken, milliyetçilik konusunda da siyasal farklılık, kavram ve kurumlar tarafından üretmiştir. Siyaset Psikolojisinde milliyetçilik konusu, genellikle Sosyal Psikolojinin alanına dâhil olan toplumsal kimlik kuramlarıyla analize tabi tutulmuştur. Türk toplum psikolojisi etnik yapısı itibarı ile siyaset mekanizması ekseninde devletçi geleneğe bağlılık ile ölçülmüştür. 

Eskiçağdan günümüze kadar fikir adamları, toplum hayat, yönetim biçimleri ve en iyi yönetim biçiminin hangisi olduğu gibi konularda farklı görüşler ortaya koymuşlardır. Fikir adamlarının, toplum hayatının esasları, çeşitli yönetim sistemleri, en iyi yönetim şeklinin hangisi olduğu ya da olabileceği- konularında sistemli bir şekilde ortaya koydukları değişik görüşlere sahip olduğunu görmekteyiz. Bugün “siyaset felsefesi” olarak adlandırılan disiplini meydana getirmiştir. Bu felsefe altında toplanan siyasal fikirler ve siyaset teorileri uzun süre politika biliminin başlıca konusunu ve temelini oluşturmuştur.

Psikologlar, sosyologların kamuoyunu açıklamak bakımından ortak noktaları, kanıların biçimlendirilmesi, yoğunluğu ve etkisidir.  Kamuoyu ise, iletişim bilimcileri de ilgilendiren bir kavramdır. Siyaset bilimciler için, kamuoyu bakımından demokrasiyi ön planda tutarken; sosyologlar kamuoyuna bir grup olarak, sosyal psikologlar kamuoyuna kişisel olarak bakmaktadırlar. Bu bakış açısı ülkemizde daha yaygın bir bakış açısıdır.

Kamusal alan farklı bilgi ve sav kaynakları arasında bir etkileşimi teşvik etmelidir. Bu kaynakların yan yana konulması kamuoyunu oluşturur. Bu da bireysel vatandaşlara kendi görüşleri için, açık bir yön gösterir. Buradan yola çıkılarak, söz konusu bu kendi görüşleri oluşumunda, kamuoyu ile farklı derecelerde kurulan bağlantıların ve bu bağlantıların kuvvetli, zayıf, pozitif ya da negatif olmasının da bir anlamda politik psikoloji ile açıklanabileceğini ve bunun araştırma alanı kapsamında yer aldığını söyleyebiliriz.

Politik Psikoloji; büyük grupların, kitlelerin ve ulusların birbirleriyle olan ilişkilerini ele alarak bu ilişkilerde rol oynayan psikolojik etmenleri değerlendirmektedir. Bununla birlikte, politik psikoloji büyük gruplar ve uluslarla, bunların liderleri ve liderler arasındaki ilişkilerin psikolojik boyutlarını da incelemektedir. Politik psikoloji, psikolojik kanıları sosyal uygulamaya bağlayan ve psikolojik süreçleri sosyal olaylarla ilişkilendiren bir kaynak olarak ve görülebilir.

Politik psikoloji, psikolojiyi ve toplumu birleştiren bir kesişim noktasıdır. Lider eksenli rol model, toplum tarafından satın alındığını görmekteyiz, popüler siyaset ve toplum psikolojisi, harmanlama siyaset aklını sevdiğini, bölgesel kültürel nalanlarda siyaseten kendisini his ettirdiğini görmekteyiz. Riskli bölge siyaseti açısından, başarılı siyaset yönetimi açısından örnek teşkil eden, Sn. Recep, Tayip Erdoğan’ın, bir diğer anlatımla, siyaset bilimi ve toplum yönetim biçimi uluslararası birçok yayın kuruluşuna araştırma konusu olmuştur. Siyaset psikolojisini iyi analiz eden, açık örnektir.

Ülkemizde, siyasi partilerin seçmenlerine ulaşmak ve oy toplamak için fayda sağladıkları bu çeşitli katman, içerik ve boyutlardaki iletişim stratejisi ise temelde, lider davranışı, seçmen davranışı, grup dinamiği veya kitle psikolojisi gibi, politik psikoloji araştırma ve çalışmaları ile yorumlanabilecek kuvvetli bağlar üzerine konulabiliyor.

Toplumların ve büyük grupların kimliklerinin oluşumunda onların tarihsel süreç içinde başka toplumlarla yaşadıkları olayların önemli bir yeri vardır. Bu olaylar o toplumun diğer toplumlardan farklılığın da belirleyicileri olabilmektedir. Politik psikoloji toplumların yaşadığı bu olaylara psikolojik pencereden bakarak farklı bir boyutu ortaya koymaktadır.

Politik psikoloji, bir strateji ve farklı gerçeklikleri birleştiren bir araç haline gelmiştir. O psikologların toplumdaki bölünmüş ve çatışmış söylevler ile oluşan krizleri, bilimsel yönlendirmeyle düzeltmeye çalıştığı yolu temsil eder. Siyasal psikoloji, siyasal sistemde psikolojik süreçlerin oynadığı rolü belirleyerek ve değişikliklerin nasıl olması gerektiğini anlatarak, ulusun psikolojik sağlığına katkıda bulunabilir. Devlet yönetimi psikolojisi toplum psikolojisinden çok kriz yönetimi ve devamlılığı esas alan bir yönetim biçimi ile şekillenmelidir, ancak ülkemde siyasal ideolojilere esir değil, sağlıklı yönetim biçimi ile anayasal teminat ile güvence altına alınabilir. Vesselam…