Sovyetik Sendika ve Hazin Son
Özellikle Taksim fetişizmi nedeniyle geride bıraktığımız 1 Mayıs’ın yine en çok konuşulan yapısı DİSK oldu.. DİSK’in dayandığı temel, bugün ‘sovyetik sistem’ dediğimiz sendikal anlayış.. Sovyetlerde, Ekim Devrimi’nde, zulme dayanan sınıflı toplumun statükosu alt üst edilmişti.. Üretim araçları devlet mülkiyetine geçti ancak demokrasi tamamen yok edildi.. Diktatöryel bir devlet yapısı oluşturuldu.. Sendika da işte tam bu noktada ortaya çıktı..
••
Bolşeviklerin iktidar anlayışı ekonomiyi siyasetle yönetmekti.. Bu temele göre sendikalar da siyasetle yönetildi.. Mevcut yapı içinde var olan parti diktatörlüğü ile silahlı rejimin elinde oyuncaktı. Sendikanın görevi, işçi haklarını savunmak değil işçi politikaları üretmekti..
••
Buna karşılık batı da, komünizmden kendini korumak için sendikacılığı teşvik etti.. Türkiye’de sendikal yaşama geçiş işte bu dönemde yükseldi.. İkinci dünya savaşı sonrası Avrupa’nın ve Amerika’nın yönlendirmesiyle başladı.. Komünizmin güçlü olduğu yıllar, sendikalar da güçlüydü.. Başta Rusya olmak üzere komünizm kan kaybetmeye başladıkça, sendikalara da ihtiyaç kalmamaya başladı..
••
Türkiye’de bir dönem çok yüksek seviyelerde olan sendikalılaşma oranı bugün artık yüzde beşlerin bile altına düşmeye başladı.. Bugün Türkiye’deki toplam sendikalı sayısı, bir zamanlar sadece DİSK’in üye sayısını oluşturuyordu.. Oysa DİSK bugün bünyesinde toplu sözleşme barajını geçebilen sadece dört sendika barındırabiliyor.. Altındaki sendikalardan birinin 11 birinin ise sadece 3 üyesi var..
••
Üyesi olan 110 bin kadar işçinin önemli bölümünü de CHP üzerinden aldı.. Bir dönem rüzgar gibi esen DİSK’in şimdi yerinde yeller esiyor.. Ne 70’lerdeki gibi yeri yerinden oynatan grevler yapabiliyorlar ne de etkili sendikal eylemler..
••
Bugün, mevcut 3 büyük konfederasyonun en küçüğü DİSK.. Gündemlerinde ne işçilerin ücretlerini yükseltmek ya da sosyal haklarını sağlamak var ne de işçi sağlığı, iş kazaları, işsizlik gibi konular..
••
Bugün bağlı bulunduğu sendikası üzerinden bir asgari ücretin 7-8 katı kadar maaş alan DİSK Başkanı Kani Beko, bu koltuğu kullanarak kendisini siyasete taşıyan Süleyman Çelebi ya da 28 Şubat sonrası konforlu bir yaşam süren Rıdvan Budak gibi isimlerle ağalık mekanizmasının tipik örneklerinden biri olmuş durumda..
••
Sorun DİSK’te değil aslında.. Dünyada ve buna paralel olarak Türkiye’de İdeolojik sendikacılık çöktü.. Bir ‘Halk Cumhuriyeti’ olan ÇİN, sözüm ona sosyalist bir ülke.. Ürettiği ekonomiye ‘piyasa sosyalizmi’ dese de dünyada kapitalizm’in en şedit halini görebileceğiniz nadir yerlerden.. İdeolojinin en temel yapı taşı olarak görülen sendikacılık Çin’de yasak.. Çalışma standartları bakımından ise İLO’nun adı bile anılmıyor..
••
Sovyet Rusya’da da, SSCB’nin çökmesi sonrasında işçi sınıfı yerle bir oldu.. Stalinist bürokrasinin verdiği küçük küçük haklar da son 15 yılda peyderpey geri alındı.. İşçiler, yıllarca propagandası yapılan; parasız eğitim, sağlık, ulaşım ve konut gibi haklarını tümden kaybetti..
••
Bugün çalışma yaşamında rasyonel hiç bir fonksiyonu kalmayan DİSK’in Taksim ısrarını böyle değerlendirmek gerekir.. Değişen dünya düzeni içinde sistem gereği yok olmamak için elinden geleni yapıyor.. Kalın sağlıcakla.