Hedef İngiltere modeli! Aile arabuluculuğunda ‘Toplumsal Cinsiyet Eşitliği’ne dikkat

 Mehmet Özmen  yeniakit.com.tr 

İngiltere’den getirilerek Türkiye’ye uyarlanmak istenen “Aile Arabuluculuğu”na ilişkin dikkat çeken uyarılar geliyor. Yeniakit.com.tr’ye konuşan Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Yasemin Güllüoğlu, “Toplumsal cinsiyette belki de aile arabuluculuğuna getirilmek istenen bir konu da üçüncü cinsteki insanların Türkiye’de nasıl etkin olabilecekleri. Benim bu konuda çok ciddi çekincelerim var. Düzenlemeler inancımız, örf ve adetlerimize uygun olmalıdır.” dedi.

Türkiye’de yılda 450 bin boşanma davasının görüldüğü belirtiliyor. Davaların ortalama sonuçlanma süresi ise 3 yıl. Boşanma oranlarının düşürülmesi ve zaruri boşanma durumunda ise 3 yıllık sürenin aşağıya çekilmesi için “Aile Arabuluculuğu” uygulaması geliyor. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Yasemin Güllüoğlu, “Aile Arabuluculuğu” sisteminin ayrıntılarına ilişkin yeniakit.com.tr’ye konuştu.

“Aile Arabuluculuğu”nda İngiltere örneği!

“Aile Arabuluculuğu” önemi nedir ve ne zaman Türkiye’de uygulanması düşünülüyor?

Arabuluculuk Türkiye’de çok yeni bir sistem. 2012 yılından bu yana işlemekte. Bununla birlikte devam eden süreç içerisinde iş uyuşmazlıkları, ticari uyuşmazlıklar arabuluculuğa katıldı. Şimdi de bakanlık tarafından aile arabuluculuğu Türkiye’ye getirilmek isteniyor. Aile arabuluculuğu aslında dünyada uygulama alanı bulan önemli bir konu. Fakat Türkiye’de çok yeni. Tam olarak ne olduğu da bilinmediği için bazı kesimler tarafından tepki de almakta. Aslında aile arabuluculuğu o kadar güzel bir şey ki bizim aile değerlerimize bizim aile hukukundaki kısımların dışında dini değerlerimizin, örf ve adetlerimizin de içinde olduğu daha doğrusu tarafları boşanma aşamasından, ayrılık aşamasından önce götürebilecekleri önemli bir süreç. Aile arabuluculuğunun Türkiye’ye yakın zamanda getirilmesi planlanmakta.

“Aile arabuluculuğu bizim için çok önemli”

Taraflar açısından nasıl bir avantaj sağlıyor?

Taraflar tarafsız ve bağımsız üçüncü bir kişi olan arabulucu nezdinde bir araya geliyor. Mahkeme sürecinde konuşamadıkları, anlatamadıkları duygusal boyutlar, maddi kısımlar ve özellikle de bizim çok değer verdiğimiz çocuğun yüksek menfaati burada değer kazanmaya başlıyor. Biz aile arabulucuğunun Türkiye’ye getirilmesini çok arzu etmekteyiz. Çünkü toplum olarak, ailelerin yıkılmamasını, çocukların ortada kalmamasını istiyoruz. Aile arabuluculuğu ile belki de mahkemelerin yükleri azalacak. Mahkemede konuşamadığımız her şeyi burada konuşabileceğiz. Duygusal boyutlara inebileceğiz. Bu nedenle aile arabuluculuğu bizim için çok önemli.

“Aile arabuluculuğu merkezleri kurulacak”

Bunun için bir eğitim süreci olacak mı?

Bununla ilgili tam olarak neler olacağı ile ilgili bazı çalıştaylar yapıldı. Bunlardan bazılarından bahsetmek gerekirse mesela özel olarak aile arabuluculuğuna uzman arabulucular getirtilecek. 450 saatlik psikoloji, sosyoloji, çatışma, şiddetsizlik iletişimi yönünde eğitim almış uzmanlar tarafından bu uzmanlık alanında donatılmış aile arabulucularının gelmesi hedeflenmektedir. Aynı zamanda aile arabuluculuğu merkezleri kurulacak. Bu merkezler kendi bünyeleri içerisinde mesela şiddet meyili olan ebeveynler çocuklarla beraber bu sürece katılabilirler, bunların ayrı asansörlerden çıkması, kadının bu anlamda adalete erişiminin sağlanması, yüksek menfaati arzulanmaktadır. Umarım Türkiye’de güzel bir sistem olarak aile arabulucuğunu görebileceğiz.

Türkiye’nin kültürüne uygun olmalı!

Aile arabuluculuğunun İngiltere’den getirileceğini biliyoruz? Bunun yasalaşma boyutu hakkında neler söylersiniz?

İngiltere’den getirilen eğitimler nezdinde ‘Aile Arabulucuğu’ konusunda Türkiye’de eğitimler verildi. İngiltere’de bu konuda yayınlanmış eğitim kitabı Türkçeye çevrildi. Bu kitap üzerinde bazı çalışmalar yapılmakta. İngiltere sistemine baktığımızda bizden biraz daha farklı olduklarını görüyoruz. Onlarda taraflar boşanmak istiyorsa boşanırlar. Arabulucunun boşanmak isteyenlere müdahale etmemesi gerektiği düşünülür. Bu durumun Türkiye’ye getirilmesini istemem. Bizdeki kültür büyüklerden yardım alarak, kanaat önderlerinden ya da bizim için değerli insanlardan yardım alarak bu kişilerin evlilik birliklerinin sona ermemesi için elimizden geleni yaparız.

‘Toplumsal Cinsiyet Eşitliği’ konusuyla ilgili neler söylemek istersiniz?

Türkiye’de konuşulan önemli konulardan biri toplumsal cinsiyet konusudur. Toplumsal cinsiyetin aile arabuluculuğunda ya da arabuluculuk müessesindeki karşılığına bakmamız çok önemli. Benim bu konuda çok ciddi çekincelerim var. Çünkü kanunlarımızda bu konu ile ilgili düzenlemeler de tam olarak yapılmamıştır. Ama arabuluculuk müessesinde İngiltere düzenlemesine baktığımızda evlilik birliği olmadan çocuk sahibi olmak, evlilik birliği olmadan mal edinme durumları söz konusu. Bu kişiler boşanma süreçleri olduğunda onlar için aile arabuluculuğu müessesesi onlar için daha etkin olmuş olacaktır.