THY - TR Çıkışlı Mauritius

Osman Talat Alkan

Tiyatro oyuncusu ve yönetmeni, oyun yazarı, spor yöneticisi, Kıbrıs Türk Tiyatrosunun ilk erkek sanatçılarından Osman Talat Alkan kimdir?

Osman Talat Alkan, 5 Mayıs 1902 yılında Lefkoşa / Kıbrıs'da dünyaya geldi. Babası Lefkoşa Selimiye Camii imamı ve kayyumu  Hafız Mustafa İzzi Efendi, annesi Huriye İzzi Hanımdır.

 İlk ve orta öğreniminden sonra Lefkoşa’da Evkaf Dairesinde katip olarak çalışmaya başladı. Kıbrıs adasında İngiliz Sömürge rejiminin hüküm sürdüğü senelerde gerek Lefkoşa’da görev yaptığı gerekse Lefke ve Baf’ta Evkaf Sorumlusu olduğu dönemlerde Türklük bilincinin kaybolmaması ve güçlenmesi adına İzcilik, Spor ve Tiyatro dallarının başlatılması yönünde önemli faaliyetlerde görev aldı.

Kıbrıs Türk Tiyatrosunun ilk erkek sanatçılarından ve oyun yazarlarından olan Osman Talat Alkan’ın başlıca eserleri arasında  Türk bayrağının yasak olduğu İngiliz Sömürge dönemi yıllarından 1935 yılında kaleme aldığı ve sahneye koyduğu  Türklük bilincinin güçlenmesi  yönünde Kıbrıs Türk toplumuna  önemli katkılar yapan “Yüksel” adlı eseri  yanında Talat Yurdakul imzası ile “İzmir’e Girerken” oyunu yer aldı. 

Baskıcı ve yasakçı İngiliz Sömürge rejiminin yaşandığı yıllarda özellikle “Yüksel” adlı eserinin son sahnesinde oyun başrol sanatçısının “Yüksel Ey Türk” ifadesi ile tiyatro sahnesinin kapanması izleyiciler arasında coşkunun ve  milli duyguların artmasına  neden olduğu ve  “Yüksel” isimli eseri İngiliz Sömürge yönetimi tarafından engellenmeye çalışılmıştır.“Kumarbaz” ile “Dağları Bekleyen Kız”, “Kozanoğlu”, “Çoban” ve “ Kahraman”  isimli eserler ile dönemin önde gelen piyes yazarlarının eserlerinin Lefkoşa, Baf ve Lefke’de sahnelenmesinde öncü olan Osman Talat Alkan, sahneye konan oyunlarda ve piyeslerde oyuncu, yönetmen ve makyöz olarak görev aldı.  

Tiyato yönetmeni, oyunculuğu, yazarlığı ve sanatçı makyözlüğü  yanında görev yaptığı Kasaba ve şehirlerde birer  “Milli Tarih” okulu misyonu ile Spor Kulüpleri ve  İzcilik faaliyetlerinin kurulması ve gelişmesine önemli katkılar yapmıştır. 

Bu bağlamda Lefke’de sporun öncüsü kabul edilen Osman Talat, Lefke’ye Evkaf sorumlusu olarak 1935 yılında atandıktan sonra sosyal yaşama yönelik çalışmaları ile de dikkat çekmiştir.  Lefke’de aydınların devam ettiği Lefke Türk Kulübünün sınırlı aktivitelerini çoğaltmak ver toplumun tüm kesimlerine yaymak amacı ile Osman Talat öncülüğünde 1935 yılında kurulan Lefke Türk İzci Kulübü, yetişkinlere yönelik izcilik çalışmalarını ilkokula kadar yayarak izciliğe paralel olarak futbol dalında da Lefke Türk İzci Kulübünü iyi bir konuma getirmiştir. Ayrıca İzci Kulübü Tiyatro kolu da dönemin zor koşullarına rağmen Poli ve Baf’ta oyunlar sahnelemiştir. Osman Talat 1943 yılında Lefke’deki spor etkinliklerinin tek çatı altında toplanmasına da öncülük ederek Zekai Sabri ve Dr.İzzet Salih Suphi ile biraraya gelip Lefke Türk Spor Kulübünü kurdu. Harid Fedai’nin tüzük çalışmasının ardından resmen kurulan Lefke Türk Spor Kulübü’nün ilk başkanı Osman Talat olmuş, Dr. İzzet Salih Suphi sekreter ve Zekai Sabir ise veznedar olarak kuruluşta görev almışlardır. Kulübün ilk amblemi ise Lefke Türk Kulübü ile Lefke Türk İzci Kulübü’nün birlikteliğini simgeleyen tokalaşan iki el olmuştu.

Lefke Türk Spor kulübü halen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ( KKTC ) Süper Liginde mücadele etmektedir.

Osman Talat Alkan, yaşamı boyunca tiyatro yönetmeni, oyuncusu ve yazarı, kulüp başkanı ve İzci lideri olarak faaliyet gösterdiği ve katkı yaptığı alanlar ile Kıbrıs adasında Türklük bilincinin gelişmesinde ve Anavatan Türkiye’ye karşı sevgi ve bağlılık duygularının pekişmesinde önemli bir rol oynadı. 

Gerek Evkaf Sorumlusu görevi ile gerekse tiyatro, izcilik ve futbol faaliyetlerin yaygınlaştırılması amacıyla köylere yaptığı ziyaretlerde köy halkını kahvehanelere toplayarak baskıcı İngiliz Sömürge Yönetimine rağmen Türklük üzerine nutuklar verdiği de anlatılmaktadır.

1950’li yıllarda Kıbrıs Türklerinin o dönemdeki siyasi lideri Dr. Fazıl Küçük’ün 1959 yılında Baf-Kasaba’da düzenlediği miting esnasında geçirdiği kalp krizi sonrasında hayatını kaybeden Osman Talat Alkan, Hatice Osman hanım ile evli ve Hürmüz Osman Talat adında bir kız çocuğu sahibiydi.

Kıbrıs Türkünün Milli Mücadele yıllarında aktif görevlerde bulunan ve  Milli Mücadele sonrasında sırası ile kurulan Kıbrıs Türk Federe Devleti ( KTFD ) ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ( KKTC ) devlet organlarında önemli görevleri yerine getiren Osman Talat Alkan’ın ailesi, torunları ve torun çocukları 1974 Kıbrıs Mutlu Barış Harekatı sonrasında Refiker soyadını alarak halen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) yaşamaktadırlar.

 

ESERLERİ (Oyun):

Yüksel(1943), DağlarıBekleyen Kız, Kumarbaz,Kozanoğlu, Çoban, Kahraman.