THY- Banjul

Arif Müfid Mansel

Arkeolog ve TarihçiArif Müfid Mansel kimdir?

Arif Müfid Mansel, 1905 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. İstanbul’da Saint Benoit Lisesi’ni tamamladıktan sonra Almanya’ya giderek Berlin Üniversitesi’nde arkeoloji öğrenimi aldı. Doktorasını bitirdikten sonra Türkiye’ye döndü ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde müdür yardımcısı olarak göreve başladı. Bu arada İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Tarihi Bölümü’nde ders verdi. 1936’da doçent, 1944’te profesör, 1956 yılında ordinaryüs profesör oldu. Kurulmasında emeği geçen İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün başkanlığını üstlendi. Bu görevinin yanında Ege ve Yunan tarihi derslerini hayatını kaybedene kadar devam ettirdi.

Mansel, öğretim üyeliğinin yanı sıra kazı çalışmalarına yöneldi. İlk kazı çalışmasına İstanbul Balaban Ağa Mescidi’nde başladı. Ardından Yalova kaplıcalarında çalışmalar yaptı (1932). Atatürk’ün isteğiyle, o güne kadar yeterince incelenmeyen Trakya’nın kültür tarihini araştırdı. Trakya’da çok yaygın olan tümülüsleri (mezar anıtları) belirledi, kazı ve sondajlar yaptı ve Kırklareli kubbeli mezarlarını bilimsel alana taşıdı. 1938 yılında Türk Tarih Kurumu üyeliğine seçildikten sonra Pamphylia bölgesinde yüzey araştırmaları yaptı, Perge ve Side’de kazılara (1943-46) başladı. Pamphylia’nın en önemli antik liman kenti olan Side kazılarını yirmi yıl, yani vefatına kadar aralıksız olarak devam ettirdi. 1954 yılında Side ve Perge’de gün ışığına çıkarılan eserlerin korunması ve onarılması için Antalya Bölgesi Arkeoloji Araştırmaları Merkezini kurdu.

“Ayrıca çok sayıda bilimsel yazıları da bulunan A. Müfid Mansel’in sözcüğün tam anlamıyla karizmatik bir kişiliği vardı. Öğrencileri ile arasında büyük mesafe bırakırdı ama onlarla yakından ilgilenirdi. Derse başladığından karşısındaki hep akademik düzeyde görür ve öylece konuyu anlatırdı. Ancak o konuşurken hiç kimse soru sormaya cesaret edemezdi. Öğrencileri bu yüzden zorlanırlarsa da bilgi düzeylerini yükseltmeye özen gösterirlerdi.” (Erdem Yücel)

ESERLERİ:

Stockwerbau der Griechen und Römer(Yunan ve Romalılarda Çok Katlı Yapılar. Almanca, 1932), İran’ın Tarihi ve Arkeolojisi (1932), Yalova ve Civarı (1936), Kırklareli Kubbeli Mezarları ve Sahte Kubbe ve Kemer Problemi (1943), Silifke Kılavuzu (1943), Eski Doğu ve Ege Tarihinin Ana Hatları (1945), Ege ve Yunan Tarihi (1947), Mısır ve Ege Tarihi Notları (1938), Trakya’nın Kültür ve Tarihi (1938), Türkiye’nin Arkeoloji Epigrafi ve Tarihi Coğrafyası İçin Bibliyografya (1948), Perge'de Kazılar ve Araştırmalar (A. Akarca ile birlikte, 1949), 1947 Side Kazılarına Dair Önrapor (E. Bosch-J. İnan ile birlikte, 1951), Side Agorası Ve Civarındaki Bina­lar - 1948 Yılı Kazılarına Dair Rapor (G. E. Bean-J. İnan ile birliktei 1956), Die Ruinen Von Side (Side Kalıntıları, 1963), Side Klavuzu (1967), Side 1947-66 Yılları Kazıları ve Araştırmaları Sonuçları (1975).