THY - TR Çıkışlı Güney Avrupa Kasım

Şehzade Orhan

Bizanslılar tarafından Osmanlı Devleti'ne karşı kullanılan Şehzade Orhan, İstanbul'un fethinin ardından yakalanıp idam ettirilmiştir.

Şehzade Orhan, 1412 yılında dünyaya geldi. 5. Osmanlı Padişahı olan Çelebi Mehmet'in (I. Mehmet) ağabeyi Şehzade Kasım Çelebi'nin oğludur. Şehzade Kasım Çelebi, kız kardeşi Sultan Fatma Hanım ile birlikte Bizans'a rehin olarak yollanmıştır. Orhan Çelebi'nin Ali Şah, Vali Han, Cihan Şah ve Buğa Han isimlerinde dört tane oğlu olmuştur. Şehzade Orhan tarihe Bizans'ın bir entrikası olarak kayıt edilmiştir. Bunun sebebi ise Bizans'ın Şehzade Orhan'ı Fatih Sultan Mehmet'in karşısına geçirmeleri oldu.

Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed), Osmanlı tahtına geçtiğinde, Bizans yeniden entrikalara başladı. Fatih'in karşısına Çelebi Orhan'ı çıkardılar. Sultan I. Murad zamanından beri anlaşma gereğince İstanbul'da bulunan Şehzade Orhan'a Karasu Nehri çevresinde bulunan yerlerin hasılatından senelik olarak üç yüz bin akçe veriliyordu. Bizans İmparatoru, Şehzade Orhan için verilen tahsisat hakkında yeni padişaha şunları bildirdi: 

''İmparator Kostantinos, her sene kendisine ödenmekte olan üç yüz bin akçeyi kabul etmeye razı olmuyor. Sizin gibi Osman oğullarından olan Şehzade Orhan, evlilik dönemine gelmiş bir gençtir. Her gün birçok kimseler gelerek kendisine ''emir'' diye hitap ediyor ve kendisini bir yönetici, bir padişah ilan etmek istiyorlar. Orhan ise bunlara, bağışlarda bulunmak ve kendilerine hediyeler vermek istiyor olsa bile, kendisinin parası olmadığından dolayı, imparatora başvuruyor.

İmparator ise zengin olmadığından, onun istediği parayı veremiyor. Şu iki tercihten birini kabul etmenizi talep ediyoruz. Ya tahsisatı iki katına çıkartınız ve yahut Orhan'ı serbest bırakacağız. Osmanlı oğullarını beslemek mecburiyetinde değiliz. Bunların sizin tarafınızdan verilmesi lazımdır. Orhan'ın, bizim tarafımızdan gerçekleştirilmiş olan tedbiri ve şehirden çıkmaması için ortaya çıkardığımız tedbirler bizim için kafidir."

Bizans İmparatoru bu sözleriyle Fatih'e, şayet istediği para verilmeyecek olursa, Şehzade Orhan'ı salıvereceği tehdidinde bulundu.

Sultan Mehmet Han bu cümleleri sabırla dinledi ve elçilerine şu cevabı verdi:

''Kısa zamanda Edirne'ye döneceğim. Oraya buyurunuz, imparatora ve şehre ait bütün bilgileri orada bana söyleyiniz. Orada görüşerek kendilerinde kararımı bildireceğim.''

Fatih Sultan Mehmet Han, Edirne'ye döndüğünde, Gelibolu'da Karasu Nehri kenarında bulunan Şehzade Orhan'a tahsisi edilmiş olan köylerin gelirine el koyduğu gibi, o mıntıkada bulunan Rumları da kovdurdu.

Fatih Sultan Mehmed'in Bizans İmparatoruna karşı verdiği bu cevaptan dolayı, imparator bir hayli telaşlandı ve derhal 5 Nikola'ya başvurarak Türkler'e karşı destek istediğini bildirdi.

Orhan Çelebi, İstanbul'un Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed) tarafından kuşatılması sırasında 600 kadar adamı ile şehrin Osmanlıya karşı savunmasında yer aldı. Adamlarını Yedikule'nin deniz tarafındaki surları ile Yenikapı'ya doğru olan sur silsilesinde konuşlandırdı. Şehzade Orhan İstanbul düştükten sonra keşiş kılığında şehri terk etmeye çalışırken yakalanıp idam edildi.

NOT:

Emir Süleyman Çelebi’nin oğlu olan ve 1420 yılında Bursa’da I. Mehmet tarafından gözlerine mil çektirilen Şehzade Orhan Çelebi ile karıştırılmamalıdır.