• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Veganlık nedir? Vegan beslenme biçimi ne kadar sağlıklı?

Vegan ya da Veganlık, beslenme ihtiyacını hayvansal gıdalardan sağlamama anlamını taşımaktadır. Vegan yaşam tarzına göre hayvandan gelen et ve süt ile birlikte, yine hayvansal yağlarla üretimi gerçekleştirilen ürünlerin kullanımı doğru bulunmamaktadır. Bu felsefede sağlıklı yaşamak kadar çevresel etiğe uygun beslenmek de önem arz ediyor. Peki, Vegan nedir? Veganlık ne demektir? Vegan beslenme ne kadar sağlıklı? İşte ayrıntılar...

Yeniakit Publisher
2019-07-09 15:58:00 -
Veganlık nedir? Vegan beslenme biçimi ne kadar sağlıklı?

Vegan ya da Veganlık, beslenme ihtiyacını hayvansal gıdalardan sağlamama anlamını taşımaktadır. Vegan yaşam tarzına göre hayvandan gelen et ve süt ile birlikte, yine hayvansal yağlarla üretimi gerçekleştirilen ürünlerin kullanımı doğru bulunmamaktadır. Bu felsefede sağlıklı yaşamak kadar çevresel etiğe uygun beslenmek de önem arz ediyor. Peki, Vegan nedir? Veganlık ne demektir? Vegan beslenme ne kadar sağlıklı? İşte ayrıntılar...

Vegan kelimesi, 1944 yılında Elsie Shrigley ve Donald Watson tarafından vejetaryen (vegetarian) kelimesinden türetilmiş. Veganizm, et ve süt ürünleriyle birlikte hayvan kaynaklı yumurta, bal, deri, süet, yün ve ipek gibi ürünleri de reddeder.” Veganlığın temelinde çevreyi koruma, sağlıklı beslenme, dini inanışlar gibi sebepler olsa da; en büyük neden, hayvanlara saygı... Günümüzde çiftliklerde hayvanların çok kötü şartlarda yetişmekte, eziyet görmekte ve bazılarının çok cani yöntemlerle öldürülmekte olduğu sır değil.

Öte yandan vegan beslenme, dikkat edilmezse kalsiyum, protein, B12 vitamini ve D vitamini gibi bazı eksikliklere yol açabilir. Ancak iyi dengelenmiş bir vegan diyeti, son derece sağlıklı. Hatta bu tip vegan diyetin, çocuklar için bile uygun olduğu ortaya konmuş. Veganlığın bir yaygın çeşidi de, çiğ veganlık (raw veganism) olarak biliniyor. Çiğ veganlıkta hayvansal ürünlerle beraber, yüksek ısıda pişmiş her türlü yiyecek reddediliyor.

Bilime göre sağlıklı değil

Tüm hayvansal gıdaların reddedildiği vegan beslenme şeklini insan sağlığı açısından değerlendiren Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Gör. Gökçen Özüpek, vücut için hayati öneme sahip proteinlerin bitkisel gıdalardan yeterince karşılanmayacağının altını çizerek “Vegan beslenme, bilimsel veriler ışığında sağlıklı bir yaşam şekli değil” dedi.

Vejetaryenlikten farklı olarak hayvansal gıdaların da reddedildiği, süt ve süt ürünlerinin, arılar tarafından üretildiği için balın dahi tüketilmediği vegan beslenme şekli, tüm dünyada milyonlarca kişi tarafından benimsenerek uygulanıyor. Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Gör. Gökçen Özüpek, insan sağlığı açısından veganlığı değerlendirdi.

"Hayvansal kaynaklı proteine ihtiyacımız var"

Hayvansal gıdalardan alınan proteinlerin aminoasit dengesi açısından daha zengin olduğunu belirten Özüpek, “Vegan beslenmede tüm hayvansal kaynaklı gıdalar reddedilir. Sadece bitkisel kaynaklı besinler tüketilir. Ancak bu istediğimiz bir beslenme şekli değildir. Sağlıklı bir yaşam için, beslenme planında; et grubu, süt grubu, ekmek grubu, sebze - meyve grubu ve yağ grubu olarak sınıflandırdığımız besinler öğünlerde dengeli ve yeterli olarak yer almalıdır. Protein bedenimiz için hayati öneme sahiptir. Proteinler, vücudun elzem amino asitlere olan gereksiniminin sağlanmasında, yıpranan dokuların onarılmasında, enzimler ile hormonların yapımında, vücudun hastalıklara karşı dayanıklılığında ve hastalık etkenlerine karşı korunmada etkilidir. Proteinler bitkisel ve hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Ancak hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan proteinler, bitkisel kaynaklı besinlerde bulunanlara göre vücut için elzem aminoasit dengesi açısından daha kaliteli olmakla birlikte, vücuttaki biyoyararlılığı daha yüksektir” dedi.

Alınamayan vitamin ve mineraller vücudu olumsuz etkiler

Vegan beslenmenin vücuda vereceği rahatsızlıkları sıralayan Özüpek, “Vegan beslenme, bilimsel veriler ışığında, sağlıklı bir yaşam şekli içinde değerlendirilemez. Vegan beslenme sadece bitkisel beslenme tercihi olduğu için ilerleyen dönemde vücutta vitamin-mineral yetersizlikleri, protein kalitesinde düşme ve elzem aminoasitlerin sağlanmasında yetersizliğe bağlı olarak bireylerde yorgunluk, halsizlik, anemi, hastalıklara karşı dirençte düşüş, doku yenilenmesi ve onarımında yavaşlama gibi çeşitli tıbbi belirtiler görülebilmektedir” diye konuştu.

"Yaşlılar ve çocuklar için tehlikeli"

Vegan beslenmenin gelişme çağındaki çocuklar ve yaşlılar için tehlike arz ettiğini söyleyen Özüpek, şu noktalara dikkat çekti:

“Vegan beslenme yaşamın hiçbir döneminde istenilen bir durum değildir. Ancak çocukluk dönemi ve yaşlılık döneminde durum daha kritiktir. Çocukluk dönemi fiziksel aktivitenin artışı ile birlikte enerjiye olan ihtiyacın arttığı, büyüme ve gelişmenin hızlandığı, doku yapımının arttığı bir dönem olduğundan, sağlıklı beslenmenin sağlanması oldukça önemli olmakla birlikte sadece bitkisel beslenme ile bu dönemde ihtiyaç duyulan gereksinimler sağlanamamaktadır. Yaşlılık dönemi ise, doku yapımının ve yenilenmesinin azaldığı, vücuttaki katabolizmanın ve hastalıklara karşı yatkınlığın arttığı bir dönem olduğu için, bu dönemde oluşabilecek komplikasyonları en aza indirgemek adına, bireylere göre değişiklik göstermekle birlikte karbonhidrat, protein ve yağ alımının dengeli ve yeterli olmasına dikkat edilmelidir. Bahsettiğimiz sonuçlara ulaşmak ise vegan beslenme ile mümkün olmamaktadır.”

Dengeli ve yeterli oranda beslenilmeli

Yalnızca bitkisel beslenmenin sağlıklı olmayacağı gibi sadece hayvansal beslenmenin de sağlığa zararlı olduğunun altını çizen Özüpek, “Hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan proteinler, hem protein kalitesi açısından hem de vücuttaki kullanılabilirliği açısından bitkisel kaynaklı olanlara göre çok daha iyidir. Ancak beslenme örüntüsünde sadece hayvansal kaynaklı besinlere yer vermek de doğru bir yaklaşım değildir. Hayvansal kaynaklı besinlerin yanı sıra ekmek grubu, sebze-meyve grubu ve yağ grubunun da dengeli ve yeterli oranda bulunması gerekir. Sağlıklı bireylerde (hastalıklara göre beslenme tedavisi değişir) günlük beslenmede karbonhidratların yüzde 55-60 oranında, proteinlerin yüzde 12-15 oranında yağların ise yüzde 25-30 oranında bulunması gereklidir. Ayrıca hayvansal kaynaklı besinler özellikle C vitamininden zengin sebze ve meyve ile tüketildiğinde içeriğinde bulunan demir mineralinin vücuttaki kullanımı daha etkili olmaktadır” görüşünü paylaştı.

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Eylül

Dünya sağlık örgütünün de kabul ettiği gibi, türk ve yabancı olmak üzere yüzlerce doktor ve profesör de bunu kabul edip uyguluyor ve sağlıklı olanın bu olduğunu kanıtlayan yüzlerce makale ve deney var
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı