Tarihte bugün; Petrovaradin Meydan Muharebesi'nde 30 bin asker şehit oldu

Tarihte bugün “5 Ağustos 1716”; günümüzdeki Sırbistan sınırları içinde Petrovaradin Kasabası yakınlarında Avusturya Ordusu ile yapılan Petrovaradin Meydan Muharebesinde, Sadrazam silahdar Damat Ali Paşa ve 30 bin Osmanlı askeri şehit oldu.

05 Ağustos 2019 Pazartesi 16:33
Tarihte bugün; Petrovaradin Meydan Muharebesi'nde 30 bin asker şehit oldu

Silahtar Ali Paşa 27 Nisan 1713 tarihinde sadrazamlığa atandı. Sadrazamlıkta ilk icraatı, Prut Antlaşması’nın Rusya ve Lehistan’la ilgili bazı maddelerini açıklığa kavuşturmak ve Rusya’nın anlaşma şartlarına uymasını sağlamak oldu. Selefleri gibi 1699 Karlofça Antlaşması ile kaybedilen yerleri geri alma siyaseti izledi ve ilk hedefi ise Mora oldu.

Osmanlı Devleti 1699 yılındaki Karlofça antlaşmasıyla Venedik Cumhuriyeti’ne terk edilen Mora topraklarını yerli halkın da yardımıyla 1714 Aralık ayından itibaren geri almağa başlamıştı. Ancak Venedik ile ittifak antlaşması yapan Avusturya Mora’nın yeniden Venedik’e terk edilmesi için baskı yapıyordu. Osmanlı Devleti bu baskıya savaş ilan ederek karşılık verdi. Böylece bu süreçte başlayan 1715 - 1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı'nın en önemli meydan muharebesi Petrovaradin Muharebesi olmuştur.

Silahtar Ali Paşa, Mora’nın geri alınmasıyla meselenin bitmediği kanaatindeydi. Korfu adası ile Zadra, Venedik’in kontrolü altındaydı ve bu devletin donanmasına yataklık yapıyordu. Bu yüzden Kaptanıderyâ Canım Hoca Mehmed Paşa’nın telkinleriyle yeni bir seferin hazırlıklarına başlandı. Yapılan hazırlıklardan haberdar olan Venedikliler de Avusturya ile ittifak yaparak savaş hazırlıklarına girişmişti. Avusturya Başvekili Prens Eugen, Ali Paşa’ya gönderdiği mektupta Venedikliler’den alınan yerlerin iadesini ve zararlarının tazminini istiyor, barışın bozulabileceğini ifade ediyordu.

Bunun üzerine Ali Paşa donanmayı Korfu’ya göndermeye, kendisi de Avusturya seferine çıkmaya karar verdi.

Osmanlı ordusu Sadrazam Damat Silahtar Ali Paşa komutasında olup 120 bin askerden, Avusturya ordusu ise Savoy prensi Eugene komutasında 65 bin askerden meydana geliyordu.

Savaş başladıktan sonra merkezde Silahtar Ali Paşa, sağ kanatta da Anadolu Beylerbeyi Ahmet Paşa Avusturyalılar’ı geriletmeyi başardılar. Fakat, Avusturyalılar sağ kanattaki çekilmeyi durdurmak için yedekteki Alman süvarileri ile karşı hücuma geçtiler.

30 bin Osmanlı askeri şehit oldu

Bu sırada Ahmet Paşa’nın da şehit olması üzerine sağ kanatta bozgun işaretleri görülmeye başlandı. Merkezde durumu düzeltmek için çabalayan Silahtar Ali Paşa’nın da alnından vurularak şehit olması ise orduda genel bir bozguna yol açtı. Böylelikle savunmadaki Avusturya ordusu kendinden daha büyük bir orduyu bozguna uğratmış oldu. Tarihçi Jeremy Black’a göre osmanlının asker kaybı 30.000 kadardır.

Gerçi bu savaştaki toprak kayıpları çok önemli sayılmaz. Çünkü bir sonraki savaşta Temeşvar hariç, kaybedilen topraklar geri alınmıştır. Fakat savaş Avrupalılar’daki Osmanlı imparatorluğunun yenilmezlik inancını sona erdirmiştir. Çünkü Osmanlı imparatorluğu, Avusturya karşısında nispeten kısa süre içersinde kesin yenilgiye uğramıştır.

Petrovaradin Meydan Muharebesini kazanan Avusturyalılar daha sonra bir önceki savaşta Avusturya ordusuna başarıyla direnen Banat eyaleti merkezi Temeşvar kalesini kuşattılar. Uzun bir kuşatma sonrasında Avusturyalılar 15 Ekim tarihinde Osmanlı Devletinin elindeki bu son Macar kalesini ve bir yıl sonra da Belgrad’ı ele geçirdiler. Bunun üzerine Osmanlı devleti barışmak istedi ve 1718 yılında Pasarofça antlaşması imzalandı.

Bu muharebe, Zenta Muharebesi kadar bilinmese de en az zenta kadar ağır bir bozgundur. 30.000 şehit verilmiş ve Prens Eugene Osmanlı casuslarını kazığa oturtmuştur. hatta Avusturya Ordusu o kadar büyük bir katliam yapmıştır ki osmanlı ordusundan sadece 20 esir alınabilmiştir. ceset çokluğundan prens eugene ordusunun hastalık kapmaması için ordusunu geri çekmiş. bir sene sonra aynı noktaya gelindiğinden binlerce gömülmemiş insan, at ve deve cesedi görülmüştür.

Vezriazam Silahtar Ali Paşa 27 Nisan 1713 – 5 Ağustos 1716 tarihleri arasında üç yıl üç ay sekiz gün sadrazamlık yapmıştır. İznik Gölü kıyısındaki Sölöz köyünde mukim Hacı Hüseyin Ağa adında bir Türk’ün oğludur. Sultan II.Ahmed devrinde Enderun‘a alındı. Sadareti döneminde ilmiye sınıfında ıslahatlar yaptı, çocuk yaşta olanlara müderrislik unvanı verilmesini yasakladı. Mısır’a köle olarak getirilen zenci Habeşlerin gayrıinsani olan hadım edilmelerini kaldırdı. Zeamet müessesesinde reformlar yaptı.

Petrovaradin Muharebesinde şehit düşünce Naaşı, Sırbistan Belgrad‘a getirilip orada Kaleiçi’nde yaptırılmış olan türbeye gömülmüştür. Tika bir kaç yıl evvel bu türbeyi restore ettirmiştir.

Bilgiler Av. Mustafa Taşbaşı tarafından derlenmiştir...

Akit Youtube Kanalına Abone Ol

Haftanın Özeti

www.yeniakit.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, röportaj, fotoğraf, resim, sesli veya görüntülü sair içeriklerle ilgili telif hakları Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Limited Şirketi’ne aittir. Bu içeriklerin iktibas hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeksizin iktibas olunamaz; hiçbir surette kopyalanamaz, yeniden yayıma konulamaz.
Haber Tarihi: 05 Ağustos 2019 Pazartesi 16:33

YORUM YAZ

    Günün Özeti

    Günün Karikatürü

    26 Ağustos 2019