Yıllarca hata yapmışız! Asla yıkanmaması gereken 15 besin açıklandı

1-) TAVUK ETİ Tavuk etini pişirmeden önce musluk altında yıkamak, mutfakta yapılabilecek en tehlikeli çapraz bulaşma hatalarının başında gelir. Çiğ tavuğun üzerinde doğal olarak bulunan "Campylobacter" ve "Salmonella" gibi ölümcül bakteriler, suyun basıncıyla birlikte lavaboya, tezgâha ve mutfak araç gereçlerinize görünmez damlacıklarla sıçrar. Bu bakteriler sadece yüksek ısıda pişerek yok olabileceği için tavuğu paketten çıkardıktan sonra doğrudan tencereye veya fırına vermeniz en sağlıklı yoldur. Eğer üzerindeki fazla nemi almak isterseniz, tek kullanımlık bir kağıt havluyla hafifçe kurulayıp havluyu hemen çöpe atmalısınız.

2-) MANTAR Mantarlar, süngerimsi ve inanılmaz derecede gözenekli bir dokuya sahip oldukları için suyu adeta bir paratoner gibi içlerine çekerler. Mantarı suyun altında yıkadığınızda, dışındaki tüm suyu bünyesine hapseder ve pişerken o eşsiz aromasını, çıtırlığını kaybederek vıcık vıcık bir kıvama bürünür. Ayrıca suyla temas eden mantarın besin değerleri hızla kaybolur ve tavadaki kararma katsayısı maksimum seviyeye ulaşır. Mantarları temizlemenin en doğal ve doğru yolu, nemli bir bez ellerinizle ya da mutfak fırçası yardımıyla üzerindeki toprak kalıntılarını nazikçe sıyırmaktır.

3-) KIRMIZI ET Kırmızı eti pişirmeden önce yıkamak, tıpkı tavuk etinde olduğu gibi gıda güvenliğini ve mutfak hijyenini tamamen altüst eden bir alışkanlıktır. Etin yüzeyinde barınan bakteriler suyla ölmez; aksine suyun etkisiyle tezgâha yayılarak diğer açıkta duran yiyeceklere kolayca bulaşır. Üstelik suyla temas eden kırmızı etin lif yapısı gevşer, içindeki lezzetli öz suları dışarı kaçar ve pişerken sert, lezzetsiz bir hal alır. Kasaptan aldığınız kaliteli bir eti yıkamak yerine, yüksek ısıda mühürleyerek tüm bakterilerden tamamen arındırabilirsiniz.

4-) YUMURTA Yumurtaların dış kabuğunda, gözle görülmeyen mikro delikleri kapatan ve bakterilerin içeri girmesini engelleyen "kutikula" adı verilen doğal bir koruma kalkanı bulunur. Yumurtayı dolaba koymadan veya pişirmeden önce yıkadığınızda bu koruyucu tabaka tamamen aşınır ve kabuktaki gözenekler sonuna kadar açılır. Kabuğun dış yüzeyinde bulunan sinsi bakteriler bu açılan deliklerden jet hızıyla yumurtanın sarısına ve beyazına sızarak besini zehirli bir bombaya dönüştürür. Yumurtaları kesinlikle yıkamamalı, eğer çok kirliyse sadece kuru bir bezle silerek doğrudan pişirme aşamasına geçmelisiniz.

5-) HİNDİ ETİ Hindi eti de tıpkı diğer kümes hayvanları gibi bünyesinde insan sağlığına zararlı mikroorganizmaları ve ağır bakteri kolonilerini barındırır. Çiğ hindi etini musluk suyuna tuttuğunuz an, su damlacıkları vasıtasıyla bu bakteriler mutfağınızın her köşesine sinsi bir şekilde dağılım gösterir. Yıkama işlemi etin lif kalitesini düşürürken, fırında alacağı o çıtır çıtır dokunun da tamamen kaybolmasına zemin hazırlar. Hindiyi hijyenik bir şekilde tüketmenin tek ve kesin çözümü, iç sıcaklığı en az 75 dereceye ulaşana kadar doğru ve kesintisiz bir biçimde pişirmektir.

6-) HAZIR PAKETLİ SALATALAR Marketlerin soğuk raflarında satılan ve üzerinde "yıkanmış, tüketime hazır" ibaresi bulunan paketli salata ve yeşillikleri evde tekrar yıkamak tamamen gereksiz bir uğraştır. Bu ürünler fabrikalarda özel ozonlu su sistemleriyle ve el değmeden, evdeki musluk suyundan kat kat daha hijyenik bir şekilde temizlenmiştir. Siz bu yeşillikleri evde musluk suyuyla tekrar yıkadığınızda, sudaki olası klor ve bakterileri temiz salatanın üzerine bulaştırmış olursunuz. Paketi açıp doğrudan salata kasesine boşaltmak hem zaman tasarrufu sağlar hem de besinin tazeliğini korur.

7-) KURU BAKLİYAT Mercimek, fasulye, nohut veya pirinç gibi kuru bakliyatları pişirmeden saatler önce musluk suyuyla sertçe ovalayarak yıkamak büyük bir besin değeri kaybına yol açar. Özellikle pirinç ve mercimeğin dış yüzeyindeki şifalı B vitaminleri ve mineraller, aşırı yıkama esnasında suyla birlikte lavaboya akıp gider. Bakliyatları köpürene kadar defalarca yıkamak yerine, sadece üzerindeki tozu atmak için süzgeçte hafifçe sudan geçirmek fazlasıyla yeterlidir. Hatta pirinci tamamen nişastasından arındırmak, pilavın o kendine has kıvamını ve besleyiciliğini olumsuz yönde etkileyen bir mutfak hatasıdır.

8-) DONDURULMUŞ SEBZELER Derin dondurucudan çıkardığınız bezelye, mısır veya taze fasulye gibi dondurulmuş sebzeleri çözdürmek ya da yıkamak için suya tutmamalısınız. Bu sebzeler zaten dondurulma işleminden önce şok haşlama (blanşing) yönteminden geçirilerek tüm mikroplardan temizlenmiş ve paketlenmiştir. Dondurulmuş sebzeleri suya tuttuğunuzda içlerindeki buz kristalleri hızla erer, sebzeler pörsür ve tüm vitamin değerleri suya karışarak çöp olur. Bu pratik besinleri hiç bekletmeden, donuk halleriyle doğrudan kaynayan yemeğin veya sıcak tavanın içine atmalısınız.

9-) MAKARNA Makarnayı haşladıktan sonra süzgeçte soğuk suyun altına tutmak, İtalyan şeflerin mutfakta asla kabul etmediği en büyük lezzet günahlarından biridir. Haşlanan makarnanın dış yüzeyinde, sosun makarnaya sımsıkı tutunmasını sağlayan çok değerli ve doğal bir nişasta tabakası oluşur. Makarnayı yıkadığınızda bu koruyucu nişastayı tamamen durulamış olursunuz ve dökeceğiniz sos makarnanın üzerinde durmayarak tabağın dibine akar. Makarnayı süzdükten sonra hiç yıkamadan, doğrudan sıcak sosuyla buluşturmak yemeğin lezzet katsayısını maksimuma çıkarır.

10-) KIYMA Kıyma, etin makineden çekilmesiyle birlikte yüzey alanı genişleyen ve mikrop üremesine en açık hale gelen et formudur. Kıymayı yıkamaya çalışmak, et liflerinin tamamen birbirinden ayrılarak su gibi dağılmasına ve tüm besleyici proteinlerin ziyan olmasına neden olur. Suyla temas eden kıymadan köfte veya yemek yaptığınızda, etin o kendine has nefis tadı gider ve geriye saman gibi kuru bir doku kalır. Kıymadaki olası tüm mikroorganizmaları yok etmenin tek sağlıklı yolu, eti yüksek ısıda hiç çiğ yer kalmayacak şekilde iyice pişirmektir.

11-) SAKATATLAR Ciğer, böbrek, işkembe ve uykuluk gibi sakatat türleri, yapıları gereği suyla temas ettiklerinde lezzet dengesini ve dokusunu saniyeler içinde kaybeder. Özellikle ciğeri musluk altında yıkamak, ciğerin kanıyla birlikte tüm yumuşaklığını ve vitamin değerini alıp götürür, eti sertleştirir. Sakatatlardaki ağır kokuyu gidermek veya temizlemek için su yerine süt banyosu yaptırmak veya sirkeyle silmek çok daha profesyonel bir çözümdür. Pişirme aşamasında uygulayacağınız doğru ısı yönetimi, sakatattaki tüm hijyen kaygılarınızı ortadan kaldırmaya yetecektir.

12-) BÜTÜN KAVUN VE KARPUZ Kavun ve karpuz gibi dev meyvelerin dış kabuklarını deterjanla veya sabunla çitileyerek yıkamak iç kısımlarına zarar verebilir. Kimyasal temizleyiciler gözenekli sert kabuktan sızarak meyvenin o tatlı sulu etine ulaşabilir ve gıda zehirlenmelerine davetiye çıkarabilir. Bu meyveleri kesmeden önce kabuğundaki çamuru ve tozu arındırmak için sadece temiz bir bezle silmek veya duru suyla hafifçe akıtmak yeterlidir. Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, bıçağı kabuğa vururken dışarıdaki kirlerin bıçak vasıtasıyla meyvenin içine taşınmasını engellemektir.

13-) KUŞÜZÜMÜ VE KURU MEYVELER Keklerde, kurabiyelerde ve iç pilavlarda sıkça kullandığımız kuşüzümü, kuru kayısı veya kuru incir gibi besinleri su dolu kaplarda uzun süre bekletip yıkamak hatadır. Kuru meyveler suyla temas ettiklerinde içlerindeki doğal meyve şekerini ve yoğun aromasını suya bırakarak tatsızlaşmaya başlar. Ayrıca aşırı su çeken kuru meyveler hamur işlerinin içinde pişerken hamurun kabarmasını engeller ve ıslak, çiğ bir doku bırakır. Bu meyveleri yıkamak yerine unlayarak kullanmak veya çok az nemli bir süzgeçte hızlıca sallamak en doğru yöntemdir.

14-) ŞARKÜTERİ ÜRÜNLERİ Sucuk, salam, sosis ve pastırma gibi işlem görmüş şarküteri ürünlerini bütün veya dilimlenmiş haldeyken yıkamaya çalışmak tam bir mutfak fiyaskosudur. Bu gıdalar zaten kurutma, fermente edilme ve tütsüleme gibi özel işlemlerle olgunlaştırılarak bozulmayacak yapıya getirilmiştir. Şarküteri ürünlerine su değdirdiğiniz an, üzerlerindeki koruyucu baharat ve yağ tabakası parçalanır, ürünlerin tadı tamamen bozulur ve kalan kısım dolapta jet hızıyla küflenir. Bu lezzetleri ambalajından çıkardığınız gibi, hiçbir sıvı temasında bulunmadan doğrudan tavaya veya tost makinesine almalısınız.

15-) SOYULMUŞ VEYA DOĞRANMIŞ KURU SOĞAN VE SARIMSAK Yemek yaparken soğan veya sarımsağı soyduktan ya da doğradıktan sonra sudan geçirmek, gıda kimyası açısından yapılan büyük bir hatadır. Soğan ve sarımsak, kesildikleri anda havayla temas ederek "allisin" adı verilen, hücre koruyucu güçlü antioksidan bileşikler ve aromatik yağlar üretmeye başlar. Doğranmış soğan veya sarımsağı yıkadığınızda, suda kolayca çözünebilen bu faydalı maddeleri ve yemeğe tat veren tüm özsuları akan suyla birlikte durulamış olursunuz. Geriye sadece besin değeri azalmış, kavrulurken çıtırlaşmak yerine haşlanarak lezzetini yitiren sönük bir malzeme kalır. Eğer üzerlerinde ince kabuk kalıntıları varsa, bunu suyla yıkamak yerine sadece bıçağın ucuyla veya elinizle sıyırarak temizlemelisiniz.