• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
12
Kirada yeni dönem başlıyor!

2024-06-21 09:03:22
Kirada yeni dönem başlıyor!

Kiraya yüzde 25 zam sınırı 10 gün sonra sona eriyor. Zam sınırının kaldırılmasının kira sorununu çözmeyeceğini dile getiren sektör temsilcileri, 3 önemli öneride bulundu: 1. Ev sahipliği oranını artıracak adımlar atılmalı. 2. Erişilebilir fiyatlı konut ve sosyal kiralık konut için kamu arsalarında özel sektörle işbirliği yapılmalı. 3. Kiralık konut arzı için bireysel yatırımcının önü açılmalı.

#1
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

Kiracıların korunması adına 11 Haziran 2022’de devreye alınan ‘yüzde 25 zam sınırı’ 2 Temmuz 2024 tarihinde sona erecek. Peki geçen iki yılda bu uygulama piyasayı nasıl etkiledi, sınır kalkınca neler yaşanacak ve fahiş artışların önüne nasıl geçilecek? Gayrimenkul sektörünün 3 çatı kuruluşu GYODER, İNDER ve KONUTDER’e sorduk. İşte beklentiler ve öne çıkan çözüm önerileri...

#2
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

"KİRADA DÜZELTME YAŞANABİLİR" “Artan enflasyona karşı yüzde 25 sınırlaması ile bir koruma düşünüldü ama tam uygulanabildiğini söyleyemem” diyen Neşecan Çekici, “Likit olmayan, nev’i şahsına münhasır dinamikleri bulunan gayrimenkul piyasasının doğal salınımı önemli. Böylesi müdahaleler piyasanın tekrar düzelmesini zorlaştırıyor. Toplumsal barışı da olumsuz etkiliyor. Yüzde 25 kısıtlamasında birçok boş kalan ev oldu. Ayrıca yatırım motivasyonu ile satın alma davranışı da olumsuz etkilendi” diye konuştu.

#3
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

TALEP ETKİSİ GÖRÜLECEK Temmuz ayında sınırın kalkmasının tayinler ve öğrencilerin üniversiteye yerleşmeleri dönemine denk geldiğine dikkat çeken Neşecan Çekici, “Ayrıca yaz ayları evlenme ve taşınmaların arttığı bir dönem olarak bilinir. Burada oluşacak talebin piyasada fiyatlanacağını düşünüyorum. Nitekim pazarda son iki yıldır piyasa kirasının çoğunlukla yüzde 25 sınırının üzerinde ve karşılıklı mutabakat ile oluştuğunu gördük. Kira değerleri bölgesindeki yeni kiraya verilen konut emsalleri üzerinden şekillendi. Kira değerlerinde enflasyon, faiz oranları, fiyat artışları ve piyasa gerçekleri çerçevesinde bir düzeltme yaşanabilir” değerlendirmesinde bulundu.

#4
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

YENİ KONUT MODELİ Ev sahipliği oranı düşerken buna paralel kiracı sayısının arttığını ifade eden Neşecan Çekici, “Türkiye’de ev sahipliği oranının son yıllarda düşmesi ve kirada yaşayan nüfusun artması sosyal konutta ve kiralık konutta oluşan açığı da gösteriyor. Burada GYODER’in önerdiği Yeni Konut Modeli, devlet-özel sektör işbirliği ile hızlı şekilde hem kiralık konut hem de sosyal konut açığını düzenleyecek bir formül içeriyor. (Bu modelde; kamuya ait arsalarda özel sektörün kiralama amaçlı konut üretmesi, arsa mülkiyetinin devlette kalması fikri önerildi. Böylece arsa maliyetinin sıfırlanacağı ve kiraların yarı yarıya düşebileceği belirtildi.)

#5
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

Öte yandan orta ve üst gelirli için de konut yatırımı, banka kredi desteği ile mümkün olabilir. Halihazırda konut kredisi oranları bu anlamda orta gelirli için ev almayı imkansızlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

#6
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

"KAMU-ÖZEL SEKTÖR İŞBİRLİĞİ GEREKLİ" “Kiraya yüzde 25 zam sınırı, her ne kadar iyi niyetle atılmış bir geçiş dönemi çözümü olarak uygulamaya konulsa da, bu uygulamanın hem kiralar hem de enflasyonunun düşüşüne yönelik gözle görülür bir faydası olduğunu söylememiz güç” diyen Ramadan Kumova, “TÜİK rakamlarına baktığımızda uygulamanın hayata geçtiği ilk günden bu yana (Haziran 2022) kira fiyatlarında yüzde 274’lük bir artış var. Sadece Mayıs 2023- Mayıs 2024 arasındaki dönemdeki değişimin yüzde 125.1 olduğunu görüyoruz” şeklinde konuştu. Sınırlamanın, kiralık konut arzının bir bölümünü oluşturan bireysel konut yatırımcısını tedirgin ettiğini dile getiren Kumova, “Kiraya verenler ellerindeki konutları 3 yıl sonraki kira değerini öngörerek, o dönem kiraya vermediler ve yatırım yaptıkları konutu boşta bekletmeyi tercih ettiler. Bu nedenle kira fiyatlarında istenilen sonuçlar alınamadığı gibi piyasanın da dengelerini bozduğunu görüyoruz” dedi.

#7
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

OLUMLU AMA YETMEZ Zam sınırının kaldırılmasının piyasanın dengelenmesine katkı sağlayacağını belirten Kumova “Ancak kira sorununun tamamen sona ermesi için yetersiz kalacak” uyarısında bulundu. Peki kalıcı çözüm için neler yapılmalı? Kumova bu soruya şu yanıtı verdi: “Rakamlarla baktığımızda son 8 yılda ev sahipliği oranı yüzde 61’den yüzde 55’lere kadar gerilerken kiralık konut ihtiyacı yüzde 20’den yüzde 27’ye yükseldi. Ülkemizde son 5 yılda 1. el konut satışları yüzde 42 gibi ciddi bir oranda azalarak 651 binden 379 bine düştü. Sadece bu verilere bakarak kiralık konut piyasasında önümüzdeki dönemde bir fiyat yoğunluğu olacağını düşünüyoruz. Kiralık konut sıkıntısı yaşamamak adına atılacak en önemli adım konut sahiplik oranını yüzde 60’ların üst sınırına taşıyacak çözümlerin hayata geçirilmesi. Erişilebilir sosyal konuta ulaşılması yönünde atılacak en önemli iki adım ise ‘ucuz arsa tedariği sağlanması’ ve ‘ucuz maliyetli kredilerin’ bu konutlar için kullandırılması. Bu modeli KONUTDER olarak çalıştık. (KONUTDER, kamunun arsaları uygun oranla kat karşılığı özel sektöre vermesini, inşa edilecek evlerin fiyatları için üst sınır konulmasını, TOKİ’nin de bu süreçte oyun kurucu olmasını öneriyor. Böylece özel sektörün orta gelirliye konut üretebileceği, kamuya kalacak evlerin de sosyal kiralık konut olarak kullanılacağı belirtiliyor.) Önemli bir diğer önerimiz ise şu: Bireysel yatırımcılara uygulanan tüm kısıtlar kaldırılmalı ve ek vergi söylemleri ile sarsılan güvenleri yeniden sağlam şekilde kazandırılmalı.”

#8
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

"EV SAHİPLİĞİ ORANI YÜKSELMELİ" Zam sınırının piyasaya etkisini değerlendiren Engin Keçeli, “Yatırımcılar yeterli kira geliri sağlayamama korkusu ile yatırımlarını başka finansal araçlara kaydırmaya başladı. Bu durum gayrimenkul sektöründe arz daralmalarına yol açtı. Bu arzdaki daralma aşırı kira artışlarına sebebiyet verdi. Aynı zamanda zam sınırı nedeniyle kiracılar ile ev sahipleri karşı karşıya geldi ve davalarda rekor artışlar yaşandı. Bir diğer negatif etkisi ise gayrimenkul yatırımcılarının yatırımlarını yurtdışındaki projelere kaydırması oldu. Bu da ülkemizden döviz çıkışının artmasına sebebiyet verdi” şeklinde konuştu.

#9
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

DENGELENME DÖNEMİ Uygulamanın kaldırılması ile kiraların dengeleneceğini belirten Engin Keçeli, “Stabilite ve sürdürülebilirlik serbest piyasa ekonomisindeki en önemli güçtür. Ülkemizde enflasyonun yüksek olması ekonomik sorunların temelini oluşturuyor. Zam sınırı kararının kaldırılması ile gayrimenkul sektörü kira artışları anlamında kendini dengeleyecek. Kiraların dengeye gelmesi enflasyonun dengelenmesindeki önemli tetikleyici etken olacak” ifadelerini kullandı. Düşen ev sahipliği oranına da dikkat çeken Keçeli, “Türk halkının konut sahipliği oranını artırmamız gerekli. Bu anlamda daha düşük arsa maliyetli ve daha düşük yapım maliyetli konutlar üretmeliyiz. Devletimiz arsa geliştirme ve şehirlerin çeperlerine yayılma konusunda daha yoğun bir çalışma sürecinde olmalı” diye konuştu.

#10
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

YENİ DÖNEMDE ZAM NASIL BELİRLENECEK 2 Temmuz ve sonrasında yapılacak kira artışlarında, geçmişte olduğu gibi TÜFE 12 ay ortalaması dikkate alınacak. Ev sahipleri zam sınırı bitince değil, ‘sözleşme yenileme döneminde’ kira artışı yapacak. Söz konusu dönemde TÜİK’in açıkladığı rakam ‘tavan oran’ olarak kabul edilecek. TÜİK’in bu ay açıkladığı TÜFE 12 ay ortalaması yüzde 62.51 olmuştu.

#11
Foto - Kirada yeni dönem başlıyor!

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

ŞEREFLİ TS

mesela benim gibi fakirler için yapılmaya başlayan tokilerde ev sahipleri doktor muhendis hatta arap bile var

Zafer

Sen ve senin gibiler ancak konuşur arap bile varmış kan oğlum senin arap düşmanlığın niye hiç ukranya li rus alman ingiluz deniyorsun güney illerini kimler işgal etmiş bir gör haka araplar uzerinden ilama savaş açıyorsunuz açıkdeniz islama savaş açıyoruz deyince boz sizin kim olduğunuz bilelim
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23