THY- Noukşot

Ahilik nedir?

Esnaflar için bir dayanışma teşkilatı olan Ahilik, Hacı Bektaş-ı Veli’nin tavsiyesi doğrultusunda Ahi Evran tarafından kurulmuştur.

Orta Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türkler göçebe bir hayat yaşıyorlardı. Bu nedenle yerleşik düzendeki ekonomik ve sosyal yaşam o kadar hareketli olmuyordu. Ayrıca Anadolu’da o dönemde yerleşik şehirlerde yaşayan Rum ve Ermeni halk ve tüccarlar vardı. Dolayısıyla göçebe bir hayat yaşan Türk boylarının diğer tüccarlarla baş edebilmesi mümkün gözükmüyordu.

Ayrıca Anadolu’nun İslamlaşması için büyük kentlerde de bir takım faaliyet sürdürmek gerekliydi. Ahiliğin ortaya çıkışı ve geniş bir teşkilatlanmaya gitmesinin ardında siyasi, sosyal ve ekonomik nedenlerin olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenlerden dolayı göçebe Türkmenlerin Müslümanlığa geçişine hız kazandırmak ve Anadolu'yu Türk ve Müslüman yurdu haline dönüştürmek için Hacı Bektaş-ı Veli'nin tavsiyesi üzerine Ahi Evran tarafından Ahi teşkilatı kuruldu. Ahiler için teşkilatın kurucusu Ahi Evran, Ahi Baba’dır.

Araştırmalara göre Ahiliğin tam olarak nerede kurulduğu bilinmemektedir. Ahiliğin ilk olarak Kırşehir'de kurulduğunu ileri süren araştırmacılar olduğu gibi, Bağdat'ta ‘üstad’ denilen kişilerden ders alan Ahi Evran’ın Araplardaki Fütüvvet Teşkilatı'ndan etkilendiğini ve bunun üzerine 1205'te Kayseri'ye gelerek Ahilik Teşkilatını kurduğunu söyleyenler de vardır.

Ahilik Orta Asya’dan Anadolu’ya öden Türklerin sanat, ticaret ve ekonomi gibi birçok meslek dalında yetişmelerine, gelişmelerine bunun yanında da ahlaki açısından eğitimlerine olanak sağlayan bir örgüttür. Ahilik Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde ekonomik ve ahlaki yönden iyi bir insan yetiştirme prensibini kendisine ilke edinen bir teşkilatlanmadır.

Ahiliğin günümüz esnaf odalarına benzediğini söyleyebiliriz. Kendisine özel kuralları bulanan bu teşkilat ahlaklı olmanın, birlikte yaşamanın, kardeş olmanın ve yardımseverlik gibi diğer tüm iyiliklerin cem olduğu yani birleştiği bir sistemdir.

Selçukluların Anadolu üzerinde hakimiyetleri döneminde Ahilik ekonomik faaliyetleriyle birlikte askeri ve siyasi faaliyetlerde de bulunmuştur. Osmanlı Beyliği’nin kuruluşunda ve giderek güçlenmesinde Bektaşilerin ve Yeniçerilerin etkisi olduğu gibi Ahilik teşkilatının da büyük bir rolü vardır. Tarihçiler ilk Osmanlı padişahlarının ve vezirlerinin çoğunun Ahi Teşkilatına mensup olduklarını belirtirler.

Ahiliğin 3 dereceli bir yapısı bulunur. Her kapı üç dereceyi içerir. Bunlar şu şekildedir;

• Yiğit

• Yamak

• Çırak

• Kalfa

• Usta

• Ahi

• Halife

• Şeyh

• Şeyh-ül Meşayıh