THY - TR Çıkışlı Mauritius

Avrupalı aydınların Osmanlılar hakkındaki düşünceleri nelerdi?

Avrupalı aydınlar, bütün Hristiyanlar gibi koyu bir Türk düşmanıydılar. Birçok Avrupalı aydın Osmanlı İmparatorluğu’nu nasıl yıkmak gerektiğine dair eserler kaleme almışlardı. Bunun yanısıra aydınların eserlerinde Osmanlı idare tarzı örnek olarak da gösterilir. XVI. yüzyılda Avrupa’da Jean Bodin gibi düşünürler Osmanlı İmparatorluğu’nun ideal bir siyasi sistemin örneği olduğunu söylüyorlardı. Giovio, Frense-Caneye, Busbecq gibi yazar ve düşünürler de Osmanlı askeri ve idari sistemini eserlerinde överler.

''Deliliğe Methiye'' isimli kitabı ile büyük şöhret kazanan Avrupa’nın ünlü düşünürlerinden Erasmus, ''Utilissima Consultatio de Belloo Turcis Inferendo'' isimli eserinde karanlık kökenli barbarlar olarak nitelediği Türkler’in, Hristiyanlar arasındaki görüş farklılıkları sebebiyle Avrupa’nın önemli bir bölümünü fethetmiş olduklarını söyledikten sonra, artık esaret altında bulunan din kardeşlerinin kurtarılması gerektiğini belirtir. Erasmus, dini savaşı haklı bulmamakla birlikte, Hristiyanlığın varlığını sürdürebilmesi için Türkler’in yok edilmesi gerektiğini söyler.

Avrupa’nın bir diğer ünlü düşünür ve bilim adamı Francis Bacon, 1622’de yazdığı ve 1629’da Londra’da yayınlanan ''An Advertisement Touching An Holly Warre'' isimli eserinde Türklere karşı savaş açılmasının tabiat kanunları, beşeri kanunlar ve kutsal kanunlar bakımından doğru olduğunu ileri sürmektedir.

Ünlü Alman filozof Gottfried Wilhelm Leibniz 1672’de Fransa Kralı 14. Louis’e sunduğu ''Memoire de Leibnitz a Louis 14, sur la conquete de l’Egypte, publie avec une preface... '' isimli eserinde Güneş Kral’a ''Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılması için şartların çok uygun olduğunu, sadece Mısır’ın değil bütün Doğu’nun isyan için korkmadan arkasına düşeceği bir kurtarıcıyı beklediğini'' söylüyordu.

Leibniz, 14. Louis’i savaşa ikna etmek için çok cazip fikirler ileri sürmüştü: ''Fransa Hollanda ile savaşırsa ancak parasını ödeyerek müttefik bulabilir. Hâlbuki Türklere karşı savaşırsa majestelerine birçok yardım gelecektir. Papa, İtalya prensleri, Sicilya, İspanya size destek vereceklerdir. Mısır savaşından beklenen başarı kazanıldığında, Doğu ticaretinin deniz ve kara yolları ele geçecektir. Hristiyanlar’ın başkomutanlığı ve Türk İmparatorluğu’nun ortadan kaldırılması şerefi Fransa Kralı’nın olacaktır. Doğu imparatoru ünvanı, dünyanın hakemi ve Hristiyan dünyasının yönetecisi olacak olan kral şan ve şerefle anılacaktır.''

Avrupalı yazarlar Türk korkusunu yenmek için kitaplar kaleme aldılar. Aydınlar, Osmanlı İmparatorluğu’nu nasıl yıkmak gerektiğine dair eserler yazdılar. Nitekim 1573 ile 1578 yılları arasındaki Türkiye anılarını kaleme alan Stephan Gerlach da eserini ''Türkiye Günlüğü burada bitiyor, Allah da Türk devletini sona erdirsin'' diye bitirmişti. Bu o dönemde ve daha sonraki yıllarda bütün Avrupalılar’ın en büyük temennisiydi.