THY - Kabin Kıyafetleri Lansman

Avrupalılar, Islahat Fermanı’nı uygulatmak için Osmanlı içişlerine nasıl müdahale ettiler?

Osmanlı yönetimi, Paris Antlaşması’nın 9. maddesine göre içişlerine müdahale edilmemesi gerektiğini savunurken, Avrupalılar aynı maddenin Islahat Fermanı’nın uygulanmasının nezaretini kendilerine verdiğini iddia ettiler. Paris Antlaşması’nı imzalayan devletler, 8 Ekim 1859’da Osmanlı hükümetine Islahat Fermanı’nın uygulanmamasından dolayı bir muhtıra verdiler. Bu muhtıradan sonra da İngiltere, Fransa ve Rusya sürekli olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun içişlerine karıştılar. Babıali, baskılar üzerine Rumeli olaylarını araştırmak üzere sadrazamın başkanlığında teftiş başlattı.

İngiliz Elçisi Bulwer, Osmanlı hükümetine malî durumunu düzeltmek için Islahat Fermanı’nda bahsedilen Avrupalılar’a emlâk satışı ve kiralanması, yabancı sermayenin ülkeye girişini engelleyen vakıf mevzuatının değiştirilmesini tavsiye etti. Ayrıca Islahat Fermanı’nda yer almayan bir hususu, Osmanlı maliyesinin milletlerarası bir komisyona bırakılmasını istedi. Osmanlı hükümeti, milletlerarası komisyon fikrini reddetmesine rağmen yeni oluşturduğu maliye meclisine Batılı üç üye aldı. Ancak meclis, ekonomi sahasında başarılı olamadı. Bâbıâli uzun süre direnmesine rağmen baskılar sonucu, 1867’de Batılılar’ın emlâk satın almalarına izin verdi.

Ayrıca 1867’de vakıfların da satılabileceği yönünde bir karar çıktı. Taviz tavizi doğurdu. Her istediklerini aldıklarını gören Avrupalılar’ın isteklerinin ardı arkası kesilmedi. İngiltere, 1860 yılında Babıali’ye çok ağır şartları ihtiva eden bir ıslahat projesi sundu. Osmanlı hükümeti baskılar üzerine, Şubat 1861'de yeni bir ıslahat programı ilan etti. Batılılar, Lübnan olayları üzerine yaptıkları müdahale sonucunda Lübnan, Hristiyan bir yöneticinin idaresinde imtiyazlı sancak haline getirildi.