THY - TR Çıkışlı Güney Avrupa Kasım

Nizam-ı Cedid tabiri ilk defa ne zaman kullanıldı?

Viyana bozgunu yıllarında sadrazam olan Köprülüzade Fazıl Mustafa Paşa, halkın durumunu iyileştirmek için uğraşmış, genel af ve bazı bölgelere vergi muafiyeti getirmiş, birçok yeni düzenleme yaparak, halkın ve devletin durumunun düzelmesi için çabalamıştı.

Hammer ve Zinkeisen gibi tarihçiler çok sonraları Nizam-ı Cedid tabirini Fazıl Mustafa Paşa’nın genel icraatını niteleyen bir tanım olarak kullandılar. Osmanlı literatüründe ise ilk defa, büyük Osmanlı aydınlarından birisi olan İbrahim Müteferrika, 1731’de I. Mahmud’a sunduğu Usûlü’l Hikem f Nizâmü’l-Ümem (Milletlerin Düzeninde Tutulacak İlmî Usuller) adlı imparatorlukta yapılması gereken yenilikleri anlattığı eserinde Nizam-ı Cedid tabirini kullandı.

Müteferrika, bu tabiri Avrupa’da yeni askerlik sistemini anlatırken zikreder. Nizam, Osmanlı İmparatorluğu’nda eskiden beri kullanılan ve dünyanın değişmemesi gereken düzenini ifade eden bir terimdir. Nizam-ı Cedid ise geleneksel düzen yerine yeni düzeni (çağdaş düzen) ifade eder.