THY - TR Çıkışlı DAB

Kavalalı Mehmed Ali Paşa Mısır’a nasıl hakim oldu?

Aslen Konya’dan Drama Sancağı’na göçmüş bir Türk ailesinin çocuğu olarak dünyaya gelen Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Napolyon’un Mısır’ı işgali üzerine (1798), Osmanlı hükümetinin bu bölgeye sevk ettiği orduda görevli bir askerdi. Fransızlar’ın Mısır’ı boşaltmasından sonra (1802) burada yaşanan karışıklık ortamında, zekası ve becerisi sayesinde önce yerel güçleri ardından da Osmanlı valilerini alt etmeyi başardı.

Osmanlı hükümeti, Temmuz 1805’te yıllık vergiyi ödemesi ve Hicaz’ı işgal eden Vehhabileri ortadan kaldırması şartlarıyla Kavalalı’yı Mısır valisi olarak tanıdı. Artık Mehmed Ali Paşa, Mısır’ın tek hakimi, Gilbert Sinoue’nin tabiriyle ''son firavunu'' oldu.

1807 yılında İskenderiye’ye çıkartma yapmak isteyen İngilizler’i püskürtmeyi başardığı gibi, Mekke ve Medine’deki Vehhabi saldırılarına son verdi.

Yerini sağlamlaştıran Kavalalı, Sudan’ı da hakimiyeti altına aldı. Sert tedbirlerle Mısır’ın tarım ve ticaretine yeni bir düzen verip, gelirlerini arttırdı. Fransızlar’ın yardımıyla birçok okul kurup, Batılı usullerle yetişmiş bir ordu tesis etti. İstanbul’u gölgede bırakan bir hız ve kararlılıkla Mısır’ı ekonomik olduğu kadar askeri yönden de güçlendirdi.