THY - Yeni Havalimanı Promosyon - Antalya İzmir

Osmanlı İmparatorluğu’nda ihracı yasak mallar hangileriydi?

Osmanlı İmparatorluğu’nda silah, barut, kurşun, zift, kükürt, at, öküz, keçi ve koyun derisi, meşin, balmumu, don yağı, pamuk, pamuk ipliği, kereste, yelken bezi ve hububatın serbestçe yurtdışına satılması yasaktı.

Bu maddelerin ihraç edilebilmesi için Divân-ı Hümâyûn’dan müsaade alınması gerekliydi. Bu ihracat yasağı hem Avrupalılar, hem de İran için geçerliydi. İran’a özellikle silah, at, gümüş, kalay ve bakırın satılması yasaktı. Bu ihracat yasakları daha ziyade imparatorluğun müdafaası ile ilgili maddeler için geçerliydi. Ayrıca halkın temel yiyecek maddesi olan buğday da, sıkıntı çekilmemesi için yabancılara satılmazdı.

Hububat ve diğer yiyecek maddelerinin serbestçe ihraç edilmesi hâlinde, ülkede bu malların azalacağı ve fiyatların yükseleceğinden korkuluyordu. Yine pamuk ve boya maddeleri gibi Osmanlı sanayiinde kullanılan maddelerin ihracı da, üreticilerin sıkıntı çekmemesi için yasaklanmıştı.

Bunların dışında ihracat yasakları, özellikle savaş durumunda olan ülkeleri iktisadî yönden sıkıştırmak için de kullanılırdı. Bu yasaklara karşılık Avrupalılar’ın bu maddelere duyduğu ihtiyaç XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kaçakçılık faaliyetlerine sebep oldu.

Bu gizli alışveriş, bölgedeki üreticileri de, Avrupalı tüccarlara mallarını iç piyasanın üzerinde bir fiyatla sattıkları için memnun
ediyordu. Kaçakçılık, Osmanlı topraklarında mal arzının daralmasına ve fiyatların yükselmesine sebep oldu.