THY - Kabin Kıyafetleri Lansman

Avrupalılar, Osmanlı topraklarında ne tür sanayi casusluğu yaptılar?

Osmanlı İmparatorluğu yalnız askeri sahada değil, o devrin imalat sektöründe de söz sahibiydi. Osmanlı döneminde dokuma, dericilik ve bunlarla bağlantılı olarak boyacılık oldukça gelişmişti. Bursa’da dokunan kumaşlar Çin’den Mısır’a, İran’dan İsveç’e kadar her yerde aranan ürünlerdi. XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı İmparatorluğu’na İngiltere tarafından elçi olarak gönderilen Harborne’nın sanayi casusluğu görevi de vardı. İngiliz elçisine şu talimatlar verilmişti;

1- Kumaşları maviye boyamakta kullanılan çivit otunun tohumu veya fidanı İngiltere’ye getirilecek.

2- Türkler’in kumaşlarını boyadıkları boyanın nasıl hazırlandığı öğrenilecek.

3- Boyacılıkta kullanılan otlar tespit edilerek, İngiltere’ye getirilecek.

4- Boyacılıkta kullanılan topraklar ve bunların bulunduğu yerler incelenecek.

5- Boyacılık sanatı öğrenilecek.

Osmanlı kumaş boyaları ile Fransızlar da ilgilenmiş, hatta XVIII. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu’ndan işçi götürerek ülkelerinde bir fabrika kurmuşlardı. Ancak başarılı olamayınca Osmanlı boyacılığında kullanılan temel maddeyi, hükümet olarak bizzat müracaat ederek sormuşlardı.

Fransızlar’ın XVIII. yüzyıl ortalarında ilgilendikleri bir diğer üretim alanı da Osmanlı kumaşlarıydı. Fransız yönetimine sunulan bir raporda Osmanlı kumaşları ve üretildikleri yerler hakkında uzun uzun bilgi verilip, altın ve gümüş işlemeli kumaşların nasıl dokunduğu ve tellerin nasıl çekildiği anlatılmaktadır.