THY - TR Çıkışlı DAB

Süleyman Paşa’nın ölümünden sonra Rumeli’deki fetih faaliyetleri nasıl gelişti?

Hacı İl-Beyi ve Evrenos Gazi, 1359 yılında Şehzâde Halil, Foça korsanlarından kurtulduktan sonra, fetihlere yeniden başladılar. Şehzade Halil, Bizans İmparatorluğu’nun yardımıyla fidye ödenerek kurtarılabilmişti. Fetih faaliyetleri Şehzade Murad ve Lalası Şahin’in idaresindeydi. Duraklamak buradaki gaziler için yok olmayı beklemek demekti. Yayılmak ve kuvvetlenmek, her gün Anadolu’dan ahiler ve dervişlerle beraber gelmekte olan göçmenlere yeni yurtlar açmak bu yeni ülkede tutunmanın ve yaşamanın tek yoluydu.

Halil İnalcık, 1359’da Rumeli gazilerinin daha önce görülmemiş şekildeki yeni taarruz hareketinin Batı kaynaklarında yankı bıraktığını söyler. Trakya’nın sistemli olarak fethi bu dönemde başladı. Edirne’nin fethi Osmanlılar’ın Avrupa’da kati şekilde yerleştiğini gösteren bir olaydı. Bu fetih, Anadolu Türk tarihi için olduğu kadar, Balkanlar ve Avrupa için de bir dönüm noktası oldu.

Edirne’nin Türkler’in eline geçiş tarihi tartışmalıdır. I. Murad tahta geçince Ankara’nın geri alınmasıyla ilgilenmişti. Bu durumdan istifade eden Bizans, Osmanlılar’ın elinde bulunan bazı şehirleri geri aldı. I. Murad, Anadolu’daki durumu sağlamlaştırdıktan sonra Rumeli’ye dönerek, bu yerleri tekrar ele geçirdi ve fethedilen yerlerde iskan faaliyetlerini sürdürdü.

1363 yılında Lala Şahin, Filibe’yi fethetti. Buranın fethiyle Edirne kuzeyden emniyete alındığı gibi, İstanbul’a hububat ve vergi geliri sağlayan Meriç Vadisi Osmanlılar’ın kontrolü altına girmişti. Bu gelişmeler üzerine Bizans, Osmanlı Beyliği ile anlaşma yoluna gitti.

Bizans yapılan antlaşmayla Osmanlılar’ın, Balkanlar’daki fetihlerini tanıdı. 1371’deki Çirmen zaferiyle, Edirne ve Batı Trakya emniyete alındı. Meriç Nehri tamamen Osmanlı kontrolüne girdi. Osmanlılar’a karşı Balkanlar’da oluşturulmaya çalışılan direniş kırıldı ve Balkanlar’daki Macar nüfuzu azaldı.

Makedonya’daki Sırp prenslikleri, Bulgar Kralı ve Bizans İmparatoru, Osmanlı hakimiyetini tanıdı. Sultan Murad, Çirmen Savaşı’ndan sonra üç koldan fetih hareketlerini başlattı. I. Murad’ın Bulgarlar’ın elinden Trakya’nın Karadeniz kıyılarını alınca, Bizans’ın Avrupa ile olan son karayolu bağı da kesildi. 1385’te Sofya fethedildi.

Sol kanat komutanı Evrenos Gazi, Sırp prenslerinin idaresinde bulunan ve önemli ticaret yollarına sahip olan Makedonya bölgesini almak için harekete geçti. Arnavutluk içlerine kadar girildi. I. Kosova zaferi (15 Haziran 1389) neticesinde Tuna Nehri’nin güneyindeki Balkan bölgesinde direnebilecek bir kuvvet kalmamış ve Kuzey Sırbistan yolu Osmanlılar’a açılmıştı. Güneydoğu Avrupa’da bu dönemde ayaktaki tek güçlü devlet ise Macaristan’dı.