THY - TR Çıkışlı Mauritius

Kazaklar, ne zaman Osmanlı himayesine girdiler?

Lehistan, XVI. yüzyılın başlarından itibaren Zaporog Kazakları’nı, sınırlarını korumak için örgütlemişti. Özellikle silah ihtiyaçlarından dolayı Lehistan’a bağlı olsalar da, Kazaklar bağımsız hareket etmekteydiler. 1649’ta Khmelnisky’nin liderliğinde yarı-bağımsız bir devlet kurdular. Bu Kazak lideri 1648-1653 yılları arasında, Lehistan hakimiyetinden kurtulmak için Osmanlı himayesine girmeye çalıştı.

Ancak Kazaklar istedikleri desteği alamayınca, Lehistan’ın baskısından kurtulmak için 1654’te Pereyaslav Antlaşması’nı imzalayarak, Rus Çarlığı’na bağlandılar. Bu durum Osmanlılar için büyük bir tehlike oluşturdu. Osmanlı İmparatorluğu, Kazak meselesini çözmek için 1672’de Lehistan üzerine sefere çıkarak Kamaniçe’yi ele geçirdi. İki taraf arasında 1676’da imzalanan Zuravno Antlaşması’nda ''Osmanlılar’a tabi olan Kazaklar’a Leh Kralı eski hudutları içerisinde memleketlerini geri verecektir'' maddesi yer aldı.

Rusya’nın Ukrayna’daki Kazaklar üzerindeki hakimiyetini kırmak için Osmanlılar 1678’de Merzifonlu Kara Mustafa Paşa serdarlığında Ukrayna’ya girdiler ve Çehrin Kalesi’ni ele geçirdiler. Bu muharebe Ruslar’la yapılan ilk büyük savaştır. Ukrayna’da kısa bir süre Rus nüfuzu kırılmışsa da, Viyana bozgunundan sonra Rusya bu bölgelere yeniden hakim oldu.
XVIII. yüzyıl başlarından itibaren tamamıyla Rus hakimiyeti altına giren Kazaklar, bu devlete karşı bazı askeri yükümlülükler karşılığında özerkliklerini korudular.

Ancak 1775’te Zaporog Kazakları’nın özerklikleri kaldırıldı. XIX. yüzyıla gelindiğinde Kazak toplulukları 11 gruptan oluşuyordu. Doğu’ya doğru yayılan Kazaklar, Sibirya’ya ilk yerleşen topluluklardan biriydi. Kazaklar’ın özerkliklerinin ellerinden alınması birçok isyana yol açtı. Bunların en ünlüsü Yemelyan Pugaçev ayaklanmasıdır.