THY - Orta Avrupa Eylül

Fetihten sonra Osmanlılar, Kıbrıs’a karşı nasıl bir siyaset izledi?

Kıbrıs’ın fethi tamamlanınca Lefkoşe merkezli bir beylerbeylik oluşturuldu. İlk beylerbeyi olarak da Muzaffer Paşa tayin edildi. Kıbrıs Beylerbeyliği Baf, Magosa, Girne, Alanya, İçel, Tarsus ve Trablusşam sancaklarından meydana gelmekteydi. Görüldüğü gibi sadece adanın kendisi değil, Anadolu ve Suriye’den de bazı yerler bir araya getirilerek, idarî bir birim oluşturulmuştu. Ancak Trablusşam bir süre sonra Kıbrıs Beylerbeyiliği’nden geri alındı. Adanın güvenliğini sağlamak için bırakılan 8 bin civarında askerin önemli bir kısmı kale muhafızı olarak görevlendirilmişti.

Kıbrıs fethini daimi kılmak için iskan siyaseti takip edilerek, önemli sayıda Türk Anadolu’dan getirilip, buraya yerleştirildi. Bu işlemin tam tersi olarak da, savaş sırasında Venedikliler’e yardım eden 300 kişilik bir topluluk Antalya’ya iskan edildi. Savaş sırasında Osmanlılar’a yardım eden yerlerin ahalisine vergi kolaylıkları sağlandı. Örneğin Girne savaşsız teslim olduğu için bazı vergilerden muaf tutulmuştu. Osmanlı saflarına geçen askerlerin bir kısmına imparatorluğun başka taraflarında timar verildi, bir kısmı ise Kıbrıs’taki Osmanlı askeri teşkilatı içerisinde görevlendirildi.

Kıbrıs’ın fetihten sonra, nüfus ve gelir kaynaklarının sayımı demek olan tahriri yapıldı. Eyaletin gelir ve giderlerini gösteren bütçesi hazırlandı. Kıbrıs’ta başlangıçta timar sistemi uygulanmadı, ancak fetihten yaklaşık on yıl sonra adanın tekrar tahriri yapılarak, timar sisteminin uygulanmasına geçildi.

Adada bulunan asker sayısının fazlalığından gider, gelirden fazlaydı. Adanın önemli ürünleri ise şeker ve tuzdu. Venedikliler’in bir köye sürdükleri Ortodoks baş piskoposu buradan getirtilerek, Kıbrıs baş piskoposluğuna tayin edildi ve ona veziriazamın huzuruna çıkabilmek dahil, çeşitli imtiyazlar verildi. Kıbrıs’ta, Franklar zamanından beri uygulanan ahalinin mecburi ücretsiz çalıştırılması angaryası, bidat sayılarak kaldırıldı. Venedik’te bulunan küçük bir Kıbrıs kolonisinin adaya dönmesi de kabul edildi.