THY- Banjul

Osmanlılar’ın Kıbrıs’ı alma sebepleri nelerdir?

Osmanlı İmparatorluğu’nun, Memlük Devleti’ni ortadan kaldırmasının ardından, Venedik onlara verdiği Kıbrıs vergisini Osmanlılar’a ödemeye başlamış, Kanuni devrinde bu vergi 10 bin altına çıkmıştı. Osmanlılar, bu vergiyi Memlükler’de olduğu gibi kumaş biçiminde değil, nakit para olarak alıyordu.

Doğu Akdeniz’de hakimiyet kurmaya başlayan Osmanlılar için Kıbrıs’ın Venedikliler’in elinde bulunması sakıncalıydı. Mısır ile Anadolu’nun güvenli bir şekilde irtibat kurmasına engel olduğu gibi, Osmanlı İmparatorluğu’nun kıyılarının güvenliğini de tehdit etmekteydi.

Kıbrıs’ta üslenen korsanların Osmanlı gemilerine verdiği zararlardan dolayı Osmanlılar defalarca Venedik’e bu durumun düzeltilmesi için müracaat etmişlerse de bir sonuç çıkmamıştı. Bazı yazarlar, Kıbrıs’a sefer açılmasına II. Selim’in çevresinde bulunan Nakşa Dukası Yasef Nassi’nin padişaha, Kıbrıs’ın şaraplarını methetmesinin sebep olduğunu iddia ederler. Ancak bu görüş doğru değildir ve tarihçiler tarafından kabul edilmez. Osmanlılar’ın Doğu Akdeniz’e hakim olma süreci çerçevesinde Kıbrıs’ı bu yıllarda ele geçirmeye çalışmaları kaçınılmazdı.

Nitekim 1569’da Fransa’yla çok kapsamlı bir kapitülasyon antlaşması imzalanması da, Kıbrıs’a sefer açıldığında batıda Osmanlılar aleyhine yürütülecek bir ittifakın gücünü azaltmak içindi. Kıbrıs’a açılacak seferin tarihi ise Osmanlı İmparatorluğu’nun o dönemde yürüttüğü siyasete göre değil, devlet adamlarının padişah üzerindeki tesirlerine
göre oldu.

İmparatorluğun çok yakın gündeminde İspanya Müslümanları’na yardım ve Don-Volga kanalı projesi vardı. Sokollu Mehmed Paşa bunları ön planda tutmakta ve Kıbrıs’a yapılacak bir seferin batıda Osmanlı aleyhine bir ittifaka dönüşebileceğini ileri sürmekteydi. Ayrıca padişahı bu sefere teşvik eden Lala Mustafa Paşa, onun rakibiydi ve kazanacağı bir başarı ona veziriazamlık yolunu açabilirdi.

1570’de Mısır’dan şeker ve pirinç getiren bir geminin Kıbrıs’ta barınan korsanlar tarafından yağmalanması üzerine, Lala Mustafa Paşa’nın fikri galip gelerek, Kıbrıs seferine karar verildi. Devrin Şeyhülislamı Ebussuud Efendi de, bir zamanlar İslam toprağı olan Kıbrıs’ın Hristiyanlar’ın eline geçmesiyle, buradaki mescid ve medreselerin harap olduğu ve bu beldenin yeniden Müslümanlar’ın eline geçmesinin İslam aleminin lideri olan Osmanlılar’a düştüğü şeklinde bir fetva vererek, Kıbrıs seferine dini cepheden bir meşruiyet kazandırdı.