THY - TR Çıkışlı Güney Avrupa Kasım

III. Murad ile Sokollu’nun arası neden açıldı?

II. Selim zamanında Sokollu’nun aleyhine çalışanlar olduysa da, padişah onun hizmet ve faaliyetleri sayesinde rahat ettiğini belirterek, bunlara aldırış etmemişti. III. Murad da tahta ilk geçtiğinde Sokollu'ya iltifat etmiş, hatta ilk görüşmelerinde onun elini öpmeye dahi kalkmıştı.

Ancak Sokollu’nun, III. Murad döneminde de makamını muhafaza etmesi, aleyhindeki faaliyetlerin artmasına sebep oldu. Sokollu Mehmed Paşa’nın düşmanlarının başında Şemsi Ahmed Paşa, Lala Mustafa Paşa, Defterdar Üveys, Şeyh Şüca, padişahın hocası Saadeddin Efendi, Harem-i Hümâyûn Kethüdâsı Canfeda Kadın ve musahibelerden Raziye Hatun geliyordu.

Bunların padişaha yaptıkları uyarılar sonucunda, Sokollu’nun eski otoritesi yavaş yavaş azalmaya başladı. Düşmanları, onun karşı çıkmasına rağmen İran’a savaş açtırdılar. Padişaha etki edenler, veziriazamı devre dışı bırakarak hatt-ı hümâyûnla (padişahın kendi el yazısı ile verdiği emirler) işlerini yaptırıyorlardı.

III. Murad devrine kadar padişahlar nadiren yazılı emirler verirken, bu dönemde veziriazamın devre dışı bırakılması için bu usul aşırı derecede yaygınlaştı. Veziriazam, yetkisinde olan tayinlerde ve diğer işlerde devre dışı bırakıldı. Ayrıca onun adamlarının bir kısmı çeşitli yerlere sürüldü, bir kısmı da bazı bahanelerle öldürüldü. Hatta Sokollu’nun amcasının oğlu Budin Beylerbeyisi Üveys Paşa, Budin sarayına ve baruthanesine yıldırım isabet etti diye suçlanarak, idam edildi.

Sokollu yapılan bu aşağılamalara rağmen işine devam ediyordu. İstifa etse öldürülecekti. Düşmanları onun öldürülmesini istiyorlarsa da, III. Murad bu işten görünüşte uzak duruyordu. Yaşlı veziriazam çektiği bütün çileye rağmen makamını muhafaza ederek görevinin başında kaldı.