THY - Yeni Havalimanı Promosyon - Ankara

Anarşizm nedir?

Halk dilinde anarşist denildiğinde ''her türlü düzene başkaldıran'', ''hiçbir düzeni tanımayan ve istemeyen'' kişiler anlaşılır ve bu anlama biçiminin geçmişi Fransız Devrimi’ne kadar uzanır. O dönemde varolan toplumsal düzeni yıkmak ve değiştirmek isteyen kişiler için kullanılan bu oniteleme, zamanla gündelik dile de yerleşmiştir. Anarşizm, sanılanın aksine bir toplumsal düzeni hedefler. Fakat anarşizmin idealize ettiği toplum düzeninde devlete yer yoktur.

Kökeni eski Yunanca'ya dayanan anarşi sözcüğü, genel olarak ''güç yokluğu'', ''yönetimin olmaması'' anlamına gelir. Anarşizm, devletin yokluğunda daha özgür bir toplum düzeni kurulabileceğini savunur.

Anarşizm, devleti, özgürlükleri kısıtlayan, insanlar için gereksiz masraflar çıkaran, tüm bunlar yetmezmiş gibi yalnızca belli insanların ya da ekonomik sınıfların çıkarlarını koruyup kollayan, diğer insanları da hem sömüren hem de özgürlüklerini zor kullanıcı araçlarıyla kısıtlayan, özü itibarıyla kötü bir kurum olarak yorumlayan bir ideolojidir.

Bu ideolojinin klasik temsilcilerinden Pyotr Alexeyeviç Kropotkin (1842-1921), Çağdaş Bilim ve Anarşi’de toplum anlayışını şöyle açıklar:

''...Biz toplumu, geçmiş barbarlık ve zulüm düzenlerinin bize mirası olan yasalarla ya da ister seçilerek ister zorla başa geçmiş egemenlerle yönetilen bir yapı olarak değil, tıpkı âdetler, gelenek-görenekler gibi özgürce oluşmuş karşılıklı anlaşma, rıza ilişkilerine dayalı canlı bir organizma olarak görüyoruz...'' (Kropotkin 1999, s. 75).

Kısaca Anarşizm, devletsiz bir toplum düzeninin varolabileceğini savunan, devleti özü bakımından kötü olarak niteleyen bir ideolojidir.

Kropotkin, Bakunin, Proudhon, Godwin, Goldman ve Stirner gibi isimler Anarşizmin belli başlı savunucularındandır.