Gelir dağılımını merak eden var mı?

14 Ocak 2018 Pazar

Ne yazık ki, Merkez Bankası tüketici enflasyonunun 2018 yılında da yukarı yönlü bir seyir izleyeceğini anketiyle kamuoyuna duyurdu. Bu yılın sonunda enflasyon beklentisi yüzde 9,30 idi. Bu rakam, son beklenti anketinde yüzde 9,55 olarak çıktı.

Siyasi iktidarlarımızın, şu güzelim ülkemde enflasyon üreten, faizleri yükselten ve gelir adaletsizliğini yeterince düzeltmeyen ekonomi politikalarına ne zaman son vereceğini dört gözle bekliyorum!.

MANZARAYI 

HEP BİRLİKTE 

GÖRECEĞİZ

Yüzde 7,77 olarak tahmin edilen 2016 yılını yüzde 8,53 tüketici enflasyonuyla kapatan Türkiye’nin, yine yüzde 9,8 beklenen 2017 tüketici enflasyonunu yüzde 12,98 ile tamamlaması geçen yıl da faizlerin yükseldiğini ve özellikle gelir dağılımındaki dengesizliğin kısmi de olsa arttığını göstermesi açısından önemli datalar... 

TÜİK 2017 yılındaki gelir dağılımındaki oranları, bu yıl Eylül ayında açıklayacak. 

2016 yılının tamamında yüzde 2,9 büyüyen Türkiye, 2017 yılında 3’üncü çeyreğinde yüzde 11,1 büyüdü ve 3 çeyrek büyüme ortalaması yüzde 8,5’a yaklaştı. Büyümenin toplam yüzde 6-7 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Tabi istenilen şey üretilen gelirin; standartlara uygun, toplumun her kesimine yayılarak yapılabilmesi. Hükümetler de sağlıklı gelir dağılımını, dengeli vergi politikalarıyla sağlayabiliyor... İşte böyle olursa sağlıklı büyümeden bahsedilebiliyor!

BÖYLE GELMİŞ, BÖYLE GİTSİN Mİ!

Şimdi enflasyon ortamında Türkiye’nin gelir projeksiyonunda son durum ne, bir bakalım...

Devletin resmi TÜİK’in web sitesini incelerken insan üzülmüyor değil. O kadar teşvik, devasa yatırımlar, parmak ısırtan büyüme var... Ama neticede gelir dağılımı, dar gelirli çalışanlar ve kısıtlı gelire sahip işverenler yani KOBİ’ler için durum vahim... 

TÜİK’in elinde 2016 yılına ait gelir dağılımı dataları bulunuyor. 

Henüz bilme imkânı olmadığımız 2017 yılı için de hazırlık yapıyor. 

Gelir dağılımında denge sağlayan vergilendirme sisteminde şu an için bir değişiklik yok. Dolaysız vergilerin toplam vergiler içindeki oranı yine yüzde 35, dolaylı vergilerin oranı ise yüzde 65... Dengeli bir gelir dağılımı için bu oranların tersi olması gerekiyor. Ancak Türkiye’de bu sistemi henüz uygulama imkânı bulunmuyor... Yani, yine kazançların çoğu, vergiye gidecek... 

2017 rakamları elimizde olmadığı için isterseniz 2015 yılı mukayeseli 2016 yılı rakamlarını bir hatırlatayım...

TÜİK, eşdeğer kullanılabilir fert gelirine göre hanehalkını yüzde 20 gruplara ayırmış...

2016 yılında yüzde 20’lik en yüksek gelir grubunun, ülkedeki toplam gelirden aldığı pay yüzde 47,2... Geriye kalan hanehalkının yüzde 80’i, toplam gelirin yüzde 52,8’ini paylaşıyor... Yüzde 20’lik en düşük gelir grubu ise toplam gelirin ancak yüzde 6,2’sine sahip olabiliyor. 

Toplumun en zengin yüzde 20’sinin elde ettiği gelir, en düşük gelire sahip grubun elde ettiği gelirden tam 7,6 kat daha büyük... Bunlar da ortalama rakamlar...

2015 yılına ve geçen yılın artışlarına bakalım...

2015’te en düşük gelirli yüzde 20’lik grubun payı yüzde 6,1... 2016 yılında yüzde 0,1’lik bir artış söz konusu... 

2015’te en yüksek gelir grubunun payı ise yüzde 46,5... Bu kesimin 2016 yılında milli gelirden aldığı pay da, yüzde 0,7 artmış... 

Yine gelir dağılımı ile ilgili diğer ölçü birimi Gini Katsayısı... Bu birim, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliğin arttığı, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade ediyor. 2015 yılında 0,397 olan Gini Katsayısı, 2016 yılında 0,404 olmuş... Bu iki rakam yine Türkiye’de gelir dengesinin son iki yıldaki durumunu gösteriyor.

Türkiye’de iş dünyasındaki gelir dağılımını bilmek ister misiniz? 

Elbette istersiniz...

Buyurun! Türkiye’deki işletmelerin sadece yüzde 1,9’u yani 8 bin civarında işletme Türkiye’deki milli gelirin yüzde 56’sını, elde edilen kârın da yüzde 70’ini cebine koyuyor. Geride kalan işletmelerin yüzde 98,1’i milli gelirin yüzde 44’ünü, kârın da ancak yüzde 30’unu elde edebiliyor.

Daha da anlayacağımız bir dille söyleyecek olursak, Türkiye’de her 100 liranın 47,2 lirasını 5 kişiden 1’i, kalan 52,8 lirasını ise 4 kişi yiyor... Gelir dağılımının özeti bu... 

Bu can alıcı konuya inşallah devam edeceğiz...

 

YORUM YAZ