Sudan Ziyareti Neden Önemli?

28 Aralık 2017 Perşembe

Önceki gün Sudan için tarihi bir gündü. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ülkeye ayak basmasıyla başlayan coşkulu kutlamalar, Sudan parlamentosu tarafından verilen resepsiyonda olduğu gibi çarpıcı ve heyecan verici sloganlar ve övgüler de ümmetin derdiyle ilgilenen Erdoğan’ın geldiğini gösteriyor, henüz topraklarını ve kurumlarını açmadan önce Türkiye’ye kalplerini açtıklarını gösteriyordu.

Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanlığından bu yana, 3 yıl içinde 21 Afrika ülkesini ziyaret etti. Bu arada, Erdoğan’ın geçen Pazar günü Sudan’a, ardından Tunus’a ve sonra Çad’a yönelmesine neden olan bu tur boyunca, Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Afrika başkentlerine yaptığı ziyaretler ile birlikte sayı 24’e ulaştı.

Erdoğan da yaptığı konuşma ve açıklamalarda, geçmişi günümüze bağlarken bir sultanlığın halefi olarak değil, tüm Müslüman halklar arasında olduğu gibi Türkiye ve Sudan arasındaki “kardeşlik” ve “ikinci ev” vurgusu oldukça seçici ifadelerdi.

Kızıldeniz’deki tarihi Sevakin adasını Osmanlı için bir askeri liman olduğunu hatırlatmıyor, Suudi Arabistan sahilinde bulunan Cidde limanına giden hacılar için tarihi bir geçiş güzergâhı olarak değiniyordu. 

İşbirliğinden stratejik ortaklığa

Ankara, kıtada varlığını tesis ederek, öncelikle burada askeri varlığını güçlendiren, Türkiye’ye karşı sinsi emellerini gizlemeyen Birleşik Arap Emirliklerine karşı koymak için çeşitli hedefler gerçekleştirmek istiyor. Buna ek olarak, Ankara, Afrika pazarına yönelik küresel ekonomik yarışa katılmayı hedefliyor. 

Türkiye’ye tahsis edilecek Sevakin adasının 20 km’lik küçüklüğü ve tarihsel değerinden ziyade, Türkiye’ye tahsis edildiği tarihten itibaren Türkiye açısından stratejik olarak önemli bir ekonomik güzergâh olan Kızıldeniz’e girme arayışının önemli bir başlangıcı olacaktır.

Afrika kıtasına doğru ilerlemenin en önemli hedeflerinden biri, Ankara’nın rakiplerinden birini gördüğü Birleşik Arap Emirlikleri’nin artan askeri varlığıyla yüzleşmesi. Libya’nın darbeci Generali Khalifa Haftar’ı destekleyen emirlik, Somali Cumhuriyeti’ndeki Berbera kentinde ve Eritre’de Assab şehrinde iki askeri deniz üssüne sahip.

Bu arada, ekonomik hedefler açısından Türkiye’nin, uluslararası Türk şirketleri için güçlü yeni pazarlar oluşturma isteği, Afrika kıtasında nüfuzunu genişletmek için Türkiye’nin en önemli motivelerinden biri. Türkiye’nin kıtaya olan güçlü baskısı, Çin, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri, Japonya ve ABD’nin yaptığı gibi Afrika kıtasına küresel yarış bağlamında bir aktör olduğunu göstermesi açısından son derece önem arz ediyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sudanlı muadili Ömer el Beşir ile görüşmek üzere 48 saat süren bir ziyarette 200’e yakın Türk işadamının olduğu bir heyet ile yapılan bu gezi bir yönüyle bir Türk cumhurbaşkanı tarafından Sudan’a yapılan ilk ziyaretti.

Ziyaretin bir sonucu olarak Batılı güçlerce Ömer el Beşir şahsında Sudan’a uygulanan izolasyonu kırma uluslararası meşruiyetini sağlama açısından önemliydi. Buna karşılık Türkiye açısından ise gezi, tarım, ekonomi ve askeri alanlarda 12 işbirliği sözleşmesinin imzalanması ve iki taraf arasında bir stratejik işbirliği konseyi kurulması için bir anlaşmanın imzalanmasıyla sonuçlandı.

Buna ek olarak, Sudan-Türkiye ekonomik forumunun açıklamasına göre, hâlihazırda 500 milyon dolar olan ve başlangıçta 1 milyar doları bulması beklenen Türk-Sudan ticaret ortaklığı için nihai olarak 10 milyar dolarlık bir hedef belirlemiş durumda.

Afrika’daki Türk temsilciliklerinin geniş ağını ve kırk büyükelçiliği aşan bağlı büyükelçiliklerini gözleyerek, kıtadaki Türk etkisinin yansımasını görmek mümkündür. Ankara 30 konsolosluğu daha listesine ekleyerek yeni büyükelçiliklerini yakında hayata geçirmesi bekleniyor. Türk Hava Yolları, hâlihazırda 50 Afrika destinasyonuyla  Afrika’da en fazla noktaya uçan hava yollarından biri konumundadır.

Türkiye, Afrika kıtasındaki nüfuzunu, yumuşak güç politikasıyla, yani eğitim, kültürel, insani ve sağlık hizmetlerinin kıtaya götürülmesi yoluyla genişletmeye çalışıyor. Türkiye “Afrika sorunlarına Afrikalı çözümler” ilkesi çerçevesinde ve karşılıklı fayda temelinde paylaşmaya devam ediyor. 

 

  • nevzat özençnevzat özenç16 gün önce
    hayırlı osun hocam;hem sizin, hemde gazete için...