Moliére

Komedi türünün en önemli temsilcilerinden Fransız yazar Moliére kimdir?

Jean-Baptiste Poquelin veya bilinen ismiyle Moliére, 15 Ocak 1622 tarihinde Paris- Fransa'da dünyaya geldi. 

10 yaşındayken annesini kaybeden Moliére,ilköğrenimini doğduğu şehirde tamamladı. İlk eğitiminden sonra Paris'in en iyi okullarından ve Cizvit'lerin (İsa Derneği olarak da bilinen bir Hristiyan tarikat) idaresinde olan "Collège de Clermont"'da öğrenim gördü. 1641 senesinde buradan ayrıldı. 

Babası sarayın mobilyalarını yapan Moliére, babasının işini devam ettirirken hukukçu olmaya karar verdi. 

Her ne kadar hukukçu olmak istese de, 23 yaşındayken baba mesleğini bıraktı ve tanıştığı tiyatrocu aktris Madelaine Bejart ile hayatını birleştirdi. 

Ardından Illustre Théâtre adı altında bir tiyatro topluluğu kurdu. Moliére, hem almış olduğu eğitim, hem de oyunculuk kabiliyeti sayesinde bu tiyatronun lideri oldu. 

Bir süre sonra borca giren bu tiyatro grubunun lideri olması münasebetiyle Moliére hapse atıldı. 24 saat sonra kefareti ödendi ve serbest kaldı. Bu kefareti kimin ödediği konusu ihtilaflıdır. 

Bu gezici tiyatroculuk döneminden Moliere'in sadece iki eseri elimize geçmiştir: "L'Étourdi (Savruk)" ve "Le Docteur amoureux (Aşık Doktor)"

Bu eserlerde Moliere'in gezici tiyatroların alışılagelen İtalyan asıllı ve yarı tuluat şeklindeki Comedia del Arte konu ve stilinden ayrılıp kendine has bir oyun uslubu geliştirmeye başladığı görülmektedir.

Moliére, 1656 senesinde ilk önemli komedisi sayılan ve Paris'te sahnelenen ilk oyunu olan "Les Precieuses Ridicules (Dudukuşları)" isimli eserini yazdı. Sosyetenin kibar davranışlarına özenen iki köylü genç kızı konu alan bu oyun, Moliére'in bütün yapıtlarında öne çıkan bir temanın ilk işlenişidir. 

Fransa kralı tarafından 1662 senesinde Moliere’e yıllık 1.000 livre maaş bağlandı. Ayrıca Kral, Moliere'in oğlunun vaftiz babası oldu ve o sene Kral’ın bağladığı yıllık maaş 7.000 livreye çıkarıldı.

Başrolünü oynadığı "Le malade imaginaire (Hastalık Hastası)" oyununun oynandığı 17 Şubat 1673 tarihindeki oyunun dördüncü sahnesinde, Molière sahnede fenalaşıp yere düştü. Verem hastası olan yazar kanlı öksürük krizini atlattıktan sonra, tüm ısrarlara rağmen rolünü tamamladı. Oyundan birkaç saat sonra evinde yeniden fenalaşan yazar, bu ikinci krizi atlatamayarak 51 yaşında hayatını kaybetti. 

 

SÖZLERİ

Susan bir biIgin tek bir keIime konuşamayan aptaIIardan farksızdır.

KaIpIerin hepsinde insanIara has oIan zaafIar vardır.

YaInız yaptıkIarımızdan değiI, yapmadıkIarımızdan da sorumIuyuz.

ZorIukIar, başarının değerini artıran süsIerdir.

NasıI gerçek ahIak sahipIeri ahIaka fazIa aIdırmazIarsa, gerçek beIagat da iyi konuşmaya aIdırmaz.

BiIgiIi bir ahmak, cahiI bir ahmaktan daha çok ahmaktır.

Beni istediğiniz kadar dövün, ama bırakın istediğim kadar güIeyim.

Birini ne kadar severseniz, ona o kadar az daIkavukIuk edersiniz.

Gerçek sevginin kanıtı, eIeştiriyi esirgememektir.

En çok sevdiğimiz insanIar, kendimize en çok benzettikIerimizdir.

Geç yetişen ağaçIar en iyi yemiş verenIerdir.

Sizi güIümsetebiIen insanIarın peşine takıIın, çünkü sadece bir güIümseme karanIık bir günü aydınIatabiIir.

Çoğu zaman şüphe içinde bırakıImak, gerçeği işitmekten daha zaIimdir. İnsanIarı aIdatmak, güIdürmekten çok daha koIaydır.


ESERLERİ

Le Médecin volant (Kaçan Doktor) 

La Jalousie du barbouillé (Lekelinin Kıskançlığı) 

L'Étourdi ou les Contretemps (Şaşkın yahut Beklenmedik Engeller) 

Le Dépit amoureux (Kedi Sevmek) 

Le Docteur amoureux (Aşık Doktor) 

Les Précieuses ridicules (Gülünç Kibarlar) 

Sganarelle ou le Cocu imaginaire (Sganarelle veya Hayalde Aldatılmış Koca) 

Dom Garcie de Navarre ou le Prince jaloux (Navarre'li Don Garcie veya Kıskanç

Prens) 

L'École des maris (Kocalar Okulu) 

Les Fâcheux (Talihsiz) 

L'École des femmes (Kadınlar Okulu) 

La Jalousie du Gros-René (Gros-Rene'nin Kıskançlığı) 

La Critique de l'école des femmes (Kadınlar Mektebinin Tenkidi) 

L'Impromptu de Versailles (Versailles Tulûatı) 

Le Mariage forcé (Zorla Evlenme) 

Gros-René, petit enfant 

La Princesse d'Élide (Elide Prensesi) 

Tartuffe ou l'Imposteur (Tartuffe) 

Dom Juan ou le Festin de pierre (Don Juan) 

L'Amour médecin (Aşk Doktoru) 

Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux (İnsandan Kaçan) 

Le Médecin malgré lui 

Mélicerte (Melicerte) 

Pastorale comique (Komik Pastoral) 

Le Sicilien ou l'Amour peintre (Sicilyalı veya Ressamın Aşkı) 

Amphitryon (Amphitryon) 

George Dandin ou le Mari confondu (George Dandin) 

L'Avare ou l'École du mensonge (Cimri) 

Monsieur de Pourceaugnac (Mösyö de Pourceauggnac) 

Les Amants magnifiques (Muhteşem Aşıklar) 

Le Bourgeois gentilhomme (Kibarlık Budalası) 

Psyché 

Les Fourberies de Scapin (Scapin'in Dolapları) 

La Comtesse d'Escarbagnas (Escarbagnas Kontesi )

Les Femmes savantes (Bilgiç Kadınlar) 

Le Malade imaginaire(Hastalık Hastası)