Jules Verne

Jules Verne, dünya edebiyatında bir dönüm noktası oluşturmuştur. Bilimkurgunun edebiyat alanına girmesini sağlamıştır. “Seksen Günde Devr-i Alem”, “Denizler Altında 20.000 Fersah” ve “Aya Yolculuk” gibi birçok ünlü eser yazmıştır.

Jules Gabriel Verne, 8 Şubat 1828 tarihinde Fransa'nın Nantes kasabasında doğdu. Çocukluğunu ailesinin çiftliğinde geçirdi. Babası Pierre Verne, bir avukattı. Annesi Sophie Allotte ise katı kurallara sahip bir İskoç’du.

Verne, hayal gücü geniş bir çocuktu ve daha küçük yaşta kardeşi Paul ile birlikte kendilerini macera oyunlarına atıyorlardı. Daha sonra yazacağı bilimkurgu hikayelerinde bu maceralardan etkiler görülmekteydi. 9 yaşına geldiğinde kardeşiyle birlikte Saint Donatien Okulu’na kayıt oldu. Yazmaya ilgisi bu dönemde başladı.

Liseyi bitirdikten sonra çalışmak için Paris‘e gitti. Burada aile mesleği olan avukatlık için eğitim görmeye başladı. Ancak okuldan çok kendini yazı yazmaya verdi. 1848 yılında Paris’te çıkan bir dergide “Dünyanın Merkezine Seyahat” adlı hikayesi bölüm bölüm yayınlanmaya başladı. Aynı dönem “Yirminci Yüzyılda Paris” adlı yazısını da yazıyordu. Fakat bu yazısı ölümünden sonra 1994 yılına kadar basılı bir hale getirilmedi.

Yoğun bir yazı hayatının içine giren Verne'nin eğitimi sekteye uğradı. Bu durumu öğrenen babası Verne'nin maddi kaynaklarını kesti. Maddi sıkıntı içine düşünce bir borsa tellalı ile birlikte çalışmaya başladı. Bu vesileyle Alexandre Dumas, Victor Hugo gibi kişilerle tanıştı ve onlardan edebiyat hakkında tavsiyeler aldı. 10 Ocak 1857 tarihinde Honorine de Viane Morel adında, iki kızı olan bir dulla evlendi. 1861‘de oğulları Michel Jules Verne doğdu. Jules Verne’nin maddi durumu Victor Hugo, Georges Sand ve Erckmann-Chatrian gibi yazarların yayımcılığını yapan Pierre-Jules Hetzel ile tanışmasından sonra düzeldi.

Jules Verne’nin yazılar diğer yayımcılar tarafından reddediliyordu. Ancak Hetzel, Verne'deki dehayı görmüştü. Verne’nin “Balonla Beş Hafta” adlı hikayesini okumuş ve diğer yayımcıların “fazla fantastik” buldukları bu hikayeyi çok sevmişti. Hetzel’in yardımlarıyla hikaye 1863 yılında yayımlandı. Daha sonra Verne’i büyük şöhrete kavuşturacak olan “Dünyanın Merkezine Seyahat“, “Aya Yolculuk“, “Denizler Altında Yirmibin Fersat“, “Seksen Günde Devr-i Alem” gibi kitapları Hetzel tarafından finanse edilerek basıldı.

Jules Verne, romanlarında ve hikayelerindeki konuları bizzat yaşıyor gibiydi. Gerçek bir macera yaşamak için 1967 yılında küçük bir tekne kiralayıp, Avrupa çevresinde dolaşmaya başladı.

9 Mart 1886'da evine dönen Verne, eski hayatına dair birçok şeyin değiştiğini gördü. 25 yaşındaki paranoid şizofreni kuzeni tarafından sol bacağından vuruldu. Hayati bir tehlike atlatmamasına rağmen ömrünün geri kalanında hep bu yaralanmanın tedavisiyle uğraştı. Yayımcısı ve arkadaşı Hetzel’in 1887 yılında ölümünden ve annesini kaybetmesinden sonra edebiyat tarzında daha karamsar bir döneme girdi. Hetzel’in oğlu babasının işini devralmıştı ancak Verne ile arası hiçbir zaman iyi olmadığından yeni kitapların yayımlanmasında zorluklar çıkıyordu. 1888 yılında politikaya girmeye karar veren Verne, Amiens milletvekili olarak 1905‘e kadar 15 sene boyunca görev yaptı.

Şeker hastası olan Jules Verne, 24 Mart 1905 tarihinde Amiens’de hayatını kaybetti.

Etkileri

Jules Verne ilk olarak tiyatro eserleri kaleme aldı. Pierre-Jules Hetzel'in yayımcılığını üstlendiği ''Balonla Beş Hafta'' adlı romanı ile geniş kitleler tarafından tanındı. Bilimkurgu edebiyatının öncülerinden oldu. Eserlerinde denizaltıdan ve uzaya yolculuktan bahsetti. Edebiyat dünyasındaki bu başarısı ile gelişmekte olan Avrupa sanayisine ve teknolojisine birçok konuda ilham verdi. Son dönemdeki eserlerinde politik göndermeler ve bazı tarihsel bilgiler sundu. Eserleri 148 dile çevrilen Verne, öldüğünde arkasında yayımlanmamış 6 kitap bıraktı.

Eserleri

Balonla Beş Hafta

Yirminci Yüzyılda Paris

Dünyanın Merkezine Seyahat

Aya Yolculuk

Kaptan Grant’ın Çocukları

Seksen Günde Devr-i Alem

Denizler Altında 20.000 Fersah

İnatçı Keraban

Michael Strogoff

İki Yıl Okul Tatili

Dünyadan Aya

Doktor Ox’un Deneyi

Dünyanın Ucundaki Fener

Madenin Esrarı

Karpatlar Şatosu

Tuna Kıyısına Seyahat

Esrarlı Ada

Bir Piyango Bileti

Meteor Avı

Altın Yanardağ

Macellanya

Gezgin Cambazlar

15 Yaşında Bir Kaptan

Dünyanın Hakimi

Yüzen Şehir

Deniz Yılanı