Janos Hunyadi

Hunyadi Yanoş, uzun yıllar Osmanlı Devleti'ne karşı mücadele etmiştir.

Hunyadi soyadı, Janos adıdır. Macar geleneğine göre önce soyadı, sonra adı yazılır. Türkçeye de bu şekilde geçmiştir. Hunyadi Yanoş 1407 yılında doğmuştur. Gençliğinde Kral Sigismund'un askeri hizmetine girdi. Bu dönemde Bulgarlara ve Osmanlılara karşı mücadele etti.

1440 yılında II. Murad'ın yaptığı Belgrad Kuşatması'nda şehrin komutanı olarak direniş gösterdi. Macaristan Kralı olarak seçilen I. Ladislas (Lehistan kralı III. Wladyslaw) tarafından 1441'de Erdel (Transilvanya) voyvodalığına atandı. Macar Kralı I. Ladislas iki komutanını, Hünyadi Yanoş ve Nicholas Ujlaki'yi Osmanlı tehdidi altındaki sınırları korumakla görevlendirdi.

Hünyadi Yanoş Belgrad'daki karargahından Osmanlı topraklarına karşı saldırılar yapmaya başladı. 1441 yılında Erdel'i ele geçiren ve Sibiu'yu kuşatan Osmanlı akıncı birliklerini bozguna uğratarak Mezid Bey'i öldürdü. Kaçış yolları kapatılan Mezid Bey'in Osmanlı akıncı birlikleri tamamen imha edildi. 1442 yılının Eylül ayında Mezid Bey'in intikamını almak isteyen Şahabeddin Paşa da Vazag Muharebesi'nde aynı akıbete uğrayıp yenildi ve büyük kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı.

Hünyadi Yanoş, 1444'de ordusu ile Balkanlardan inerek Osmanlı birliklerini yenilgiye uğrattı. Daha sonra Balkan Dağları üzerindeki İzladi Geçidi'ne kadar geldi. Bu geçitte savunma yapan II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusuna karşı yaptığı İzaldi Muharebesi'nde yenildi. Savaşın sonunda her iki taraf da ağır kayıplar verdi. II. Murad, Macarlarla 1444 yılında yeminli Segedin Barışı'nı imzaladı. İki hükümdar kutsal kitaplarına el basarak yemin ettiler. II. Murad Osmanlı tahtından çekilip yerine genç oğlu II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) padişahlığa geçti.

Haçlı Seferi organize etmek isteyen Papa IV. Eugene ve Kardinal Giuliano Cesarini'nin teşvikiyle barış bozuldu. Macar Kralı I. Ladislas ve Hünyadi Yanoş'un komutasında büyük bir Haçlı ordusu Balkanlar üzerinden harekete geçti ve Niş'de bir savaş kazandı. Ardından doğuya ilerleyerek Sofya'yı işgal etti. Karadeniz kıyısında bulunan, Varna'yı kuşattı. Varna Muharebesi'nde Haçlılar büyük bir bozguna uğradı. Yemin bozan Macar Kralı I. Ladislas ve papalık temsilcisi Kardinal Cesarini bu muharebede öldürüldü. Hünyadi Yanoş ise küçük bir birlikle kaçmayı başardı.

Savaşta ölen Kral I. Ladislas'nıın yerine Macar Kralı seçilen V. László'nun çocuk yaşta olmasından dolayı, Hünyadi Yanoş "taht naibi" sıfatıyla Macaristan'a hakim oldu. Bu görevini 1446-1453 yılları arasında sürdürdü.

1447 yılında II. Murad'a bağlılık sunmak isteyen Eflak Voyvodası Vlad Drakul, Erdel Voyvodası olan Hünyadi Yanoş tarafından öldürtüldü. Aynı yıl Yanoş yeni bir Macar ordusuyla birlikte Balkan seferine girişti. Önce Sırbistan'a hücum edip Sırp Despotu Brankoviç'in desteğini sağlamaya çalıştı. Fakat Sırp despotunun desteğini almakta başarısız oldu. Daha sonra ordusu ile Sırbistan'ı yağmalayarak Kosova'ya yöneldi. II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu ile yaptığı II. Kosova Muharabesi'ni kaybetti.

Yanoş'un II. Mehmed'in (Fatih Sultan Mehmed) 1456 Belgrad Kuşatması sırasında Osmanlı kuvvetlerinin yenilmesinde oynadığı rol, daha sonraki yüzyıllarda Macar ulusal kahramanı olarak benimsenmesini sağladı.

Hunyadi Yanoş, 11 Ağustos 1456 tarihinde kuşatma sırasında ordusunda yayılan veba salgını nedeniyle öldü. Oğullarından Matyas, I. Mátyás adıyla Macaristan kralı olarak hüküm sürdü.