IV. Baudouin

Kudüs Kralı IV. Baudouin Cüzzamlı, (1161 - 16 Mart 1185), 1174 ve 1185 arasında Kudüs merkezli Kudüs Kralıydı. I. Amalrik ve Courtenay'lı Agnes'in oğludur.

IV. Baudouin çocukluğunda babasının Kudüs’teki sarayında büyüdü. Tarihçi Surlu Vilyam tarafından eğitildi. Vilyam bir gün genç prens hakkında üzücü bir şey keşfetti.

Bir gün prens ve arkadaşları oynuyorlardı. Birbirlerinin kollarına tırnaklarını geçirerek birbirlerini yaralamaya çalışıyorlardı Fakat Baudouin acı hissetmiyordu. Vilyam bunun ciddi bir hastalığın işareti olduğunu hemen anladı. Ancak birkaç yıl sonraya kadar kesin olarak cüzzam teşhisi konulamadı.

Tahta çıkması

IV. Baudouin'in babası I. Amalrik 1174 yılında öldü. Baudouin 13 yaşında taç giydi. Erişkin olmadığı dönemde Kudüs, önce Plancy'li Miles daha sonra babasının kuzeni Trabluslu III. Raymond tarafından yönetildi. 1175 yılında Raymond, Selahaddin Eyyubi ile bir anlaşma imzaladı.

Genç prensin cüzzamlı olduğu için uzun süre hüküm sürmesi ve bir varis yapabilmesi beklenmiyordu. Saray halkı tercihlerini prenses Sibylla ve Isabella'dan yana yaptılar. Sibylla büyük halası tarafından Bethany manastırında büyütülürken, Isabella, annesi Maria Komnena’nın Nablus’taki sarayında büyüyordu.

III. Raymond’un naipliği Baudouin'in ikinci taç giyme yıl dönümünde sona erdi.

Hükümdarlığı

IV. Baudouin Raymond’un Selahaddin Eyyubi ile yaptığı anlaşmayı onaylamadı. Şam ve Bekaa Vadisi’ne sefer düzenledi. Dayısı III. Joscelin'i Urfa Haçlı Kontluğu'na tayin etti. Joscelin 1164 yılında Nureddin Zengi tarafından Harim Savaşı'nda esir alınmış, 1176'ya kadar mahkum kalmış, 1176’da kız kardeşi ve IV. Baudouin'in annesi Agnes tarafından 50.000 dinar fidye karşılığında serbest bırakılmıştı.

Kral naibi olarak III. Raymond, Prenses Sibylla’nın hem Kutsal Roma Germen imparatoru I. Frederick, hem de Fransa kralı VII. Henry’nin kuzeni olan Montferrat'lı William’la evlenmesi için görüşmelere başlamıştı. William bu evlilik üzerine Yafa ve Aşkelon kontu olmuştur. William’ın, Baldwin’in hastalığı nedeniyle krallık yapamayacak duruma geldiği anda yeni kral olup Sibylla ile birlikte krallığı yöneteceği umuluyordu. Bu arada Baudouin, Selahaddin Eyyubi’nin Mısır'daki ana askeri gücüne bir saldırı planlıyordu. Bizans'ın deniz gücü desteğini almak için Eski Antakya prensi Raynald of Châtillon’u I. Manuil Komnenos’a elçi olarak gönderdi.

Baudouin, Raynald of Châtillon ve Montferrat'lı William iş birliği ile güney savunmasını sağlama almayı denedi. Fakat William haftalarca süren bir hastalıktan sonra Aşkelon’da öldü ve hamile Sibylla’yı dul bıraktı. Üç ay sonra, ağustosta kralın kuzeni ve aynı zamanda Fransa’da bir kont olan I. Philip Haçlı seferi ile Kudüs’e geldi. I. Philip, IV. Baudouin'in kız kardeşlerini kendi vassallarıyla evlendirmek istedi. Philip, Baudouin'in baba tarafından en yakın akrabası sıfatıyla III. Raymond’un naipliğini almak istedi. Krallık konseyi bu öneriyi reddederken İbelinli Baldwin herkesin önünde I. Philip’i aşağıladı.

25 Kasım 1177 tarihinde Kral IV. Baudouin ve Châtillonlu Renaud, Selahaddin'i Tapınak Şövalyeleri yardımıyla Montgisard Muharebesi'nde mağlup etmiştir. Aynı yıl Baldwin, üvey annesi Maria Komnena’nın İbelinli Balian’la evlenmesine izin verir. Fakat bu riskli bir karardır, İbelin ailesinin tutkularını alevleyip Maria Komnena’nın referansıyla Sibylla ve İsabella’yı da ailelerine katmayı denemelerine neden olacaktır.

IV. Baudouin 1179 yılında kuzeyde bazı askeri başarısızlıklarla tanıştı. 10 Nisan 1179'da Banias’ta bi akın yönetti. Fakat Selahaddin’in kuzeni Faruk Şah tarafından bir saldırıya uğradı. Baudouin atının korkup kaçmasıyla tesadüfen kurtuldu. 10 Haziran’da Sidon çevresindeki süvari akınlarına cevap olarak Baldwin, Raymond ve tapınakçıların VIII. Büyük Üstadı Odo de st Amand ile birlikte Lübnan'a bir kuvvet götürdü. Litani Nehri üstünde bir kısım süvariyi öldürdüler ancak Selahaddin Eyyubi’nin ana gücüne yakalandılar. Kral atsızdı ve yardım olmadan ata binemiyordu. Başka bir şövalyenin arkasında taşınarak muharebe alanından uzaklaştırıldı. Kont Raymond Tyre’a kaçtı. Kralın üvey babası Sidon’lu Reginald bi kısım insanı kurtardı fakat büyük üstad İbelinli Baldwin, Tiberyalı Hugh ve Raymond’un üvey oğullarından biri esir düştü.

23 Ağustos 1179’da Selahaddin Jacob's Ford kalesine ulaştı. Baldwin ve Chastellet arasındaki haberleşme yavaştı. Müslümanlar kalenin altındaki tüneli yaktılar, duvarlar çöktü. Kuşatma başladıktan 6 gün sonra Selahaddin kaleyi ele geçirmişti. 700 şövalye, mimar ve inşaat işçisi öldürüldü, 800’ü esir alındı. Baudouin ordusuyla geldiğinde yıkılmış kalenin dumanı tütüyordu. Baldwin Tiberya'ya geri döndü. 

IV. Baudouin 1180 yazında Toron'lu II. Humphrey'den sonra "constable" olan ve 1179-1194 yılları arasında bu görevi yürüten I. Lüzinyanlı Amalric’ın kardeşi Lüzinyanlı Guy ile Sibylla’yı evlendirdi. Asıl amaç krallığa dış yardım getirebilme potansiyeli olan yabancı birini hanedanlığa katmaktı.

Lüzinyanlı Guy, Kerak’taki uygun pozisyonu sayesinde Mısır ve Şam arasındaki ticaret kervanlarını yağmayalayan Châtillonlu Renaud ile müttefik oldu. Selahaddin bu yağmalamalara misilleme yapmak istedi ve 1182’de Belvoir Kalesi savaşı oldu. Bu bir savaştan ziyade atışma şeklinde geçti ve bir sonuç çıkmadı.

Bu olaydan sonra çok zaman geçmeden Baudouin cüzzam hastalığı nedeniyle kör olmuştu ve yürüyemiyordu. Lüzinyanlı Guy’ı naip olarak atamak zorunda kaldı. Ancak 1183’te Guy onu hayal kırıklığına uğrattı. Lüzinyanlı Guy, Châtillonlu Renaud’un üvey oğlu Toron’lu IV. Humphrey ile Baudouin'in üvey kardeşi İsabella’nın Kerak’taki evlilik törenlerinde bulunuyordu ancak törenler Selahaddin’in Kerak kalesini kuşatmasıyla yarıda kaldı.

IV. Baudouin hasta haliyle elinde kalan askeri güçle Kudüs’ten Kerak’a geldi ve kuşatmayı kırdı. Fakat Lüzinyanlı Guy, Selahaddin Eyyubi'nin ordusuyla savaşmayı reddetti ve Selahaddin kolayca geri çekildi. Baldwin bu durumu kabul edemedi ve Guy’i naiplikten aldı. Gözden düşen Lüzinyanlı Guy, karısı Sibylla’yı da alarak Aşkelon’da inzivaya çekildi.

Cüzzam yüzünden acı çekmesine rağmen, Baudouin beklenenden daha uzun bir süre hüküm sürdü. Kerak’ı kurtarmak için yaptığı askeri harekat ve hanedanlık çekişmeleri Baudouin'i zayıflatmıştı. IV. Baudouin, 1185 baharında Kudüs’te öldü.