Hüseyin Daniş

Gazeteci, yazar ve şair Hüseyin Daniş, Soyadı Kanunu yürürlüğe girdikten sonra "Pedram" soyadını almıştır.

Hüseyin Daniş, 1870 senesinde İstanbul’da dünyaya geldi.

Ailesi, 1850 senesinde İran, İsfahan'dan ticaret yapmak için İstanbul'a geldi. Bir süre sonra buraya yerleştiler. 

Hüseyin Daniş de Rüştiye’yi bitirdikten sonra bir sene Mülkiye Mektebi’nde, iki sene de Beyoğlu’ndaki Institution Française’de eğitim aldı ve İngilizce öğrendi.

Arapça ve Farsçasını ilerletmek için bir süre İran’da kaldı. İran’da Debistan-ı İraniyan isimli okulda Horasanlı Hacı Rıza Kuli ve Tebrizli Hacı Mirza Mehdi’den Arapça ve Farsça öğrendi.

1894 seneinde Türkiye'ye dönüp "İkdam" gazetesinde yazarlığa başladı. Aynı zamanda bu dönemde hat dersleri aldı.

Seniha Sultan ve eşi meşhur hain Mahmut Celalettin Paşa'nın çocukları Prens Sabahattin ve Lutfullah'a ders verdiği sırada onlarla birlikte, 1899 senesinde Avrupa'ya gitti. On dört ay Fransa, İngiltere, İsviçre, İtalya ve Mısır’da kaldı. Dönüşünde çevirmen olarak girdiği Düyûn-ı Umûmiye’de aralıksız 23 sene boyunca çalıştı. Burada Tercüme Kalemi Müdürlüğüne kadar yükseldi.

Bu arada Galatasaray Lisesi ve Dârülfünun’da Farsça ve İran edebiyatı öğretmeni olarak çalıştı.

1910 senesinde Tebrizliler tarafından İran Millî Meclisi’ne Azerbaycan mebusu olarak seçildiyse de bu göreve gidemedi.

Aka Mirza Ali Ekber Han ile İstanbul’da Farsça Süruş gazetesini çıkarttı.

Darülfünundan istifa eden Hüseyin Daniş, Düyun-ı Umumiyenin 1923 senesinde kapatılmasının ardından Osmanlı Bankası İstanbul Şubesi'nde çevirmen olarak çalıştı.

Şiirlerinde "Dâniş" mahlâsını kullanan yazar, Servet-i Fünuncular arasında yer almış, şiirleri başta Servet-i Fünun olmak üzere birçok dergi ve gazetede yayımlanmıştır.

Şiirlerini 1925 senesinde Kervân-ı Ömr adlı kitabında toplayan Hüseyin Daniş, daha çok İran edebiyatıyla ilgili çalışmalarıyla bilinmektedir. 

1934 senesinde Tahran Üniversitesi'nde İran ve Türk Edebiyatı hocalığı yapan Hüseyin Daniş, aynı sene Şah Rıza Pehlevi’nin Türkiye’yi ziyareti esnasında İran elçiliğinde görevlendirildi.

Daha sonra Ankara’da basın ataşesi olarak görev yaparken 31 Mart 1943 tarihinde Ankara’da 70 yaşındayken hayatını kaybetti. İstanbul, Üsküdar'da medfundur. 

 

Başlıca Eserleri:

Neva-yı sarir (yazılar ve bazı çeviriler)

Serâmedan-ı Suhan (Farsça şiir antolojisi) 

Talim-i lisan-ı farisi 

Zerdüşt-name 

Münazaratım (Mehmet Fuat Köprülü ile tartışma) 

Hediye-isal 

Kervan-ı ömr (şiir) 

Fransızca-Türkçe hukuki ve medeni lügat 

Medayin Harabeleri (Hakani-i Şirvani) 

 

Cengelistan (La Fontaineden Farsçaya) 

Rubaiyat-ı Ömer Hayyam, (Rıza Tevfik ile beraber)